Tham dự Tọa đàm có TS Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; Ông Lê Anh Dũng - Phó Vụ trưởng vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước); Bà Nguyễn Quỳnh Anh - Phó Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương); bà Nguyễn Thị Phương - Phó chủ nhiệm CLB Pháp chế Ngân hàng (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam); Ông Đỗ Huy Trung - Trưởng ban tư vấn Khiếu nại, tố cáo (Hội bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam) cùng đại diện các tổ chức tín dụng hội viên Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.
TS Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
Phát biểu tại tọa đàm, TS Nguyễn Quốc Hùng cho biết, ngày 20/6/2023, Quốc hội đã thông qua Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2024. Theo nội dung của Luật, một số quy định đã được sửa đổi, bổ sung; trong đó có nhiều điều khoản, quy định mới liên quan đến hoạt động ngân hàng.
Để hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định khi Luật có hiệu lực, Bộ Công thương đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (Dự thảo).
Quang cảnh tọa đàm
Theo TS Nguyễn Quốc Hùng, qua nghiên cứu nội dung Dự thảo Nghị định và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, cũng như trên cơ sở ý kiến của một số tổ chức tín dụng hội viên, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhận thấy có một số vướng mắc cần tháo gỡ trong triển khai Luật và có ý kiến góp ý đối với Dự thảo. Vì vậy, trong buổi tọa đàm, các tổ chức hội viên cần tham gia đóng góp ý kiến trên tinh thần thẳng thắn, xây dựng để tham mưu với Bộ Công thương và Chính phủ ban hành Nghị định phù hợp với thực tiễn, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người tiêu dùng cũng như giúp người cung ứng dịch vụ có thể yên tâm thực hiện theo Luật và đảm bảo đúng quy định của mình.
Chia sẻ tại tọa đàm, bà Nguyễn Quỳnh Anh - Phó Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia được giao xây dựng 2 luật, trong đó có Luật cạnh tranh và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trong quá trình xây dựng văn bản luật, Ủy ban Cạnh tranh đã nhận được sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam. Điều này góp phần quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng, tiến độ của các văn bản mà ủy ban đang chủ trì và xây dựng.
Bà Nguyễn Quỳnh Anh - Phó Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương)
Bà Quỳnh Anh cho biết, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được Quốc hội thông qua cũng bổ sung một số quy định mới để đảm bảo điều chỉnh toàn diện các vấn đề đã phát sinh trong thực tế. Bà cũng cho biết, tọa đàm là cơ hội để các Cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, các chuyên gia… cùng trao đổi, thảo luận về một số vấn đề đã được nêu ra trong dự thảo Nghị định. Trên cơ sở đó, cơ quan chủ trì soạn thảo là Ủy ban Cạnh tranh quốc gia có thể tổng hợp thông tin đầy đủ và đa chiều, để có đủ dữ liệu, vừa lý luận vừa thực tiễn giúp hoàn thiện dự thảo và báo cáo trình Chính phủ.
Bà Quỳnh Anh cũng hy vọng, các đại diện tổ chức tín dụng tham gia tọa đàm cùng thảo luận, phát biểu vào thẳng trọng tâm vấn đề, có trách nhiệm để Ủy ban Cạnh tranh tiếp thu và hoàn thiện dự thảo sớm nhất.
Trình bày báo cáo tổng hợp góp ý đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ người tiêu dùng và những vướng mắc triển khai, bà Nguyễn Thị Phương - Phó chủ nhiệm CLB Pháp chế Ngân hàng (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam) đã có những ý kiến trọng tâm liên quan đến dự thảo Nghị định. Theo bà Phương, trong dự thảo đề cập đến nhiều thuật ngữ mới, trong đó các thuật ngữ không giải thích rõ hoặc đưa ra các tiêu chí xác định, sẽ dẫn đến những cách hiểu khác nhau trong thực tế.
Bà Nguyễn Thị Phương - Phó chủ nhiệm CLB Pháp chế Ngân hàng (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam)
Bên cạnh đó, theo quy định hầu hết các nền tảng số của Ngân hàng Thương mại (NHTM) hiện tại sẽ được xếp vào nền tảng số lớn và các NHTM sẽ phải thực hiện trách nhiệm của tổ chức thiết lập, vận hành nền tảng số trung gian (Điều 23, Dự thảo). Thực tế một số Tổ chức tín dụng (TCTD) nhận định nội dung này nếu áp dụng vào các NHTM là không cần thiết. Đồng thời đề nghị nên điều chỉnh nội dung này tại Dự thảo nghị định theo hướng loại trừ các TCTD ra khỏi nhóm “Tổ chức thiết lập, vận hành nền tảng số lớn” để tránh phát sinh việc các TCTD phải thực hiện thêm các báo cáo đánh giá tuân thủ liên quan
Đại diện CLB Pháp chế Ngân hàng cũng đề nghị ban soạn thảo cần giải thích từ ngữ trong dự thảo do luật đưa ra những từ ngữ chưa được định lượng một cách cụ thể, chi tiết. Đồng thời cần làm rõ trách nhiệm của người tiêu dùng đó là phải tự chịu trách nhiệm đối với việc đã đồng ý và tự nguyện xác lập giao dịch mua bán, bên bán hàng/kinh doanh chỉ chịu trách nhiệm với trường hợp sản phẩm có lỗi, hỏng, hoặc quảng cáo sai sự thật… theo quy định của Luật Thương mại.
Người tiêu dùng cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu có hành vi vu khống, …gây thiệt hại đến bên bán hàng/kinh doanh. Tức là bảo vệ người tiêu dùng cũng cần phải có nguyên tắc để người tiêu dùng không vận dụng/lạm dụng quá các quyền gây ảnh hưởng đến các tổ chức kinh doanh.
Thảo luận tại tọa đàm, các TCTD cũng đã đưa ra nhiều ý kiến đóng góp, xây dựng thẳng thắn với 3 vấn đề chính đó là các TCTD dụng quan tâm tới việc giải thích từ ngữ trong dự thảo, thứ hai liên quan đến nền tảng số trung gian và cuối cùng là liên quan đến hợp đồng mẫu và điều kiện giao dịch.
Theo bà Phan Thị Ngọc Thuý - Giám đốc Pháp chế Ngân hàng MUFG cho biết, trong quá trình nghiên cứu về luật, ở phần định nghĩa người tiêu dùng bao gồm cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức. Ngân hàng có 2 nhóm khách hàng chính là cá nhân và tổ chức (mà tổ chức hầu hết sẽ là doanh nghiệp). Bà Thúy mong cơ quan soạn thảo giải thích rõ hơn về người tiêu dùng cá nhân và tổ chức.
Vấn đề thứ 2 là trong dự thảo Nghị định chỉ ra ngôn ngữ phải bằng tiếng Việt. Tuy nhiên, ở cấp độ Luật thì cũng có thêm là các bên có thỏa thuận sử dụng một tiếng dân tộc khác hoặc tiếng nước ngoài và trong trường hợp có sự khác biệt giữa 2 thứ ngôn ngữ, bản nào có có lợi hơn cho người tiêu dùng sẽ được ưu tiên áp dụng. Như vậy, nếu áp dụng như trong dự thảo sẽ rất khó thực thi.
Giải thích một số vấn đề liên quan tới từ ngữ trong dự thảo, bà Nguyễn Quỳnh Anh - Đại diện Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, đây là vấn đề nằm ngoài thẩm quyền vì trong văn bản luật không được giải thích thuật ngữ, từ ngữ. Bà cũng cho biết thêm, một số từ ngữ như “Người tiêu dùng” đã được thu hẹp phạm vi rất nhiều so với Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010. Tuy nhiên, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến của các TCTD.
Kết thúc tọa đàm, TS Nguyễn Quốc Hùng đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các TCTD và cho rằng tuy là cuộc họp ngắn nhưng ý nghĩa và trách nhiệm. Qua đây, ông cũng đề nghị các TCTD có văn bản góp ý ngắn gọn, súc tích để các bên liên quan tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền. Hiệp hội Ngân hàng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công thương để tiếp tục tham mưu, góp ý nhằm ban hành Nghị định có hiệu quả và phù hợp thực tiễn
Ngọc Anh
