Vietnam Banking Summit 2026: Định hướng chiến lược ngành tài chính và kỷ nguyên hiện đại hóa ngân hàng số

Số hóa là "trạng thái bình thường mới" của ngành Ngân hàng

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) nhấn mạnh, số hóa hiện nay không còn là mục tiêu cần chinh phục mà đã thực sự trở thành "trạng thái bình thường mới" của toàn ngành. Ngành Ngân hàng đã vượt ra khỏi vai trò trung gian tài chính truyền thống để trở thành một ngành công nghệ dịch vụ tài chính.

Sự chuyển biến mạnh mẽ này được minh chứng bằng những con số ấn tượng:

* Tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản ngân hàng đã đạt mức 87%, vượt xa mục tiêu 80% mà Chính phủ đặt ra cho năm 2025.
* Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) trong năm 2025 đã đạt mức gấp khoảng 28 lần GDP.
* So với cùng kỳ năm 2024, giao dịch TTKDTM trong năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị.
* Tại nhiều tổ chức tín dụng, tỉ lệ giao dịch trên kênh số đã chạm ngưỡng 95 - 99%.

Dù đạt được nhiều thành tựu, bối cảnh hiện tại cũng đặt ra những thách thức lớn. Theo ghi nhận, lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng luôn là "điểm nóng" của các cuộc tấn công mạng, với khoảng 552.000 vụ được ghi nhận tại Việt Nam trong năm 2025. Đặc biệt, sự xuất hiện của Deepfake và AI tạo sinh (Generative AI) trong việc giả mạo danh tính đang đặt ra yêu cầu cấp bách về một hệ thống phòng thủ đa lớp.

5 định hướng chiến lược dẫn dắt tương lai

Để đối phó với thách thức và duy trì đà tăng trưởng, đại diện Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã vạch ra 5 định hướng chiến lược trọng tâm:

* Phát triển Hệ sinh thái Ngân hàng Mở (Open Banking 2.0): Đến năm 2026, Open API sẽ trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Các dịch vụ ngân hàng cần được tích hợp sâu vào nền tảng của bên thứ ba dựa trên bộ tiêu chuẩn chung, nhằm giảm chi phí và đảm bảo bảo mật.

* Quản trị rủi ro dựa trên dữ liệu lớn: Tốc độ giao dịch hiện nay đòi hỏi ngân hàng phải áp dụng các mô hình học máy để dự báo dòng tiền và cảnh báo nợ xấu. Việc triển khai xác thực sinh trắc học toàn diện cũng cần được đẩy mạnh để ngăn chặn gian lận.

* Thực thi tiêu chuẩn ESG: Đây là điều kiện tiên quyết để các ngân hàng Việt Nam tiếp cận các khoản vay hợp vốn quốc tế. Ngành ngân hàng cần tăng tỷ trọng dư nợ tín dụng xanh và hướng tới mô hình "Ngân hàng không giấy tờ".

* Hiện đại hóa hạ tầng thanh toán và tiền số: Chiến lược sắp tới sẽ tập trung vào thanh toán xuyên biên giới. Trọng tâm là kết nối hệ thống QR Code với khu vực ASEAN và các thị trường trọng điểm như Nhật Bản, Hàn Quốc... nhằm thúc đẩy giao thương.

* Xây dựng nguồn nhân lực số: Ngành ngân hàng cần lực lượng lao động am hiểu cả nghiệp vụ và công nghệ. Trong năm 2026, Hiệp hội Ngân hàng đặt mục tiêu hỗ trợ đào tạo về chuyển đổi số và AI cho ít nhất 1.200 cán bộ.

Mục tiêu chiến lược của ngành là đến năm 2030, sẽ có ít nhất 2-3 ngân hàng Việt Nam vươn lên Top 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về quy mô tài sản và hiệu quả hoạt động. Để đạt được điều này, sự kết hợp giữa nguồn lực của Ngân hàng và sự linh hoạt của các công ty Fintech được xem là công thức chiến thắng.

Tái định hình Ngân hàng Doanh nghiệp và Thanh toán thời gian thực

Tại hội nghị, bà Bernadette Rajendram, Giám đốc Kinh doanh Khu vực ASEAN của Finastra, đánh giá ngành tài chính Việt Nam đang tiến bước vô cùng mạnh mẽ. Khối Ngân hàng Doanh nghiệp và mảng thanh toán đang trở thành trung tâm của sự chuyển đổi, giúp mở rộng tệp khách hàng SME và thúc đẩy thương mại.

Theo đại diện Finastra, trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước đang chuyển dịch sang các công cụ điều hành mang tính thị trường, công nghệ mở (Open Architecture) sẽ giúp các ngân hàng tăng tính linh hoạt và quản lý tăng trưởng bền vững. Các giải pháp như số hóa Tài trợ thương mại (Trade Finance) hay nền tảng cho vay doanh nghiệp (Loan IQ) đang giúp đẩy nhanh tốc độ ra quyết định tín dụng và tối ưu hóa trải nghiệm đa kênh. Đồng thời, kiến trúc thanh toán thế hệ mới đang được tập trung phát triển để hiện thực hóa tham vọng thanh toán theo thời gian thực (Real-time Payments) 24/7 và kết nối thanh toán xuyên biên giới một cách thông suốt, an toàn.

Đại diện Finastra cũng cho biết thêm, Finastra hiện sở hữu danh mục khách hàng gồm khoảng 8.000 định chế tài chính trên toàn cầu, trong đó bao gồm 45/50 ngân hàng hàng đầu thế giới.

Hội nghị cũng dành thời lượng lớn để các chuyên gia công nghệ mổ xẻ các giải pháp chuyên sâu về cho vay và hoạt động thanh toán.

M.H