Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh đồng chủ trì Hội nghị Ủy ban cấp cao về Hội nhập tài chính ASEAN lần thứ 31 tại Philippines

Trong khuôn khổ Kế hoạch tổng thể về hợp tác ASEAN 2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Nguyễn Ngọc Cảnh cùng với Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương (NHTW) Indonesia - Filianingsih Hendarta đã đồng chủ trì, điều hành Hội nghị Ủy ban cấp cao về Hội nhập tài chính ASEAN (SLC) lần thứ 31 tại Boracay, Philippines.

SLC được thành lập vào năm 2011 với sứ mệnh định hướng, chỉ đạo và điều phối triển khai các sáng kiến quan trọng về hội nhập tài chính - ngân hàng trong khu vực ASEAN. Thành viên của SLC bao gồm các Phó Thống đốc NHTW ASEAN, với nhiệm kỳ đồng chủ trì luân phiên giữa một NHTW ASEAN-5 và một NHTW các quốc gia BCLMV trong vòng hai năm. Qua thời gian, SLC đã không chỉ trở thành một diễn đàn hợp tác chuyên sâu trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, mà còn là cầu nối hiệu quả giữa các Phó Thống đốc NHTW các nước thành viên ASEAN, thúc đẩy đối thoại chính sách giữa các NHTW với các tổ chức tài chính quốc tế.

Trong nhiệm kỳ đồng chủ trì SLC 2024 - 2026, qua ba kỳ Hội nghị, NHNN và NHTW Indonesia đã góp phần thúc đẩy đối thoại chính sách vì sự ổn định khu vực tài chính - ngân hàng và triển khai các sáng kiến hợp tác đa phương liên khu vực, đa lĩnh vực với tính thực chất và hiệu quả cao. Việc NHNN chủ trì SLC một lần nữa khẳng định tinh thần trách nhiệm và vai trò nòng cốt của Việt Nam trong tiến trình hợp tác tài chính - ngân hàng ASEAN, phù hợp với vị thế và thế lực mới của đất nước trong bối cảnh quốc tế hiện nay.

Hội nghị SLC lần thứ 31 ghi nhận sự tham gia tích cực của các Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN, đồng chủ trì các Nhóm công tác ASEAN về hợp tác ngân hàng, cùng đại diện từ các tổ chức quốc tế, bao gồm Cơ quan Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN (AMRO) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh đã nhấn mạnh rằng, Hội nghị SLC lần thứ 31 diễn ra trong bối cảnh khu vực và toàn cầu đang phải đối mặt với nhiều rủi ro bất định và căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng. Những yếu tố như biến động kinh tế toàn cầu, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và những thay đổi trong các hệ thống tài chính đang tạo ra không chỉ những thách thức mới, mà còn mở ra vô vàn cơ hội.

Hội nghị lần này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển của ASEAN, khi chỉ còn một kỳ họp nữa là đến Hội nghị SLC cuối cùng vào tháng 9/2026. Đây không chỉ là dịp để các quốc gia thành viên đánh giá lại tiến trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, mà còn là cơ hội để cùng nhau định hình những hướng đi mới cho tương lai. Mục tiêu của những định hướng này là tăng cường kết nối, nâng cao tính bền vững và thúc đẩy sự hội nhập sâu rộng hơn nữa trong khu vực. Với cương vị đồng chủ trì SLC, Phó Thống đốc kỳ vọng rằng các sáng kiến hội nhập ngân hàng ASEAN trong tiến trình hội nhập mới không chỉ mang tính khả thi, mà còn có tác động sâu rộng và thiết thực, góp phần đạt được những kết quả bền vững, phục vụ lợi ích chung của toàn khu vực.

Đối thoại chính sách giữa các Phó Thống đốc NHTW ASEAN và các tổ chức quốc tế về tình hình và triển vọng kinh tế vĩ mô khu vực và quốc tế

Tại phiên thảo luận về diễn biến kinh tế vĩ mô trong khuôn khổ Hội nghị SLC lần thứ 31, AMRO đã thông tin tích cực về tình hình tăng trưởng của khu vực. Theo đó, tăng trưởng của ASEAN trong năm 2025 đạt 4,8%, vượt xa mức dự báo 4,3%. Kết quả này chủ yếu được thúc đẩy bởi hai yếu tố: tác động nhẹ hơn của thuế quan so với dự báo và nhu cầu mạnh mẽ từ ngành công nghệ, đặc biệt là các khoản chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo, đã góp phần đáng kể vào sự tăng trưởng xuất khẩu của khu vực. Ngoài ra, nền kinh tế ASEAN còn nhận được sự hỗ trợ vững chắc từ nhu cầu nội địa mạnh mẽ cùng dòng vốn đầu tư tăng trưởng ổn định.

Dự báo cho năm 2026, AMRO nhận định triển vọng tăng trưởng ngắn hạn của ASEAN sẽ đối mặt với nhiều yếu tố rủi ro khó lường. Các biến động chính trị, cùng với sự thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu, có thể tạo ra những tác động bất lợi đối với nền kinh tế khu vực. Đồng thời, các NHTW ASEAN sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong công tác điều hành chính sách tiền tệ, khi nền kinh tế khu vực tiếp tục phải đối phó với những rủi ro và bất ổn. Tuy nhiên, AMRO vẫn duy trì dự báo tích cực đối với các nền kinh tế ASEAN, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ và đầu tư nội khối.

Tại Hội nghị, ông Chad Steinberg, Phó Giám đốc IMF khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đã trình bày về tình hình kinh tế toàn cầu và khu vực ASEAN. IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu sẽ đạt 3,3% trong năm 2026, trong khi khu vực ASEAN-5 (Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan) sẽ đạt mức 4,2%. Trung Quốc dự kiến sẽ có mức tăng trưởng mạnh mẽ với 5,0%, trong khi Mỹ chỉ dự báo đạt 2,1%.

Tuy nhiên, khu vực ASEAN vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn, bao gồm sự gia tăng mất cân đối toàn cầu và nợ công ngày càng cao. Lạm phát tiếp tục là vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt là khi tác động của thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn tiếp tục làm gia tăng chi phí. IMF khuyến nghị các chính phủ trong khu vực ASEAN cần tập trung vào việc giảm thiểu bất ổn chính sách và thực hiện các biện pháp củng cố tài khóa trong ngắn hạn.

Về lâu dài, cần triển khai các cải cách cấu trúc mạnh mẽ hơn để thúc đẩy tăng trưởng bền vững, trong đó đặc biệt chú trọng đến việc ứng dụng công nghệ số và phát triển các thị trường trái phiếu trong nước. Dù đối mặt với không ít khó khăn, IMF khẳng định rằng cơ hội từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và khả năng giảm căng thẳng thương mại có thể trở thành những yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng cho khu vực ASEAN.

Tổng kết hoạt động các Nhóm công tác ASEAN trong tiến trình hội nhập ngân hàng khu vực

Trong khuôn khổ Hội nghị, dưới sự điều phối của NHNN và NHTW Indonesia, các Nhóm công tác về hợp tác ngân hàng ASEAgiaN đã báo cáo tiến độ triển khai các sáng kiến và hoạt động trong năm 2025, đồng thời đưa ra định hướng cho các hoạt động trong thời gian tới.

Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh đánh giá cao những nỗ lực của các Nhóm công tác trong việc triển khai các hoạt động ưu tiên của năm 2026, với những kết quả đáng ghi nhận, cụ thể: (i) Hoàn thành đúng thời hạn các mục tiêu quan trọng trong khuôn khổ các sáng kiến về Hội nhập ngân hàng ASEAN, Tự do hóa tài khoản vốn và Kết nối thanh toán khu vực; (ii) Đạt được những bước tiến đáng kể trong việc triển khai các sáng kiến nhằm thúc đẩy mức độ tự do hóa tài khoản vốn và nâng cao tài chính toàn diện cho khu vực; (iii) Thống nhất các yếu tố kỹ thuật liên quan đến việc nâng cấp Thỏa thuận Hoán đổi ASEAN (ASA), tạo nền tảng vững chắc cho việc mở rộng và củng cố các sáng kiến tài chính khu vực.

Những kết quả này không chỉ khẳng định sự tiến bộ trong hội nhập tài chính ngân hàng khu vực mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của ASEAN trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững và kết nối sâu rộng hơn nữa giữa các nền kinh tế trong khu vực.

Trên cơ sở đánh giá của các Nhóm công tác nói trên, đại diện NHNN đã thay mặt đồng chủ trì Hội nghị trình bày Báo cáo Giám sát rủi ro khu vực ngân hàng ASEAN (Risk Monitoring Report - RMT). Báo cáo chỉ ra rằng, bên cạnh những cơ hội hợp tác đầy triển vọng như thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường kết nối tài chính và xây dựng nền tài chính bền vững, khu vực ASEAN cũng đang đối diện với những thách thức và rủi ro phức tạp, đòi hỏi sự chú ý và hành động kịp thời.

Phê duyệt Dự án cải cách toàn diện tiến trình hợp tác tài chính, ngân hàng ASEAN

Một kết quả quan trọng của Hội nghị là Phê duyệt Dự án cải cách toàn diện tiến trình hợp tác tài chính, ngân hàng ASEAN. Trong thời gian qua, dưới sự chủ trì của NHTW Malaysia, NHTW Brunei và Cơ quan Quản lý tiền tệ Singapore, các thành viên đã thảo luận và triển khai Dự án cải cách toàn diện tiến trình hợp tác tài chính, ngân hàng ASEAN, với mục tiêu giảm chồng chéo, nâng cao hiệu quả và minh bạch trong phối hợp. Bốn định hướng lớn của Dự án là: (i) Hợp nhất quy trình phê duyệt để tinh gọn và thống nhất hơn; (ii) Sắp xếp, tái cơ cấu các Nhóm công tác hiện nay thành bốn nhóm chủ đề lớn nhằm tránh phân tán nguồn lực; (iii) Tăng cường đối thoại hai chiều và hợp tác thực chất hơn với các đối tác bên ngoài; (iv) Thiếp lập cơ chế giám sát việc thực hiện sau các cuộc họp để đảm bảo kết quả được theo dõi và đánh giá thường xuyên. Các Phó Thống đốc nhất trí với đề xuất về dự kiến quá trình chuyển đổi sang cơ chế hợp tác mới của tiến trình hợp tác tài chính ngân hàng ASEAN để có thể bắt đầu triển khai chính thức từ đầu năm 2027. Các nội dung này dự kiến sẽ được trình phê duyệt tại các Hội nghị cấp cao của các Thống đốc NHTW và Bộ trưởng Tài chính ASEAN vào tháng 4/2026.

Hội nghị SLC lần thứ 31 cũng đã vui mừng chào đón sự tham gia lần đầu tiên của NHTW Timor-Leste với vai trò là thành viên chính thức của ASEAN, đồng thời lắng nghe đại diện của quốc gia này chia sẻ về bối cảnh tài chính - ngân hàng trong nước. Hội nghị ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực của Ban Thư ký ASEAN trong việc triển khai Chương trình Xây dựng Năng lực 2.0, một sáng kiến quan trọng góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng của Timor-Leste trong việc thực hiện các nghĩa vụ trong khuôn khổ ASEAN. Hội nghị cũng bày tỏ tin tưởng rằng các quốc gia thành viên ASEAN sẽ tiếp tục hỗ trợ tích cực Timor-Leste trong suốt quá trình hội nhập, với tinh thần đoàn kết và trách nhiệm chung, nhằm xây dựng một cộng đồng ASEAN vững mạnh và thịnh vượng.

Kết thúc Hội nghị, các Phó Thống đốc đã đánh giá cao và ghi nhận những nỗ lực tích cực của NHNN và NHTW Indonesia trong việc thúc đẩy và chủ trì dẫn dắt triển khai hiệu quả các sáng kiến, hoạt động hợp tác trong khuôn khổ tài chính - ngân hàng ASEAN. Những đóng góp này không chỉ thúc đẩy tiến trình hội nhập sâu rộng mà còn đảm bảo sự phát triển ổn định của khu vực ASEAN, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu còn đối mặt với nhiều bất ổn.

Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh vui mừng thông báo đến các đại biểu về việc Việt Nam sẽ đăng cai tổ chức Hội nghị SLC lần thứ 32, và trân trọng chào đón sự tham dự của các quốc gia thành viên vào tháng 9/2026.