Cơ chế này được ACB và các ngân hàng dựa trên việc đối chiếu dữ liệu đa nguồn từ các cơ sở dữ liệu của SIMO (Ngân hàng Nhà nước), Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) và NAPAS, đồng thời được kết hợp với cơ chế giám sát và phân tích rủi ro độc lập do ACB xây dựng và vận hành, nhằm hỗ trợ khách hàng nhận diện rủi ro trong quá trình giao dịch.
Trong đợt nâng cấp này, ACB tiếp tục mở rộng và làm giàu nguồn dữ liệu, qua đó nâng cao độ chính xác cũng như khả năng nhận diện rủi ro theo thời gian thực. Đáng chú ý, tùy theo mức độ rủi ro của tài khoản/thẻ nhận tiền mà ACB sẽ đưa ra các cấp độ cảnh báo phù hợp.
Với các cảnh báo mức độ 1 (cảnh báo rủi ro) và mức độ 2 (cảnh báo rủi ro cao), khách hàng vẫn giữ quyền chủ động quyết định có tiếp tục giao dịch hay không. Trong trường hợp cảnh báo ở mức độ 3 (tài khoản nhận không an toàn), khi hệ thống có đủ cơ sở xác định tài khoản/thẻ nhận tiền tiềm ẩn nguy cơ gian lận rõ ràng, hệ thống sẽ tự động chặn giao dịch nhằm bảo vệ khách hàng trước nguy cơ mất tiền.
Song song, ACB cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI/GenAI) nhằm nâng cao trải nghiệm, tăng hiệu quả kinh doanh và kiểm soát rủi ro. Theo đó, ACB tiếp tục vận hành mô hình phòng vệ đa lớp ứng dụng các công nghệ như Computer Vision, NLP, FDD cùng sự kết hợp giữa con người - công nghệ - hệ thống, ngân hàng thành công ngăn chặn hơn 37.400 giao dịch lừa đảo, bảo vệ hàng ngàn tỉ đồng cho khách hàng. Năm 2025, ACB ghi nhận số lượng giao dịch trực tuyến tăng 30%, khách hàng mới đến từ kênh số tăng 91%.
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần đặc biệt thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, chủ động xác minh qua nhiều kênh liên lạc chính thức, không truy cập liên kết lạ và hạn chế chia sẻ dữ liệu cá nhân trên mạng xã hội nhằm giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo bằng AI.
Bùng nổ AI, Ngân hàng số vẫn là kênh giao dịch ngân hàng an toàn, tiện lợi, miễn là người dùng nắm chắc các nguyên tắc giao dịch an toàn cơ bản để phòng tránh rủi ro.
Nếu trước đây các vụ lừa đảo trực tuyến thường bị phát hiện bởi những dấu hiệu sơ sài như giọng đọc máy móc, hình ảnh kém tự nhiên hay các đường link đáng ngờ thì hiện nay công nghệ AI đã giúp tội phạm mạng tạo ra những "phiên bản giả" có độ chân thực rất cao, khiến người dùng phổ thông gần như không thể phân biệt bằng mắt thường hoặc cảm nhận thông thường.
Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo chỉ với vài giây ghi âm hoặc video được công khai trên mạng xã hội, tội phạm sẽ sao chép giọng nói, khuôn mặt và biểu cảm của một cá nhân để tạo ra các cuộc gọi hoặc video giả mạo. Những nội dung này thường được sử dụng để đóng giả người thân, lãnh đạo doanh nghiệp, cán bộ công quyền hoặc nhân viên ngân hàng nhằm tạo dựng niềm tin với nạn nhân. Đáng chú ý, nhiều vụ việc không còn mang dáng vẻ của một vụ lừa đảo truyền thống mà xuất hiện dưới dạng những tình huống rất đời thường như yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, xác minh tài khoản, xử lý giao dịch bất thường hoặc hỗ trợ hoàn tiền. Các đối tượng lừa đảo cũng ngày càng tận dụng sự kiện xã hội và xu hướng theo từng thời điểm như dịp lễ, mùa thi cử hay mùa hoàn thuế,... để tạo dựng kịch bản phù hợp, khiến các yêu cầu chuyển tiền trở nên hợp lý và khó nhận diện hơn.
Điểm nguy hiểm của deepfake và voice AI nằm ở việc chúng không chỉ giả mạo hình ảnh hay giọng nói, mà còn khai thác trực tiếp yếu tố tâm lý. Phần lớn các kịch bản lừa đảo hiện nay đều tạo áp lực thời gian như yêu cầu "xử lý ngay", "chuyển gấp", "xác minh khẩn" nhằm khiến nạn nhân mất khả năng suy nghĩ lý tính và bỏ qua các bước kiểm chứng cần thiết. Đồng thời, AI cũng đang giúp tội phạm mạng mở rộng quy mô lừa đảo theo hướng "công nghiệp hóa" thông qua chatbot có thể tương tác tự động 24/7, đọc vị hành vi người dùng và cá nhân hóa kịch bản theo từng nạn nhân.
Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh hình ảnh, video và giọng nói không còn đủ tin cậy để xác thực danh tính, người dùng cần thay đổi thói quen giao dịch số. Việc dừng lại để kiểm tra thông tin qua nhiều kênh, xác minh trực tiếp với người liên quan và đặc biệt thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền mang tính khẩn cấp sẽ trở thành kỹ năng quan trọng trong thời đại AI.
