Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam làm việc với nhóm công tác của IFC

Tại buổi làm việc, bà Nina Mocheva, chuyên gia cấp cao lĩnh vực tài chính của IFC cảm ơn Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã dành thời gian tiếp đoàn công tác. Đồng thời cho biết, sau hội thảo Bàn tròn thảo luận về OWC do IFC phối hợp với VNBA tổ chức ngày 19/9/2023 và buổi làm việc về vấn đề này vào ngày 21/11/2023, IFC rất quan tâm đến phản hồi của các tổ chức tín dụng (TCTD), đồng thời có ý tưởng xây dựng sổ tay hướng dẫn thủ tục OWC.

Theo bà Nina Mocheva, OWC là một khái niệm mới tại Việt Nam, trước khi xây dựng sổ tay để thực hiện dàn xếp nợ ngoài tòa thì phải xây dựng quy chế tái cấu trúc nợ ngoài tòa. Từ quy chế đó, để sử dụng trong quá trình dàn xếp nợ hoặc là tái cấu trúc nợ ngoài tòa án khi cần. Tuy nhiên, đây chỉ là quy chế thứ cấp, trong trường hợp có tranh chấp thì bổ sung thêm lựa chọn cơ chế hòa giải hay trọng tài.

Bà Nina Mocheva cũng cho biết, một số nước đã áp dụng thành công quy chế tái cấu trúc nợ ngoài tòa như Malaysia, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ cùng hầu hết các nước ở châu Âu.. Theo đó, nguyên tắc cốt lõi trong quy chế tái cấu trúc nợ ngoài tòa không thay đổi ở các quốc gia. Tuy nhiên, phương án lựa chọn lại có thể thay đổi theo đặc thù của từng quốc gia khác nhau.

Việc tái cấu trúc nợ ngoài tòa là quá trình xây dựng thỏa thuận chung giữa chủ nợ và con nợ (thương lượng tập thể nhằm đưa ra thỏa thuận chung) để giúp con nợ có điều kiện tái cơ cấu tránh trường hợp bị đổ vỡ hoặc phá sản. Quá trình này được gọi là quá trình xử lý kỹ thuật trong ngành tài chính để tạo ra khung thỏa thuận chung ngoài tòa án để giúp con nợ không mất khả năng thanh toán và có thêm cơ hội được tiếp tục hoạt động kinh doanh và phát triển. 

Trên cơ sở đó, IFC đã xây dựng được đề cương chi tiết tài liệu hướng dẫn về xử lý nợ ngoài tòa án. Trong đó, bao gồm các phần như: Giới thiệu chung về tái cơ cấu nợ ngoài tòa án và tài liệu hướng dẫn về tái cơ cấu nợ; Điều khoản định nghĩa; Điều kiện để bên nợ được thực hiện việc tái cơ cấu nợ; Mở thủ tục tái cơ cấu nợ; Thời gian tạm đình chỉ; Thực hiện hợp đồng tái cơ cấu nợ; Các nguyên tắc khác; Một số điều khoản khác; Phụ lục;...

Đại diện IFC cho rằng, nguyên tắc cốt lõi của OWC tương đồng nhau ở các quốc gia, song vẫn có những biện pháp, phương án lựa chọn dựa trên đặc thù của mỗi quốc gia khác nhau, đồng thời mong muốn Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam hỗ trợ thành lập tổ công tác/ban chỉ đạo xây dựng sổ tay hướng dẫn OWC.

Bà Nina Mocheva đề nghị Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam hỗ trợ tổ chức các buổi tập huấn cho các TCTD về OWC, trong đó, có tổ chức dàn xếp mô phỏng lại các trường hợp xảy ra trong thực tiễn để các nội dung OWC được tiếp cận một cách hiệu quả nhất.

Tại buổi tiếp, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng đã bày tỏ vui mừng và chào đón đoàn công tác IFC, đánh giá cao vai trò của tái cấu trúc nợ ngoài tòa và cho rằng cách thức này sẽ góp phần xử lý nợ xấu và giải quyết những tranh chấp đơn thuần giữa các TCTD với các TCTD, các TCTD với khách hàng hiệu quả hơn.

TS. Nguyễn Quốc Hùng, cho biết, VNBA cũng rất quan tâm đến việc xây dựng sổ tay hoặc quy chế tái cấu trúc nợ ngoài tòa. Tuy nhiên, hiện các TCTD tại Việt Nam chưa dành sự quan tâm đúng mức.

Theo quy định của pháp luật tại Việt Nam, hầu hết các TCTD đều xử lý tranh chấp tại tòa và luôn coi việc xử lý tại tòa là một trong những quyết định cuối cùng. Việc triển khai xử lý nợ ngoài tòa vẫn chưa phổ biến và chưa có được sự đồng thuận cao từ các TCTD tại Việt Nam.

Nguyên nhân là do các TCTD chưa hiểu hết được quy trình, cũng như nội dung thực hiện vì chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cụ thể về xử lý tranh chấp ngoài tòa.

TS. Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, việc xử lý nợ ngoài tòa sẽ góp phần xử lý nợ xấu và giải quyết những tranh chấp đơn thuần hiệu quả hơn.

TS. Nguyễn Quốc Hùng cũng đề nghị IFC cần phải tham vấn Ngân hàng Nhà nước khi xây dựng để cho sổ tay hoặc quy chế tái cấu trúc nợ ngoài tòa khi hoàn thành mang tính khả thi cao. Đồng thời, mong muốn tuyên truyền, phổ biến rộng rãi sổ tay hoặc quy chế tái cấu trúc nợ ngoài tòa tới các TCTD và toàn xã hội.

Ngoài ra, TS. Nguyễn Quốc Hùng cũng khẳng định, trong quá trình xây dựng sổ tay hoặc quy chế, VNBA sẽ tích cực hỗ trợ IFC, để có phương án hiệu quả, sát với thực tiễn và phù hợp theo pháp luật Việt Nam.