NHNN tăng cường hướng dẫn sử dụng bộ công cụ của WB phục vụ đánh giá rủi ro rửa tiền
Theo Quyết định số 3706/QĐ-NHNN về thành lập Ban điều phối và Quyết định thành lập 12 Nhóm làm việc đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền giai đoạn 2023-2027 của Việt Nam (NRA lần 3), Nhóm đánh giá mức độ tổn thương về rửa tiền đối với lĩnh vực bảo hiểm được xác định là Nhóm số 5 thực hiện đánh giá đối với các lĩnh vực thuộc sự quản lý của Bộ Tài chính, NHNN, Thanh tra Chính phủ. Về kết quả đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền trong giai đoạn 2018-2022 (NRA lần 2), nguy cơ rửa tiền đối với lĩnh vực bảo hiểm được đánh giá là trung bình thấp, mức độ dễ bị tổn thương về rửa tiền là thấp và mức độ rủi ro rửa tiền là trung bình thấp.
Trong lần đánh giá này, NHNN sử dụng bộ công cụ của WB để thực hiện đánh giá rủi ro quốc gia (NRA) về rửa tiền với phương pháp luận đánh giá được xác định dựa trên 2 yếu tố là nguy cơ rửa tiền quốc gia và mức độ tổn thương quốc gia.
Trong đó, mức độ tổn thương quốc gia được xác định dựa trên khả năng ứng phó tầm quốc gia và mức độ tổn thương ở từng ngành/lĩnh vực. Dựa trên mô-đun đánh giá này thì việc xác định mức độ tổn thương về rửa tiền của lĩnh vực bảo hiểm là một cấu phần để xác định mức độ tổn thương quốc gia từ đó tác động đến rủi ro về rửa tiền của quốc gia.
Nhóm đánh giá mức độ dễ tổn thương về rửa tiền của lĩnh vực Bảo hiểm theo Quyết định số 3706/QĐ-NHNN bao gồm 18 thành viên đến từ các bộ, ngành (Bộ Tài chính, NHNN, Thanh tra Chính phủ); khu vực tư nhân (đại diện các doanh nghiệp Bảo hiểm nhân thọ); các tổ chức, hiệp hội ngành nghề (Hiệp hội Bảo hiểm).
Triển khai Quyết định số 3706/QĐ-NHNN của Thống đốc NHNN, đến nay, Nhóm đánh giá mức độ dễ tổn thương về rửa tiền của lĩnh vực bảo hiểm đã tổ chức họp, thống nhất khung kế hoạch thực hiện đánh giá rủi ro của Nhóm và đã triển khai Hội thảo đào tạo trực tuyến hướng dẫn sử dụng bộ công cụ đánh giá rủi ro quốc gia của WB cho các thành viên trong nhóm; đồng thời Nhóm đã thực hiện phân công nhiệm vụ tới từng thành viên với nguyên tắc mỗi ngành/lĩnh vực bảo hiểm được đánh giá đều có sự tham gia của cả khối các cơ quan quản lý nhà nước và khu vực tư nhân, các đơn vị hiệp hội để đảm bảo việc đánh giá được thực hiện khách quan, đa chiều và mang tính phản biện khi đưa ra nhận xét, kết luận để có kết quả đánh giá xác thực nhất.
Tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm phục vụ đánh giá rủi ro rửa tiền quốc gia
Để góp phần triển khai thực hiện đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền theo yêu cầu và theo đúng kế hoạch, cần tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Thứ nhất, xác định các thông tin, dữ liệu cần thu thập và cơ quan/đơn vị/tổ chức cung cấp thông tin liên quan đến công tác phòng, chống rửa tiền. Hướng dẫn chi tiết được nêu trong bộ công cụ do WB cung cấp bao gồm: Khung pháp lý về phòng, chống rửa tiền và của lĩnh vực bảo hiểm; Thông tin về cấp phép thành lập, thanh tra, giám sát, xử lý hành chính đối với các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ; Nhận thức và sự tuân thủ các quy định pháp luật phòng, chống rửa tiền của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ; Thông tin về cơ sở dữ liệu, cơ sở hạ tầng định danh quốc gia của lĩnh vực bảo hiểm và các nguồn thông tin độc lập khác bao gồm cả thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi; Thông tin, số liệu về tổng số doanh nghiệp/tổng doanh thu của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ; Số liệu thống kê liên quan đến sản phẩm/dịch vụ được sử dụng bởi cá nhân có ảnh hưởng chính trị (PEP) hoặc khách hàng có rủi ro cao hoặc liên quan đến khu vực quốc gia có rủi ro cao… Công việc này cần được hoàn thành vào tháng 1/2026 để làm cơ sở cho công tác đánh giá, phân tích.
Thứ hai, phân tích thông tin, dữ liệu thu thập được để đưa ra nhận định, mức điểm xếp hạng đối với từng biến đầu vào. Sử dụng bộ công cụ của WB, nhập mức xếp hạng đối với các biến đầu vào để xác định các kết quả đầu ra, các lĩnh vực dễ tổn thương và cần phải ưu tiên nguồn lực để xây dựng kế hoạch ứng phó với các tổn thương được xác định, thời gian dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2026.
Thứ ba, xây dựng dự thảo báo cáo của Nhóm gửi Ban điều phối NRA tổng hợp. Theo kế hoạch chung dự thảo lần 1 của các Nhóm làm việc cần hoàn thành trong tháng 5/2026 và sẽ có 3 lần lấy ý kiến các bộ, ngành, đơn vị liên quan, WB để hoàn thiện dự thảo Báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Báo cáo NRA giai đoạn 2023-2027 và ban hành Kế hoạch hành động nhằm giải quyết rủi ro rửa tiền, tài trợ khủng bố, thời gian dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2027.
