Thống đốc Phạm Đức Ấn: Tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại điểm cầu trung tâm, kết hợp trực tuyến với các điểm cầu NHNN chi nhánh khu vực, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị thuộc NHNN và các cán bộ liên quan.

Phát biểu tại Hội nghị, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh pháp luật là cơ sở pháp lý, khuôn khổ để tổ chức, cá nhân chủ động hoạt động trong phạm vi cho phép. Theo đó, cần xác định rõ những lĩnh vực phải cấp phép, kiểm soát chặt chẽ và những lĩnh vực có thể tiếp tục điều chỉnh, đơn giản hóa điều kiện. Thống đốc cho rằng dù công tác hoàn thiện pháp luật thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, vẫn cần tiếp tục rà soát để kịp thời phát hiện quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập hoặc gây trở ngại cho hoạt động và phát triển.

Thống đốc nêu rõ ngân hàng là lĩnh vực đặc thù, có vai trò như “mạch máu” của nền kinh tế nên yêu cầu bảo đảm an toàn, kiểm soát rủi ro luôn phải đặt lên hàng đầu; đồng thời khuôn khổ pháp lý cũng không được trở thành rào cản đối với dòng vốn và hoạt động của nền kinh tế. Người đứng đầu NHNN đặt vấn đề: “Làm thế nào để hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh trong lĩnh vực hoạt động ngân hàng bảo đảm có hiệu lực, hiệu quả, thực sự hướng đến tạo thuận lợi cho các đối tượng chịu sự tác động; giảm thiểu các thủ tục hành chính, nhưng không bỏ qua các chốt an toàn, kiểm soát rủi ro”.

Báo cáo tại Hội nghị, ông Tạ Quang Đôn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế NHNN, cho biết kết quả rà soát cho thấy hệ thống VBQPPL thuộc phạm vi quản lý của NHNN cơ bản đã được hình thành tương đối đầy đủ, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Hệ thống văn bản từng bước được cập nhật, sửa đổi, bổ sung, thể chế hóa nhiều chủ trương, định hướng mới về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế và bảo đảm an toàn, ổn định của hệ thống ngân hàng.

Tính đến ngày 30/9/2026, NHNN đã tổng hợp 363 VBQPPL còn hiệu lực và chưa có hiệu lực thuộc trách nhiệm tổng rà soát, gồm 05 Luật của Quốc hội, 01 Pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 37 Nghị định và 01 Nghị quyết của Chính phủ, 20 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; số còn lại là các văn bản do Thống đốc NHNN ban hành và một số hình thức văn bản khác.

Theo báo cáo, các văn bản cần xử lý tập trung chủ yếu ở nhóm có quy định cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ nhằm đồng bộ với quy định pháp luật mới, cơ cấu tổ chức mới và yêu cầu thực tiễn. NHNN đã cơ bản xác định phương án và thời hạn xử lý đối với các văn bản này.

Riêng trong năm 2027, NHNN xác định lộ trình xử lý 12 VBQPPL, gồm 04 Nghị định, 06 Thông tư và 02 Quyết định của Thống đốc NHNN, chủ yếu liên quan đến việc đồng bộ với cơ cấu tổ chức mới, hoàn thiện pháp luật về cán cân thanh toán, đầu tư quốc tế, điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính. Đến nay, NHNN đã hoàn thành xử lý 09 VBQPPL, gồm 03 Luật và 06 Thông tư. Việc tiếp tục xử lý các văn bản còn lại theo lộ trình năm 2026 và 2027 được đánh giá là khả thi.

Tại Hội nghị, các đại biểu, đã trao đổi về khó khăn, vướng mắc trong áp dụng pháp luật và đề xuất phương án xử lý các quy định còn bất cập.

Phát biểu kết luận, Thống đốc lưu ý NHNN và các tổ chức tín dụng cần xác định không có chuẩn mực nào là bất biến, các quy định cần được thường xuyên nghiên cứu, rà soát để điều chỉnh phù hợp thực tiễn, đồng thời hài hòa với yêu cầu về an toàn xã hội và lợi ích của các bên liên quan. Các đơn vị chuyên môn cần tăng cường phối hợp để nắm đầy đủ thông tin nghiệp vụ, đi sâu vào bản chất vấn đề, làm rõ nguyên nhân và nội dung cốt lõi của vướng mắc thay vì chỉ phản ánh ở bề mặt.

Thống đốc cũng khuyến khích các đơn vị mạnh dạn đề xuất đối với những nội dung bất cập; NHNN sẽ nghiên cứu, tiếp thu, trao đổi, hướng dẫn hoặc hoàn thiện các VBQPPL tương ứng. Đồng thời, Thống đốc yêu cầu các vụ, cục, đơn vị chức năng của NHNN tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại Hội nghị, tiếp tục nghiên cứu các đề xuất theo chức năng, nhiệm vụ và phối hợp với Vụ Pháp chế cùng các đơn vị liên quan để hoàn thiện hệ thống VBQPPL của NHNN.