Thông tư 43 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Trong thời gian chờ ban hành sổ tay giám sát mới, các đơn vị tiếp tục sử dụng mẫu báo cáo của Thông tư số 08/2022/TT-NHNN.
Làm rõ khái niệm, phân định nhiệm vụ và trách nhiệm giám sát
Thông tư 43 tập trung hoàn thiện khung lý luận về công tác giám sát, làm rõ phạm vi, nguyên tắc và bổ sung các định nghĩa quan trọng.
Theo đó, giám sát an toàn vi mô được hiểu là việc giám sát từng tổ chức tín dụng, trong khi giám sát an toàn vĩ mô là giám sát toàn bộ hệ thống tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Bên cạnh đó, Thông tư cũng bổ sung định nghĩa về ngân hàng thương mại quan trọng hệ thống, được xác định dựa trên mức độ ảnh hưởng và nguy cơ gây rủi ro lan truyền. Đồng thời, khái niệm rủi ro hệ thống được điều chỉnh theo hướng nhấn mạnh khả năng đổ vỡ lan truyền trong toàn bộ hệ thống tài chính - ngân hàng.
Theo Thông tư 43, Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực chịu trách nhiệm giám sát vi mô; Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng phụ trách giám sát vĩ mô.
Ngoài ra, Thông tư 43 bãi bỏ các nội dung không còn phù hợp, đồng thời thống nhất quy định liên quan đến Sổ tay giám sát an toàn vi mô/vĩ mô - tài liệu quan trọng hướng dẫn nghiệp vụ, thu thập và xử lý dữ liệu, lập báo cáo giám sát.
Tăng cường giám sát, cảnh báo sớm và thu thập dữ liệu với tổ chức tín dụng có dấu hiệu rủi ro
Cụ thể, Thông tư 43 cập nhật quy trình thu thập thông tin từ hệ thống báo cáo thống kê, hệ thống giám sát từ xa và các nguồn dữ liệu khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Đơn vị giám sát vi mô được quyền yêu cầu tổ chức tín dụng cung cấp hồ sơ, tài liệu bổ sung khi cần thiết.
Trong đó, nội dung giám sát được mở rộng, bao gồm: tuân thủ pháp luật; tỷ lệ và giới hạn an toàn; phân loại tài sản, trích lập dự phòng; thay đổi nhân sự quản lý; biến động cổ đông; và các dấu hiệu bất thường trong tài chính, rủi ro.
Đối với ngân hàng quan trọng hệ thống, cơ quan giám sát có thể áp dụng phương pháp phân tích rủi ro chuyên sâu theo từng thời kỳ. Thông tư 43 bổ sung cơ chế giám sát tăng cường đối với tổ chức tín dụng có dấu hiệu mất an toàn, thuộc diện can thiệp sớm hoặc đang trong vùng cảnh báo.
Các hình thức giám sát được áp dụng bao gồm yêu cầu tổ chức tín dụng báo cáo bổ sung; đưa ra cảnh báo và khuyến nghị khắc phục; tổ chức kiểm tra trực tiếp; thành lập tổ giám sát; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành thanh tra; và áp dụng các biện pháp kiểm soát đặc biệt hoặc can thiệp sớm theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
Thẩm quyền can thiệp được phân định rõ giữa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh, phù hợp với từng nhóm đối tượng giám sát.
Thông tư đề ra quy trình lập và phê duyệt báo cáo giám sát vi mô/vĩ mô định kỳ và đột xuất. Báo cáo 6 tháng và báo cáo năm phải hoàn thành trong thời hạn mới. Riêng tổ chức tín dụng thuộc diện giám sát tăng cường phải nộp bổ sung báo cáo quý I và quý III.
Chi tiết Thông tư số 43/2025/TT-NHNN xem tại đây.
