Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh: Ngân hàng Nhà nước ưu tiên nguồn vốn tín dụng đẩy nhanh mục tiêu hoàn thành một triệu căn nhà ở xã hội

Ngày 12/3, Bộ Xây dựng và Báo Tiền Phong tổ chức Hội thảo với chủ đề “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng”. Tham dự Hội thảo có ông Nguyễn Văn Sinh - Thứ trưởng Bộ Xây dựng; ông Phùng Công Sưởng – Tổng Biên tập Báo Tiền phong; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), chuyên gia, các doanh nghiệp xây dựng nhà ở xã hội (NOXH) và một số ngân hàng thương mại. Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh tham dự và cùng chủ trì phiên thảo luận tại Hội thảo.

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, thời gian qua, NHNN đã tích cực phối hợp với Bộ Xây dựng, các cơ quan liên quan trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ khó khăn trong việc triển khai, xây dựng nhà ở xã hội. Đồng thời, NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD) hướng dòng vốn tín dụng vào phân khúc nhà ở giá rẻ, nhà ở cho người thu nhập thấp. Hệ thống các TCTD đã triển khai cho vay một số chương trình đối với nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp với tổng dư nợ khoảng 41.000 tỷ đồng, trong đó tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) là khoảng trên 25.000 tỷ đồng và tại các NHTM là trên 16.000 tỷ đồng.

Cụ thể, tại NHCSXH, dư nợ chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP với dư nợ khoảng trên 20.500 tỷ đồng; đồng thời triển khai 04 chương trình cho vay hỗ trợ đối tượng chính sách về nhà ở với dư nợ gần 4.800 tỷ đồng. Đối với các NHTM, dư nợ cho vay đối với nhà ở xã hội đạt trên 16.000 tỷ đồng bao gồm: dư nợ cho vay theo cơ chế thông thường của NHTM là khoảng trên 9.000 tỷ đồng và dư nợ Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP là gần 7.000 tỷ đồng (doanh số giải ngân là 8.293 tỷ đồng), tuy nhiên hiện nay, các NHTM đã cam kết cho vay với tổng số tiền là 20.500 tỷ đồng (đạt 17% tổng quy mô Chương trình 120.000 tỷ đồng), số tiền cam kết cho vay này sẽ được giải ngân theo tiến độ thi công của dự án nhà ở xã hội.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Văn Sinh - Thứ trưởng Bộ Xây dựng thông tin: Năm 2026, Chính phủ giao mục tiêu phát triển 158.700 căn nhà ở xã hội, tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2025. Tuy nhiên, quy mô 220 dự án đang triển khai với gần 215.000 căn đã vượt mức kế hoạch của năm nay. Chỉ riêng tháng 2 vừa qua, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án, quy mô khoảng 20.000 căn hộ, cho thấy tín hiệu tích cực của chương trình. Bộ Xây dựng cũng đang phối phợp tích cực với NHNN và các đơn vị liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ hướng tới mục tiêu hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2028.

Các ý kiến tại Hội thảo đã tập trung thảo luận về cơ chế chính sách nhằm đẩy mạnh thu hút đầu tư phát triển NOXH, vấn đề cân bằng cung – cầu NOXH và các vấn đề liên quan đến thủ tục pháp lý, chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp, người mua nhà, chính sách tín dụng, lãi suất…

Liên quan đến lãi suất, ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế cho biết, NHNN xây dựng cơ chế lãi suất ổn định, dài hạn cho người mua nhà ở xã hội. Đây là vấn đề hết sức cần thiết bởi đối tượng mua nhà ở xã hội thường có thu nhập thấp hoặc trung bình, khả năng tài chính hạn chế hơn so với người mua nhà ở thương mại. Vì vậy, việc thiết kế cơ chế lãi suất ưu đãi và ổn định trong thời gian dài sẽ giúp người dân yên tâm vay vốn và có khả năng trả nợ tốt hơn. Với chương trình cho vay theo Nghị định 100, người mua nhà được vay với lãi suất khoảng 5,4%/năm và thời hạn vay tối đa lên tới 25 năm. Đây là mức lãi suất thấp và ổn định so với mặt bằng chung của thị trường. Đối với chương trình tín dụng triển khai qua các ngân hàng thương mại, lãi suất cho vay đối với người mua nhà ở xã hội được quy định thấp hơn khoảng 2% so với lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại nhà nước. Trong khi đó, đối với chủ đầu tư dự án, mức ưu đãi lãi suất khoảng 1,5%.

Đáng chú ý, lãi suất ưu đãi của chương trình được xác định dựa trên mặt bằng lãi suất của các ngân hàng thương mại nhà nước, thay vì tính trung bình toàn bộ hệ thống. Cách tính này giúp mặt bằng lãi suất ưu đãi ổn định hơn và thấp hơn so với mức trung bình của toàn thị trường.

Nhằm mục tiêu đẩy mạnh hoàn thành mục tiêu 1 triệu căn NOXH theo chủ trương của Chính phủ. NHNN đã thường xuyên theo dõi, bám sát và đôn đốc các NHTM đẩy mạnh triển khai các Chương trình, đặc biệt là Chương trình cho vay theo Nghị quyết 33/NQ-CP. Đồng thời, NHNN cũng cho phép các NHTM không tính dư nợ của Chương trình vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng hàng năm, qua đó khuyến khích các ngân hàng tích cực tham gia cho vay. Song song với chính sách này, NHNN duy trì các mức lãi suất điều hành, tạo cơ sở để giảm lãi suất cho vay của chương trình. Thực tế cho thấy, so với tình hình lãi suất hiện nay, mức lãi suất cho vay đối với cả chủ đầu tư (là 6,1%/năm) và người mua nhà ở xã hội của Chương trình (là 5,6%/năm) đang ở mức rất ưu đãi. Đến cuối tháng 01/2026 các NHTM đã đồng ý cho vay với số tiền 20.500 tỷ đồng, tăng trên 200% so với cuối năm 2024, đạt 17% quy mô vốn 120.000 tỷ đồng.

Trong thời gian tới, Chính phủ, các Bộ, ngành, đặc biệt là các địa phương sẽ tiếp tục tích cực triển khai các giải pháp để tăng nguồn cung nhà ở xã hội, không chỉ ở số lượng, mà còn tăng chất lượng nhà ở, kết nối giao thông, đồng bộ hạ tầng cơ sở để tăng sức hấp dẫn của phân khúc nhà ở xã hội. Khi nguồn cung nhà ở xã hội được cải thiện hơn, Chương trình sẽ đạt được các kết quả cao hơn nữa, đóng góp vào đẩy nhanh thực hiện mục tiêu của Đề án 01 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.