Phát biểu tại Diễn đàn ESG Việt Nam 2025 diễn ra chiều nay (22/12), ông Nguyễn Hưng - Tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Tiên Phong (TPBank) đã chia sẻ về việc ứng dụng khoa học công nghệ trong chuyển đổi số, tối ưu hóa quản trị và hoạt động của ngân hàng, cũng như hiệu quả đạt được và định hướng tiếp tục vận dụng công nghệ trong thực thi ESG thời gian tới.
Theo đó, ông Hưng cho biết TPBank là một ngân hàng khá non trẻ trong hệ thống các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
“Khi đối mặt với cạnh tranh từ những ngân hàng có lịch sử hình thành lâu đời, tiềm lực tài chính rất lớn, mạng lưới hoạt động rộng khắp, chúng tôi có những bất lợi nhất định: Mạng lưới không rộng, tiềm lực tài chính ban đầu không nhiều, lượng khách hàng cũng không lớn”, ông thừa nhận.
TPBank chọn công nghệ và ESG làm nền tảng phát triển
Ngay từ đầu, ông Hưng cho biết doanh nghiệp đã xác định rằng muốn thành công và phát triển thì bắt buộc phải lựa chọn một hướng đi phù hợp với năng lực của mình.
"Doanh nghiệp chọn con đường ứng dụng công nghệ, số hóa, coi đó là lựa chọn đúng, vừa phù hợp xu hướng, vừa phù hợp khả năng nội tại. Đến bây giờ nhìn lại, những kết quả đạt được cho thấy hướng đi đó là đúng. Đến nay, chúng tôi đã trở thành một ngân hàng có quy mô lớn trong hệ thống", ông Hưng chia sẻ.
Từ chỗ mới thành lập chỉ có vài chục nghìn khách hàng, TPBank đã có hơn 16 triệu khách hàng. Để phục vụ lượng khách hàng lớn như vậy, khối lượng giao dịch lớn như vậy, ông khẳng định ESG là một chính sách rất quan trọng đối với ngân hàng.
Theo Tổng giám đốc TPBank, trước đây, đặc thù ngân hàng là ngành nắm giữ rất nhiều tiền của trong xã hội, đòi hỏi con số phải hết sức chính xác, đi kèm rất nhiều loại giấy tờ, hồ sơ, bằng chứng để đối chiếu, khớp đúng về tài chính, về dòng tiền giữa ngân hàng với nhau và giữa ngân hàng với khách hàng.
Ông Nguyễn Hưng - Tổng giám đốc TPBank (Ảnh: Mạnh Quân).
"Mục tiêu cuối cùng là làm sao khách hàng có thể tin tưởng gửi tiền vào ngân hàng, vay vốn ở ngân hàng, và không bao giờ phải lo rằng đồng tiền đó một ngày nào đó bị sai số hay thất thoát", ông nói.
Bên cạnh đó, ông cho biết ngân hàng là ngành kinh doanh rủi ro, nên phải xây dựng rất nhiều chốt kiểm soát để phòng ngừa rủi ro. Nhưng đi cùng với đó là thời gian kéo dài, quy trình phức tạp, giấy tờ nhiều và tiêu tốn rất nhiều nguồn lực.
"Trước đây chỉ riêng việc đi lại giữa các chi nhánh, giữa các điểm giao dịch, cũng tốn kém rất nhiều thời gian và chi phí. Khi có ESG, ngân hàng ứng dụng công nghệ mạnh hơn, các quy trình được số hóa, theo dõi tiến độ rõ ràng hơn, thời gian xử lý nhanh lên, giảm đáng kể những phần việc thủ công…", ông Hưng dẫn chứng.
Trong quá trình chuyển đổi, Tổng giám đốc TPBank cho biết doanh nghiệp cũng lồng ghép các yêu cầu phát triển bền vững vào vận hành, trong đó có các chính sách tín dụng nhằm bảo đảm các yếu tố liên quan tới môi trường, tới rác thải, tới sử dụng tài nguyên...
Về khía cạnh xã hội, doanh nghiệp cũng triển khai nhiều giải pháp để người dân tiếp cận được dịch vụ ngân hàng, tiếp cận tín dụng và nguồn vốn; thúc đẩy tài chính toàn diện để các tầng lớp yếu thế có thể tiếp cận các dịch vụ tài chính tốt hơn.
"Ngân hàng cũng là một trong những ngân hàng đi đầu trong việc thiết kế và tài trợ các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ, cũng như nhiều chương trình phối hợp với các tổ chức quốc tế", lãnh đạo TPBank chia sẻ.
Tổng giám đốc TPBank chia sẻ hành trình chuyển đổi từ quy trình thủ công đến quản trị ESG số hóa (Ảnh: Mạnh Quân).
Thực tế, giai đoạn đầu ông Hưng cho biết doanh nghiệp cũng có những băn khoăn, vì quy định của Ngân hàng Nhà nước hay quy định pháp luật khi đó chưa đầy đủ, chưa cụ thể về các nội dung liên quan. Nhưng khi ngân hàng muốn phát triển, mở rộng, đồng thời tiệm cận các chuẩn mực quốc tế hay với các tổ chức quốc tế, ngân hàng buộc phải tự nâng cấp, tự hoàn thiện.
"Ngay cả khi tiếp cận nguồn vốn nước ngoài như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á và một số quỹ khác, yêu cầu đặt ra cũng rất rõ ràng. Họ đòi hỏi tiêu chuẩn về ESG về môi trường, xã hội và quản trị; đồng thời yêu cầu các khoản vay xanh, trái phiếu xanh phải đáp ứng các tiêu chí tương ứng", ông dẫn chứng.
Số hóa giúp giảm chi phí và thúc đẩy ESG thực chất
Về hiệu quả công nghệ, trước đây nếu làm theo cách truyền thống, quy mô giao dịch của TPbank chỉ ở mức vài trăm nghìn đến 1 triệu giao dịch một tháng. Sau khi ứng dụng công nghệ, đến nay một tháng ngân hàng xử lý khoảng 200 triệu giao dịch, trong đó hơn 98% lượng giao dịch trên kênh số.
"Chúng tôi tính toán rằng chi phí cho một giao dịch trên kênh truyền thống, tính cả con người và vận hành, đắt gấp khoảng 300 lần so với giao dịch trên kênh số. Tất nhiên, doanh nghiệp vẫn phải duy trì một phần hoạt động truyền thống, vì vẫn có những khách hàng chưa thể tiếp cận chuyển đổi số đầy đủ và cũng do các yêu cầu thủ tục hiện hành", ông nói.
Nhưng về lâu dài, mục tiêu là giảm giấy tờ, tiến tới các quy trình số hóa nhiều hơn, có thể sử dụng xác thực điện tử, chữ ký điện tử, để quy trình nhanh hơn, quản trị rủi ro thuận lợi hơn, minh bạch hơn.
Ông Hưng nhấn mạnh số hóa giúp ngân hàng giảm chi phí và thúc đẩy ESG thực chất (Ảnh: Thành Đông).
"Khi giảm giấy tờ, ngân hàng tiết kiệm được thời gian, điện năng tiêu thụ và nhiều nguồn lực khác, từ đó giảm chi phí dịch vụ, đồng thời hỗ trợ việc thực thi các mục tiêu phát triển bền vững tốt hơn ngay trong ngân hàng", ông Hưng chia sẻ.
Cùng với đó, ông cho biết việc thanh toán số phát triển giúp giảm nhiều chi phí xã hội. Trước đây, giao dịch tiền mặt kéo theo rất nhiều khâu như kiểm đếm, bảo quản, vận chuyển, đối soát, rủi ro thất thoát. Bây giờ, thanh toán số khiến tốc độ xử lý nhanh hơn rất nhiều, chi phí giảm, tiện lợi cho khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp.
“Chúng tôi thiết kế các sản phẩm cho khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân, trong đó từng quy trình đều gắn với các tiêu chí quản trị rủi ro, quản trị tác động, để phát huy lợi thế của ngân hàng số và đáp ứng các chuẩn mực ngày càng cao”, ông nói.
Ông Hưng cho biết ngân hàng cũng triển khai các hoạt động tài trợ cho các dự án xanh và chuyển đổi, ví dụ các khoản cho vay xanh, các dự án năng lượng tái tạo... Bên cạnh đó, ngân hàng ứng dụng công nghệ dữ liệu và các giải pháp thông minh để giảm thiểu rủi ro cho người dân, cho khách hàng, nhất là trong bối cảnh rủi ro trên môi trường số gia tăng", ông nói.
Lãnh đạo TPBank nhấn mạnh dữ liệu và công nghệ là yếu tố rất quan trọng để bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là ngành ngân hàng, có thể đi theo hướng chuẩn hóa, dài hạn, minh bạch, triển khai bài bản.
"Khi các yêu cầu về phát triển bền vững trở thành xu hướng tất yếu, việc tích hợp các tiêu chí này vào mô hình kinh doanh, vào quản trị nội bộ, vào sản phẩm và vận hành sẽ không còn là lựa chọn, mà là con đường buộc phải đi”, ông nói.
