Vai trò của chữ ký số cá nhân trong các giao dịch thanh toán điện tử

Hội thảo nhằm cung cấp, trao đổi các vấn đề liên quan đến phát triển chữ ký số cá nhân trong lĩnh vực thanh toán điện tử và được nghe kinh nghiệm triển khai thực tiễn từ Hàn Quốc.

Tham dự Hội thảo có ông Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; ông Đồng Ngọc Ba, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Pháp luật Quốc hội; và các diễn giả là các chuyên gia đến từ Cơ quan An toàn Internet Quốc gia Hàn Quốc (KISA)

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết trong thời điểm hiện nay, chuyển  đổi số là xu hướng tất yếu được ngày càng nhiều các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân thực hiện. Một trong số đó là ứng dụng vào các giao dịch điện tử. Yếu tố quan trọng để thực hiện giao dịch điện tử chính là chữ ký điện tử.

Chữ ký điện tử được sử dụng trong các giao dịch dân sự kể từ khi Luật Giao dịch điện tử 2005 có hiệu lực. Trên thực tế, chữ ký điện tử đã được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực tài chính ngân hàng để ký kết và xác thực hợp đồng điện tử; ký số cho hóa đơn điện tử; Xác minh danh tính của khách hàng khi thực hiện các giao dịch trực tuyến, mở tài khoản mới hoặc truy cập vào dịch vụ trực tuyến.

Ngoài  sử dụng Chữ ký điện tử trong hoạt động ngân hàng, các ngân hàng còn thỏa thuận với khách hàng sử dụng phương thức xác thực là mật khẩu đăng nhập kết hợp với mã xác thực được ngân hàng gửi tới khách hàng để xác thực khách hàng (OTP, Token OTP…) trong các giao dịch ngân hàng trực tuyến.

Theo TS Nguyễn Quốc Hùng, thực tế hiện nay mới chỉ có 5% tổng số khách hàng giao dịch tại ngân hàng sử dụng chữ ký số, mà nguyên nhân, thách thức chính đó là do chi phí cho chữ ký số cá nhân vẫn còn khá lớn nên đa phần người dân chưa có chữ ký số cá nhân. Đồng thời, ngân hàng cũng cần chi phí lớn để đầu tư tích hợp hệ thống, mua chữ ký số cho cán bộ nhân viên, chi phí hạ tầng cho các nền tảng ký số, xác thực chữ ký số…

Bên cạnh đó, việc tiếp cận và mua và sử dụng chữ ký số còn chưa thực sự thuận tiện với khách hàng. Hệ thống hạ tầng của các nhà cung cấp chữ ký số cũng chưa đảm bảo.

Cũng theo TS. Nguyền Quốc Hùng, nhiều khách hàng vẫn chưa quen với việc ký số, quan ngại về giá trị pháp lý của chữ ký số, nhất là khi xảy ra tranh chấp, tham gia thủ tục tố tụng tại tòa. Việc áp dụng chữ ký số với các giao dịch ngân hàng, nhất là với số lượng khổng lồ các giao dịch giá trị nhỏ có thể làm hệ thống trở nên nặng nề và làm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và tính phổ cập các dịch vụ điện tử ngân hàng đòi hỏi tốc độ nhanh trong công tác xử lý.

TS. Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, Hội thảo: “Vai trò của chữ ký số cá nhân trong các giao dịch thanh toán điện tử” được xem là cơ hội nhằm trao đổi các vấn đề liên quan đến phát triển chữ ký số cá nhân trong lĩnh vực thanh toán điện tử; lắng nghe kinh nghiệm triển khai từ Hàn Quốc; hiểu rõ hơn về nhu cầu sử dụng chữ ký số cá nhân, các công nghệ ký số, các khó khăn, thách thức trong ứng dụng và cùng nhau học hỏi, hợp tác để xây dựng các hệ thống thanh toán an toàn, tiện lợi và hiệu quả tại Việt Nam.

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Huy Dũng – Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết: Chuyển đổi số đang là xu hướng phát triển chung của toàn Thế giới. Việt Nam cũng đang hòa mình vào xu hướng chuyển đổi số, phát triển Chính phủ điện tử, kinh tế số, xã hội số, công dân số. Chính phủ Việt Nam xác định một trong những trụ cột quan trọng trong công cuộc chuyển đổi số chính là thanh toán điện tử.

Chuyển đổi số mang lại rất nhiều lợi ích cho mỗi người dân và toàn bộ nền kinh tế. Tuy nhiên, khi người dân chuyển từ không gian thực lên không gian mạng và thực hiện nhiều giao dịch điện tử thì các loại hình tội phạm cũng di chuyển theo.  Theo số liệu của Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông, trong 6 tháng đầu năm, tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam tăng gần 65% so với cùng kỳ năm 2022.

Ông Nguyễn Huy Dũng cho biết, chữ ký số là giải pháp được quốc tế và Việt Nam công nhận về tính pháp lý, có thể giải quyết triệt để các nguy cơ an ninh trong giao dịch trực tuyến đặc biệt là giao dịch ngân hàng điện tử. Chữ ký số được xem là một trong những tài sản số quan trọng nhất, một mắt xích không thể thiếu trong thời đại chuyển đổi số. Ông Dũng cũng cho biết thêm, Hàn Quốc là quốc gia có nhiều kinh nghiệm, các bài học thực tiễn về câu chuyện bùng nổ chữ ký số cá nhân trong các lĩnh vực của đời sống mà nổi bật nhất là trong lĩnh vực thanh toán điện tử. Đạo luật Chữ ký số sửa đổi của Hàn Quốc vào năm 2020 đã thúc đẩy sự tăng trưởng vượt bậc của thị trường chữ ký số tại Hàn Quốc.

Theo số liệu do KISA cung cấp, hiện nay, tổng số chứng thư số đã cấp tại Hàn Quốc đạt đã đạt hơn 170 triệu chứng thư số (bao gồm chứng thư số cho cá nhân, cá nhân trong tổ chức và tổ chức).

Ông Dũng hy vọng những vấn đề mới, quan trọng về chữ ký số, an toàn trong giao dịch điện tử, thanh toán điện tử cũng như kinh nghiệm ứng dụng chữ ký số cá nhân trong lĩnh vực tài chính ngân hàng tại Hàn Quốc sẽ là chìa khóa quan trọng thúc đẩy việc hợp tác giữa các doanh nghiệp tài chính ngân hàng với những tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng nhằm hướng tới mục tiêu cung cấp cho người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội những dịch vụ ngân hàng điện tử một cách an toàn và tiện lợi nhất, đóng góp tích cực cho sự nghiệp chuyển đổi số quốc gia.

Triển khai vào thực tiễn, ông Cho Sung Jig, Trưởng đại diện Cơ quan An toàn Internet Hàn Quốc (KISA) tại Việt Nam chia sẻ rằng sau tình hình đại dịch tại Hàn Quốc, một số dịch vụ đã kết nối với công nghệ thông tin đã được triển khai như tiêm chủng hay thanh toán ngân hàng…Hầu hết các dịch vụ đều liên quan đến xác thực điện tử, là quá trình xác thực sự tin cậy thông qua danh tính người dùng trình bày thông qua điện tử bằng hệ thống thông tin. Thông qua hội thảo, người dùng cũng hiểu rõ hơn về PKI quốc gia và hiện đang diễn ra ở Việt Nam về lĩnh vực CNTT-TT.