Chiều 23/9, Chi hội Thẻ ngân hàng (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Quản lý rủi ro trong hoạt động thanh toán”. Chương trình nằm trong khuôn khổ Hội nghị thường niên Chi Hội thẻ Ngân hàng năm 2022 diễn ra sáng cùng ngày. Hội thảo tập trung thảo luận về quản lý rủi ro trong hoạt động thẻ, hoạt động thanh toán; cũng như đưa ra các giải pháp giúp tăng cường quản lý rủi ro trong hoạt động thẻ, hoạt động thanh toán.
Bà Nguyễn Thị Thúy, Trưởng Tiểu ban Quản lý Rủi ro (Chi hội Thẻ ngân hàng) cho biết, xu thế thanh toán điện tử đang mở rộng và tăng trưởng mạnh mẽ. Doanh thu từ thị trường thanh toán điện tử đang ở mức khoảng 15 tỷ USD. Thống kê cho thấy, đang có 80 tổ chức tín dụng (TCTD) cung ứng dịch vụ Internet Banking, 44 TCTD cung ứng dịch vụ Mobile Payment và 45 tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
Giao dịch qua Internet tăng trưởng 63% về số lượng và tăng 32% về giá trị; giao dịch qua kênh Mobile tăng khoảng 98% về số lượng và 84% về giá trị; thanh toán qua kênh QR tăng 86% về số lượng và tăng 126% về giá trị.
Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Nguyễn Quốc Hùng. Ảnh: BTC
Cùng với những kết quả ấn tượng trên, hoạt động kinh doanh thẻ của các ngân hàng đối mặt với các rủi ro phát sinh như lộ dữ liệu thẻ trên diện rộng, tội phạm công nghệ cao tấn công hệ thống các website trung gian thanh toán, ATM Skimming, ATM phishing… Thậm chí, các ngân hàng còn chịu rủi ro từ chính khách hàng từ việc cố tình trục lợi từ “lỗ hổng” chính sách.
Bà Phạm Châu Loan, Phó Trưởng phòng Phát triển kênh số và đối tác (Vietcombank) cho biết, trong quá trình hoạt động, Vietcombank gặp phải các hình thức gian lận phổ biến, như: đánh cắp thông tin bảo mật để chiếm quyền sử dụng thẻ/tài khoản ngân hàng điện tử; lừa đảo khách hàng tự thực hiện giao dịch gian lận; giả mạo website (Phishing website); giả mạo người thân của khách hàng; phát tán phần mềm độc hại (Malware). Ngoài ra, kẻ gian còn gửi SMS thông báo trúng thưởng/có tiền chuyển từ nước ngoài về; gửi email chứa link độc hại; giả mạo cán bộ ngân hàng và giả mạo SMS Brandname của Vietcombank….
Bà Nguyễn Thị Thúy, Trưởng Tiểu ban Quản lý Rủi ro (Chi hội Thẻ ngân hàng). Ảnh: BTC
Trung tá Nguyễn Thành Chung, Phó Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cho biết, kinh tế số phát triển cũng sẽ xuất hiện nguy cơ tiềm ẩn về rủi ro tội phạm sử dụng công nghệ cao. Các thủ đoạn tấn công điển hình của tội phạm công nghệ cao, bao gồm tấn công hệ thống thông tin của ngân hàng để chiếm đoạt tài sản; sử dụng trạm BTS để tán phát tin nhắn giả mạo thương hiệu (SMS Brandname); chiếm đoạt SIM điện thoại, chiếm đoạt tài khoản ngân hàng và chiếm đoạt tài sản.
Để phòng ngừa các loại đối tượng tội phạm công nghệ cao, ông Chung khuyến nghị các TCTD cần nghiên cứu, xây dựng phương án xác thực người mở tài khoản là người sử dụng tài khoản thanh toán. Các phương án xác thực nên dựa trên công nghệ sinh trắc học (như sử dụng công nghệ nhận dạng giọng nói để chuẩn chi giao dịch…). Bên cạnh đó, ngân hàng cần nâng cao ý thức cho cán bộ, nhân viên trong công tác bảo đảm dữ liệu cá nhân, đảm bảo an ninh mạng thông qua các chương trình, kế hoạch đào tạo nội bộ, kế hoạch truyền thông về phương thức, thủ đoạn vi phạm pháp luật của tội phạm cũng như tác hại của việc bán tài khoản thanh toán.
Tại hội thảo, các diễn giả cũng kiến nghị cho phép ngân hàng được phong tỏa khẩn cấp tài khoản của khách hàng (không bao gồm trường hợp ngân hàng phát hiện/được thông báo về việc khách hàng bị gian lận) trong trường hợp khách hàng phản ánh bị gian lận giao dịch ngân hàng điện tử.
Ngoài ra, Bộ Thông tin và Truyền thông cần xây dựng cổng thông tin tiếp nhận phản ánh của các ngân hàng để tự động thực hiện ngăn chặn kết nối Internet từ các nhà mạng, ISP tới các domains giả mạo để kịp thời ngăn chặn người dùng truy cập vào trang web giả mạo; có biện pháp xử lý triệt để vấn đề cơ chế bảo mật hạ tầng mạng viễn thông, có khả năng phát hiện và ngăn chặn việc phát tán các tin nhắn giả mạo, đặc biệt là tin nhắn giả mạo thương hiệu, ngăn chặn các thuê bao có dấu hiệu lừa đảo, đảm bảo môi trường mạng trong sạch. Kiểm soát các tên miền, từ khóa có liên quan tới brandname của các ngan hàng và ngăn chặn tin nhắn chứa các nội dung giả mạo trên gửi tới các thuê bao trong nước.
Các diễn ra tham gia tại Hội thảo
Cùng với đó là kiến nghị Bộ Công an tăng cường điều tra, bắt giữ và xử lý các đối tượng buôn lậu và sử dụng thiết bị Trạm thu phát sóng di động (BTS) giả mạo để thực hiện các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Điều tra và xử lý các đối tượng thực hiện lừa đảo sử dụng công nghệ cao; tăng cường các biện pháp mang tính chủ động trong việc ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao; kịp thời chia sẻ thông tin cho các ngân hàng thương mại về phương thức, thủ đoạn hoạt động mới của tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao.
Ngoài ra, để vận hành hệ thống thẻ an toàn, các ngân hàng thành viên cần quản lý an toàn hệ thống và triển khai các giải pháp để đảm bảo an toàn cho khách hàng là chủ thẻ/đơn vị chấp nhận thẻ.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Chỉ thị 02/CTNHNN về đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm an ninh, an toàn thông tin trong hoạt động ngân hàng; thành lập mạng lưới ứng cứu sự cố an toàn thông tin ngành Ngân hàng và tổ chức các hoạt động ứng cứu sự cố; ứng dụng công nghệ mới (AI, BigData…); thường xuyên kiểm tra công tác đảm bảo an toàn thông tin tại các tổ chức tín dụng nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động thanh toán.
Để hoạt động thanh toán điện tử, thanh toán thẻ phát triển an toàn, hiệu quả Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Nguyễn Quốc Hùng yêu cầu Chi hội Thẻ cần tiếp tục thực hiện các biện pháp nhằm cải thiện thói quen tiêu dùng bằng tiền mặt; tổ chức các buổi tọa đàm chia sẻ về định hướng, kinh nghiệm triển khai của thị trường tài chính ngân hàng trong và ngoài nước; tăng cường phòng chống tội phạm công nghệ cao và tội phạm gian lận thẻ; cập nhật xu hướng công nghệ mới đối với việc phòng chống tội phạm và phòng ngừa rủi ro thanh toán thẻ; đẩy mạnh công tác truyền thông để khuyến khích người dân sử dụng thẻ, ngân hàng điện tử trong các giao dịch thanh toán….;
Đối với các bộ, ngành và tổ chức thẻ quốc tế, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Nguyễn Quốc Hùng đề nghị xem xét giải quyết các khó khăn vướng mắc, các đề xuất kiến nghị của Chi Hội thẻ, để từ đó thúc đẩy hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt đạt được các mục tiêu đặt ra tại Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025.
