Hoạt động thanh toán và chuyển đổi số ngân hàng tiếp tục gặt hái nhiều “trái ngọt”

Chuyển đổi số ngân hàng - Nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động

Theo Phó Thống đốc, trong hoạt động thanh toán, chuyển đổi số, NHNN tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ và điều kiện thuận lợi cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), thúc đẩy hoạt động ngân hàng số và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán góp phần tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận nhiều dịch vụ, phương thức thanh toán mới, tiện ích, hiện đại. Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục tổ chức triển khai tích cực các Đề án, Chương trình, Kế hoạch, chính sách nhằm thúc đẩy TTKDTM và hoạt động ngân hàng số; đồng thời, thực hiện tốt công tác giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng và giám sát hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.

Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Mạng lưới ATM, POS phủ đến hầu hết các địa phương trên toàn quốc. Việt Nam đã hoàn tất kết nối hệ thống thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR Code với Thái Lan, Campuchia, Lào, Trung Quốc và đang triển khai kết nối thanh toán QR với một số quốc gia khác. Hệ sinh thái số đa dạng đã đem lại nhiều tiện ích hấp dẫn cho người dùng; đến nay, hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản đã thực hiện trên kênh số, nhiều ngân hàng đạt tỷ lệ trên 95% giao dịch thực hiện trên kênh số.

Tại họp báo, liên quan đến chuyển đổi số và phát triển hạ tầng, nền tảng số, ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin cho hay, ngành Ngân hàng tiếp tục là một trong những lĩnh vực tiên phong. Hầu hết các dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được cung cấp trên kênh số, nhiều tổ chức tín dụng đạt tỷ lệ giao dịch số trên 95%, qua đó nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động.

Tính đến hết quý I/2026, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã xử lý giá trị giao dịch khổng lồ, đạt gần 130 triệu tỷ đồng, tăng trưởng hơn 70% so với cùng kỳ năm trước. TTKDTM tiếp tục được phát triển, đạt được những kết quả tích cực góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số, Chính phủ số. Giá trị TTKDTM năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP. Trong 2 tháng năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, hoạt động TTKDTM tiếp tục tăng trưởng khá: Giao dịch TTKDTM đạt khoảng 4,7 tỷ giao dịch với giá trị đạt 57,4 triệu tỷ đồng (tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị).

Gần 155 triệu hồ sơ khách hàng được đối chiếu thông tin sinh trắc học

Liên quan đến Đề án 06 (Quyết định số 06/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030), ông Lê Hoàng Chính Quang cho biết, thời gian qua, NHNN đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an triển khai Đề án 06. Một trong số nhiệm vụ của ngành Ngân hàng tại Đề án 06 là khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử (VNeID), căn cước công dân (CCCD) gắn chip để làm sạch cơ sở dữ liệu khách hàng, định danh chính xác khách hàng đăng ký và sử dụng dịch vụ, hỗ trợ các hoạt động nghiệp vụ, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo mật.

Theo ông Lê Hoàng Chính Quang, Trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam đã đối chiếu khoảng 57 triệu lượt hồ sơ khách hàng, làm sạch được gần 44,5 triệu hồ sơ khách hàng. Tại các tổ chức tín dụng (TCTD), tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (TGTT): Tính đến hết ngày 03/4/2026, đã có gần 155 triệu hồ sơ khách hàng (hơn 153 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức) đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID, giúp loại bỏ tài khoản ảo và nâng cao tính minh bạch cho toàn hệ thống. Đã có 57 TCTD và 39 TGTT triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua ứng dụng điện thoại; 63 TCTD triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua thiết bị tại quầy; 32 TCTD và 15 TGTT đang triển khai ứng dụng VNeID, trong đó có 21 đơn vị đã triển khai chính thức.

Về dữ liệu, ông Lê Hoàng Chính Quang cho biết thêm, NHNN đã hoàn thành đồng bộ 04 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Nghị quyết 71/NQ-CP và Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ lên Trung tâm dữ liệu quốc gia và đang tích cực làm giàu dữ liệu đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống”.

Ngoài ra, NHNN chú trọng phát triển nguồn nhân lực số, triển khai các chương trình đào tạo, phổ cập kỹ năng số; đã phát động phong trào "Bình dân học vụ số" nhằm phổ cập kỹ năng số cho toàn thể cán bộ, công chức. NHNN không chỉ xây dựng đội ngũ hơn 2.600 "Đại sứ số" và "Hạt nhân số" tại các đơn vị mà còn áp dụng cơ chế đặc thù, phối hợp với các ngân hàng thương mại lớn để thu hút nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao về hỗ trợ công tác quản lý nhà nước.

Hơn 4 nghìn tỷ đồng được bảo vệ nhờ “lá chắn số” SIMO

Trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan đến việc đảm bảo an ninh, an toàn trong lĩnh vực thanh toán, ông Lê Văn Tuyên – Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho hay, trước bối cảnh các hành vi gian lận, lừa đảo giao dịch ngân hàng qua không gian mạng gia tăng, NHNN đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán.

Theo đó, NHNN đã nghiên cứu, tham mưu trình ban hành và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thúc đẩy TTKDTM, đồng thời, tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. NHNN đã nghiên cứu, tham mưu trình ban hành và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thúc đẩy TTKDTM, đồng thời, tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán; trình Chính phủ ban hành Nghị định về TTKDTM, Nghị định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng, Nghị định về tiền di động (Mobile Money); ban hành các Thông tư quy định chi tiết, hướng dẫn Luật Các TCTD và quy định chi tiết nội dung tại Nghị định TTKDTM…

Trong đó, NHNN đã bổ sung hàng loạt các quy định về việc đảm bảo định danh chính chủ khi thực hiện các giao dịch thanh toán trực tuyến, trong đó quy định: (i) Khách hàng chỉ được thực hiện rút tiền, thanh toán điện tử trên TKTT sau khi đã đối chiếu khớp đúng giấy tờ tùy thân và thông tin sinh trắc học của chủ tài khoản hoặc người đại diện; đồng thời phải gặp mặt trực tiếp và xác thực sinh trắc học đối với khách hàng cá nhân hoặc người đại diện hợp pháp của tổ chức, trừ một số trường hợp theo quy định; (ii) Yêu cầu áp dụng giải pháp xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch trực tuyến; (iii) xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng quy định xử phạt đối với hành vi lợi dụng TKTT/ví điện tử để thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật.

Đồng thời, ngành Ngân hàng hợp tác tích cực, chủ động trong việc triển khai đồng bộ các giải pháp để làm sạch dữ liệu và phòng, chống gian lận, lừa đảo. NHNN đã phối hợp với Bộ Công an ban hành Kế hoạch phối hợp 01/KHPH-BCA-NHNNVN ngày 24/4/2023, trong đó bao gồm các nội dung về khai thác, kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước công dân (CCCD) gắn chíp, ứng dụng tài khoản định danh và xác thực điện tử (VNeID) để làm sạch dữ liệu, nhận biết, xác minh chính xác khách hàng nhằm phòng, chống, ngăn ngừa việc tội phạm mạo danh, sử dụng giấy tờ tùy thân giả mạo đăng ký sử dụng dịch vụ ngân hàng cho mục đích bất hợp pháp.

Triển khai Công điện số 29/CĐ-TTg ngày 03/4/2025 về tăng cường phòng ngừa, xử lý tội phạm lừa đảo công nghệ cao, NHNN đang phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và công nghệ và các đơn vị liên quan thực hiện đối chiếu thông tin chủ thuê bao di động sử dụng Mobile Banking với thông tin chủ TKTT; đồng thời triển khai tổng rà soát TKTT và sim điện thoại nhằm tăng cường quản lý nhà nước và phòng ngừa lừa đảo trực tuyến.

Đặc biệt, NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (Hệ thống SIMO). Hệ thống SIMO cho phép các tổ chức thành viên tham gia thực hiện báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ thông tin tới các thành viên khác. Trên cơ sở nguồn dữ liệu tập trung của Hệ thống SIMO, các TCTD có thể đưa ra các quyết định thực hiện ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến, qua đó góp phần giúp giảm thiểu tình trạng gian lận, lừa đảo, bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng. Tính đến ngày 12/4/2026, theo báo cáo của các đơn vị sử dụng dịch vụ của hệ thống SIMO, đã có trên 3,7 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo, trong đó có trên 1,2 triệu lượt khách hàng tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là gần 4,17 nghìn tỷ đồng.