TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phát biểu tại tọa đàm.
Ngày 28/06/2023, Ủy ban Chính sách thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức tọa đàm “Rủi ro tội phạm tài chính/rửa tiền mà các TCTD đối mặt và chia sẻ giải pháp, kinh nghiệm triển khai”.
Tại buổi tọa đàm, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) cho rằng, mặc dù Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cũng như các tổ chức tín dụng (TCTD) đã thực hiện nghiêm túc Luật Phòng chống rửa tiền và các văn bản liên quan theo đúng chuẩn mực quốc tế và phù hợp với thực tế hoạt động của các TCTD, song vẫn bộc lộ những hạn chế bất cập.
Bên cạnh đó, với sự phát triển của các công nghệ mới, điện toán đám mây, kinh tế số… cùng với yếu tố dịch bệnh đã làm thay đổi thói quen sống và hành vi đầu tư, tiêu dùng. Các sản phẩm, dịch vụ của các ngân hàng với tốc độ số hóa nhanh và mạnh mẽ đã góp phần thúc đẩy và thu hút số lượng người dùng chuyển từ ngoại tuyến lên trực tuyến, sử dụng nhiều phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Theo đó, các tội phạm nguồn của rửa tiền cũng có sự biến chuyển, trở nên tinh vi và phức tạp hơn.
Trước những nguy cơ, rủi ro liên quan tới rửa tiền mà các TCTD đang phải đối mặt, TS. Nguyễn Quốc Hùng cho biết, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam sẽ tiếp tục tổng hợp ý kiến của các tổ chức hội viên về những khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai Luật Phòng chống rửa tiền, phản ảnh đến NHNN để nghiên cứu bổ sung ban hành Thông tư nhằm phù hợp với thực tế của các TCTD để các TCTD triển khai có hiệu quả nhất.
Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam sẽ làm việc với các cơ quan quản lý như NHNN, Cục Phòng, chống rửa tiền, Cục CNTT, Bộ TTTT, Bộ Công an, … để lên kế hoạch tổ chức hội thảo, tọa đàm tập huấn về cơ chế, chính sách quy định tại Luật, Nghị định, Thông tư đến các tổ chức hội viên và đến cán bộ thừa hành tại các TCTD. Đồng thời, vận động các TCHV tích cực triển khai Luật PCRT một cách có hiệu quả phù hợp thông lệ quốc tế và thực tế tại từng TCTD.
Đối với Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đề xuất xây dựng các kênh đối thoại với các TCTD nhằm hướng dẫn, truyền tải thông tin, chia sẻ về các thủ đoạn rửa tiền, các xu hướng rủi ro rửa tiền, thách thức mới cũng như định hướng, chỉ đạo của NHNN. Đồng thời, qua đó, NHNN cũng được phản hồi về các vấn đề, vướng mắc chung của các TCTD để kịp thời giải đáp, đưa ra cách hiểu và thực hiện thống nhất trong toàn thị trường.
Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đề xuất NHNN xem xét việc ban hành sổ tay, văn bản hướng dẫn cho các TCTD phương pháp kiểm tra, kiểm toán và giám sát từ xa trong hoạt động phòng chống rửa tiền. Đồng thời nghiên cứu xây dựng khung pháp lý về thanh tra giám sát về công tác PCRT đối với các TCTD.
Đối với Bộ Công an, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam kiến nghị nghiên cứu, xây dựng sớm phương án cho phép toàn ngành ngân hàng kết nối cơ sở dữ liệu (CSDL) Quốc gia về dân cư, CSDL về Căn cước công dân (CCCD), thẻ CCCD gắn chíp để phục vụ xác minh thông tin nhận biết khách hàng. Về dài hạn, nghiên cứu đồng bộ thông tin tài khoản ngân hàng với CSDL quốc gia về dân cư, tạo thuận lợi cho việc xác thực và định danh thông tin tài khoản ngân hàng.
Tuy nhiên, để công tác phòng chống rửa tiền tại các TCTD đạt hiệu quả tốt hơn nữa, các TCTD cần thực hiện nghiêm túc các quy định về phòng, chống rửa tiền, đặc biệt là công tác nhận biết thông tin khách hàng, báo cáo giao dịch đáng ngờ; Cập nhật và xây dựng các kịch bản để đáp ứng sự thay đổi của các phương thức, thủ đoạn rửa tiền mới.
Bên cạnh đó, các TCTD cần chủ động nghiên cứu, trang bị các giải pháp, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống trong bối cảnh tội phạm rửa tiền ngày càng tinh vi, phức tạp. Nâng cao hiểu biết, nhận thức của các TCTD về rủi ro rửa tiền; Tăng cường công tác đào tạo nhằm đảo bảo các cán bộ, nhân viên của TCTD được đào tạo kiến thức phòng, chống rửa tiền một cách đầy đủ.
Việc chia sẻ dữ liệu giữa các TCTD vẫn khá rủi ro vì chưa có hành lang pháp lý liên quan đến vấn đề này. Hơn nữa, vấn đề an ninh, bảo mật cũng là thách thức với các TCTD. Do vậy, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam kiến nghị các TCTD cần nghiên cứu, đề xuất các cơ quan quản lý về cơ chế chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý với các TCTD nhằm giúp các TCTD tối ưu nguồn lực, nâng cao hiệu quả phòng, chống rửa tiền.
M.H – VNBA News
