TS Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
Đây là bước khởi đầu quan trọng sau khi Hội nghị Thường niên năm 2025 của Hiệp hội thông qua Nghị quyết số 181/NQ-HĐHH về việc thành lập Ủy ban Rủi ro và Quyết định số 32/QĐ-HHNH ngày 21/5/2025 về quy chế tổ chức, hoạt động của Ủy ban.
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, TS. Nguyễn Quốc Hùng cho biết, trên cơ sở đề xuất từ các ngân hàng hội viên, Hội đồng Hiệp hội đã lựa chọn 13 tổ chức tín dụng hội viên có uy tín, năng lực và phạm vi hoạt động đa dạng để tham gia Ủy ban Rủi ro. Việc thành lập Ủy ban nhận được sự ủng hộ và tham gia tích cực từ các tổ chức tín dụng hội viên, thể hiện nhận thức đúng đắn về vai trò thiết yếu của công tác quản trị rủi ro trong giai đoạn phát triển mới của hệ thống tài chính - ngân hàng.
TS. Nguyễn Quốc Hùng đánh giá cao tinh thần tham gia tích cực, nghiêm túc của các ngân hàng. Điều này cho thấy vai trò và ý nghĩa của Ủy ban Rủi ro đã được nhìn nhận đúng mức. Đây sẽ là nền tảng để Ủy ban sớm triển khai các hoạt động thực chất và hiệu quả trong thời gian tới.
Tại cuộc họp, đại diện các tổ chức tín dụng hội viên đều khẳng định sự cần thiết xây dựng một cơ chế phối hợp có tổ chức, có trọng tâm nhằm xử lý các vấn đề rủi ro mang tính hệ thống. Trong bối cảnh nhiều sáng kiến chia sẻ dữ liệu và phân tích rủi ro đã được hình thành nhưng còn thiếu sự điều phối bài bản, việc thành lập Ủy ban Rủi ro là bước đi đúng hướng, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của các tổ chức tín dụng.
Đại diện các tổ chức tín dụng hội viên thống nhất đề xuất ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm của Ủy ban Rủi ro, gồm: Chia sẻ thông tin và dữ liệu rủi ro; Đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn; Phản biện chính sách, kiến nghị với cơ quan quản lý.
Ngoài ra, các ý kiến đề xuất Ủy ban rủi ro nên có cơ cấu mở, linh hoạt, có thể thành lập các nhóm chuyên trách về công nghệ, dữ liệu, pháp lý... để xử lý sâu các nội dung cụ thể. Việc tham gia Ủy ban cần đi kèm trách nhiệm rõ ràng, cam kết thực chất để đảm bảo về hiệu quả hoạt động.
Một vấn đề khác cũng được nhiều tổ chức tín dụng quan tâm là vấn đề rủi ro từ các hành vi gian lận, đặc biệt trong bối cảnh dữ liệu vẫn còn phân mảnh. Các tổ chức tín dụng nhấn mạnh việc chia sẻ thông tin khách hàng có hành vi gian lận giữa các ngân hàng sẽ giúp toàn hệ thống phòng ngừa hiệu quả hơn. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi cơ chế phù hợp về pháp lý, nhân quyền và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Hiệp hội Ngân hàng được đề xuất đóng vai trò điều phối xây dựng kho dữ liệu dùng chung là nơi lưu trữ, tra cứu và cảnh báo các hành vi rủi ro. Bởi theo đại diện ngân hàng MB, một vụ việc liên quan đến rủi ro pháp lý có thể ảnh hưởng đến toàn hệ thống nếu không có cảnh báo sớm. Khi một ngân hàng đã gặp rủi ro do phán quyết của tòa, các tổ chức khác nên được thông báo để chủ động rà soát, phòng ngừa.
Tại cuộc họp, đại diện VietinBank nhấn mạnh ý nghĩa của việc thành lập Ủy ban nhằm triển khai các chuyên đề chia sẻ thông tin, chính sách, dữ liệu, hành vi gian lận, thủ đoạn phổ biến, cũng như tổ chức đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực quản lý rủi ro. Trong khi đó, đại diện Agribank đề xuất Ủy ban Rủi ro cần giới thiệu thêm các thông lệ quốc tế, các khái niệm mới trong lĩnh vực quản lý rủi ro để các ngân hàng có thể tham khảo và ứng dụng, góp phần giảm thiểu rủi ro phát sinh trong hoạt động.
Đại diện Vietcombank kiến nghị thiết lập cơ chế Chủ nhiệm và các Phó Chủ nhiệm luân phiên với nhiệm kỳ 2,5 năm, đồng thời đề xuất Ủy ban Rủi ro có thêm chức năng chia sẻ thực trạng các vấn đề gian lận đang xảy ra tại từng ngân hàng thành viên.
Quang cảnh cuộc học
Đại diện TPBank nhận định, sự ra đời của Ủy ban là kết quả từ nền tảng các hoạt động tích cực của Hiệp hội và các Câu lạc bộ chuyên môn. Tuy nhiên, để thực sự phát huy vai trò, Ủy ban cần định vị là một thiết chế mang tính hệ thống, hỗ trợ cả các ngân hàng nhỏ có nguồn lực quản trị rủi ro còn hạn chế.
Đại diện TPBank đề xuất 4 “sứ mệnh trọng tâm” cho Ủy ban, gồm: (1) Phản biện chính sách, tham gia góp ý các văn bản quy phạm pháp luật như Thông tư 41, 13, 22…; (2) Thu hẹp khoảng cách năng lực giữa các ngân hàng, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đào tạo; (3) Xử lý các vấn đề chuyên môn cấp thiết như rủi ro ESG, dữ liệu dân cư, cyber risk, đặc biệt là tác động của khung IRB tới hệ số an toàn vốn; (4) Chia sẻ dữ liệu rủi ro, hình thành cơ chế cảnh báo về rủi ro đạo đức, rủi ro vận hành, cán bộ vi phạm…
Đại diện TPBank cũng đề xuất, sau khi Ủy ban Rủi ro chính thức ra mắt, sẽ tổ chức diễn đàn đầu tiên, với chủ đề về “Tác động của việc chuyển đổi từ Thông tư 41 sang IRB trong tính toán an toàn vốn”, với mục tiêu tạo dấu ấn chuyên môn rõ rệt cho hoạt động của Ủy ban Rủi ro.
Tại cuộc họp, đại diện ngân hàng Standard Chartered cho biết, mặc dù phạm vi hoạt động tại Việt Nam còn hạn chế nhưng ngân hàng sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong xử lý rủi ro, đặc biệt là tuân thủ quy định từ ngân hàng trung ương các nước phát triển. Việc mời chuyên gia quốc tế tham gia thảo luận được kỳ vọng sẽ đem lại góc nhìn đa chiều và giá trị tham khảo quan trọng.
Kết luận tại cuộc họp, TS. Nguyễn Quốc Hùng đánh giá cao các ý kiến mà đại diện các ngân hàng đưa ra. Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký cho biết, Ủy ban Rủi ro sẽ được bổ sung thêm đại diện lãnh đạo các CLB, Ủy ban chuyên môn khác của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (như Chi hội thẻ, CLB Pháp chế Ngân hàng...), nhằm tăng cường sự phối hợp trong xử lý các vấn đề liên quan. Hiệp hội Ngân hàng sẽ gửi lại danh sách thành viên Ủy ban đến các ngân hàng hội viên để cập nhật.
Đối với nhiệm kỳ đầu tiên, TS. Nguyễn Quốc Hùng đề nghị, các vị trí Chủ nhiệm và Phó Chủ nhiệm Uỷ ban sẽ do đại diện 4 ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước chi phối đảm nhiệm, dựa trên cơ sở kinh nghiệm và năng lực chuyên môn đã được khẳng định.
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng kỳ vọng, Ủy ban Rủi ro sẽ trở thành diễn đàn chung để các tổ chức tín dụng cùng chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp trong công tác phòng ngừa, quản lý và ngăn chặn rủi ro, qua đó hỗ trợ thiết thực và hiệu quả cho hoạt động của các hội viên.
TS. Nguyễn Quốc Hùng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác truyền thông trong phòng ngừa rủi ro, đặc biệt là truyền thông tới người tiêu dùng, không chỉ dừng lại trong nội bộ các tổ chức tín dụng. Việc chia sẻ cảnh báo kịp thời, minh bạch không chỉ bảo vệ uy tín cho tổ chức tín dụng nói riêng và ngành ngân hàng nói chung, đồng thời còn là trách nhiệm đối với khách hàng và toàn xã hội.
T.Đ
