Điều hành chính sách tiền tệ tiếp tục “hóa giải” thành công nhiều thách thức

Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, những tháng đầu năm, bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt leo thang xung đột tại Trung Đông tạo sức ép lớn lên thị trường hàng hóa, tài chính quốc tế. Giá dầu tăng cao, đứt gãy chuỗi cung ứng, các ngân hàng trung ương (NHTW) phản ứng thận trọng hơn trước rủi ro lạm phát tăng trở lại. Những diễn biến này sẽ tạo áp lực lên điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) của các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển, có độ mở lớn như Việt Nam.

Trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, nhưng kinh tế Việt Nam quý I/2026 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng GDP ấn tượng 7,83% so với cùng kỳ năm trước (quý I/2025 GDP tăng 7,07%), cho thấy sự vươn lên mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam trước các biến số phức tạp từ thị trường quốc tế. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 3,63%. Đóng góp vào thành công chung đó có vai trò của điều hành CSTT và hoạt động ngân hàng.

Phó Thống đốc cho biết, bám sát các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong tháng 3 và quý I/2026, NHNN đã điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đã có 26 ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết

Trong điều hành chính sách tiền tệ, Phó Thống đốc cho hay, NHNN đã điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và thực hiện mục tiêu CSTT. Thanh khoản hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) được đảm bảo. Về điều hành lãi suất, những tháng đầu năm 2026, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp để góp phần hỗ trợ nền kinh tế. Đồng thời, NHNN chỉ đạo các TCTD tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng nhằm cung cấp thông tin cho khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay.

Ngày 30/3/2026, NHNN đã có công văn số 2342/NHNN-CSTT yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tập trung triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ, thực hiện nghiêm các quy định của NHNN về lãi suất. Bên cạnh đó, ngày 09/04, Thống đốc NHNN đã chủ trì cuộc họp triển khai công tác ngân hàng. Tại cuộc họp, các NHTM đã thống nhất, đồng thuận cao trong việc thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN trong việc nỗ lực giảm mặt bằng lãi suất thị trường để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Thông tin tại cuộc họp, ông Phạm Chí Quang – Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho biết, ngay sau cuộc họp, các NHTM đã đồng thuận giảm mặt bằng lãi suất và đến nay, có 26 NHTM đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết với mức điều chỉnh giảm khoảng 0,1-0,5%/năm, chủ yếu là các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, từ đó có cơ sở giảm lãi suất cho vay hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Trong điều hành tỷ giá, NHNN điều hành tỷ giá linh hoạt, góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài; phối hợp đồng bộ các công cụ CSTT nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Nhờ đó, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời; tỷ giá USD/VND diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường.

Đến ngày 31/3/2026, tín dụng nền kinh tế tăng 3,18% so với cuối năm 2025

Trong điều hành tín dụng, năm 2026, NHNN dự kiến tăng trưởng tín dụng (TTTD) toàn hệ thống khoảng 15%, có điều chỉnh tăng, giảm phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế, đảm bảo kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và an toàn hệ thống các TCTD.

Ngày 31/12/2025, NHNN đã có văn bản gửi các TCTD thông báo công khai, minh bạch về nguyên tắc giao TTTD năm 2026 để các TCTD chủ động triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, NHNN cũng yêu cầu các TCTD kiểm soát chặt chẽ tốc độ TTTD đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, lĩnh vực bất động sản trong năm 2026 nhằm hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng của nền kinh tế, đồng thời đảm bảo ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ và an toàn hoạt động hệ thống các TCTD.

Các giải pháp tín dụng đối với ngành, lĩnh vực được triển khai tích cực, đồng bộ nhằm hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, góp phần hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, các TCTD đã tích cực giải ngân cho các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Phó Thống đốc cho biết, với các giải pháp đồng bộ, đến ngày 31/3/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,18 triệu tỷ đồng, tăng 3,18% so với cuối năm 2025. Tín dụng tập trung vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên.

Liên quan đến việc triển khai các chương trình tín dụng, tại họp báo, bà Hà Thu Giang – Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho hay, chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản được mở rộng đối tượng từ Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực lâm, thuỷ sản và 4 lần nâng quy mô lên gấp 12 lần (từ 15.000 tỷ ban đầu lên 185.000 tỷ đồng). Đến nay, doanh số giải ngân lũy kế của Chương trình đạt trên 185 nghìn tỷ đồng, hoàn thành mục tiêu Chương trình.

Đối với chương trình cho vay theo Nghị quyết 33/NQ-CP; cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội: NHNN đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương; đồng thời chỉ đạo các NHTM, NHNN chi nhánh khu vực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Nhờ đó, kết quả triển khai Chương trình đã có chuyển biến tích cực. Cụ thể, đến cuối tháng 02/2026, các ngân hàng đã cam kết cho vay gần 22.000 tỷ đồng; doanh số giải ngân của Chương trình đạt khoảng 9.600 tỷ đồng (tăng khoảng 2.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025), bao gồm : 8.100 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 53 dự án; khoảng 1.500 tỷ đồng cho người mua nhà tại 36 dự án. Doanh số giải ngân cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội đạt khoảng 259 tỷ đồng (chương trình bắt đầu triển khai từ 31/5/2025). "Có thể thấy, bước đầu triển khai Chương trình còn gặp một số khó khăn, doanh số giải ngân chưa cao, tuy nhiên, với chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của ngành Ngân hàng, doanh số giải ngân đã có sự cải thiện theo thời gian, tháng sau cao hơn tháng trước, tương ứng với nguồn cung gia tăng nhà ở xã hội”- bà Hà Thu Giang nhận định.

Về chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược, Lãnh đạo Vụ Tín dụng các ngành kinh tế chia sẻ, sau hơn 02 tháng triển khai, Chương trình bước đầu ghi nhận những kết quả tích cực. Đến ngày 28/2/2026, các NHTM đã ký hợp đồng tín dụng để tài trợ 08 dự án với tổng số tiền cam kết cấp tín dụng khoảng 71 nghìn tỷ đồng, trong đó đã giải ngân khoảng hơn 7.000 tỷ đồng; ngoài ra có 23 dự án thuộc danh mục cũng đang được các NHTM xem xét tiếp cận để thẩm định cho vay theo quy định.

Chương trình cho vay liên kết sản xuất chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng ĐBSCL được đẩy mạnh triển khai và kịp thời phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Sau 9 tháng triển khai, đến cuối tháng 02/2026, doanh số giải ngân lũy kế của Chương trình đạt khoảng 3.600 tỷ đồng. Đây là Chương trình đầu tiên trong lĩnh vực nông nghiệp góp phần phát triển nông nghiệp xanh, phát thải thấp.

Ngoài ra, bà Hà Thu Giang cũng cho biết thêm, đến 31/12/2025, dư nợ tín dụng đối với các lĩnh vực xanh đạt gần 780 nghìn tỷ đồng, tăng 14,62% so với cuối năm 2024, chiếm 4,19% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.