Tối 24/09/2022, tại thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái, UBND tỉnh Yên Bái phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các tỉnh Sơn La, Lai Châu, Điện Biên long trọng tổ chức Lễ đón bằng của UNESCO ghi danh "Nghệ thuật Xòe Thái” vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và khai mạc Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò, khám phá danh thắng quốc gia đặc biệt ruộng bậc thang Mù Cang Chải năm 2022.
Lễ đón nhận bằng và khai mạc Lễ hội vinh dự được đón đồng chí Phạm Minh Chính - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Quốc hội; các đồng chí lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương; Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch; lãnh đạo tỉnh Yên Bái; Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam; đại biểu Đại sứ quán các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Lào, Trung Quốc, Ấn Độ, Cộng hòa Pháp và đại diện các tổ chức quốc tế; lãnh đạo các tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và một số địa phương lân cận cùng đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) vinh dự đồng hành cùng sự kiện. Đại diện Ban lãnh đạo Vietcombank, ông Hồng Quang - Thành viên HĐQT kiêm Giám đốc Khối Nhân sự, Chủ tịch Công đoàn đã tham dự sự kiện và đón nhận tri ân của Ban Tổ chức đối với những đóng góp của Vietcombank cho thành công của chương trình.
Xoè là một loại hình vũ đạo của Việt Nam với những động tác biểu tượng cho các hoạt động của con người và được thực hành trong nghi lễ, văn hóa, đời sống và công việc. Xoè được trình diễn trong các nghi lễ, đám cưới, lễ hội bản mường truyền thống và các hoạt động của cộng đồng. Có 3 loại hình Xòe: Xòe nghi lễ, Xòe vòng và Xòe trình diễn. Xòe được thực hành tại các bản của người Thái chủ yếu ở 4 tỉnh Yên Bái, Sơn La, Lai Châu và Điện Biên. Trung tâm của Xòe có thể được coi ở Mường Lò (Yên Bái), Mường So (Lai Châu), Mường Lay và TP. Điện Biên Phủ (Điện Biên), Thuận Châu (Sơn La).
Từ năm 2016, tỉnh Yên Bái, Điện Biên, Sơn La, Lai Châu đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành liên quan xây dựng hồ sơ “Nghệ thuật Xòe Thái” đệ trình UNESCO đưa vào danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Ngày 15/12/2021, tại phiên họp Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ Di sản Văn hoá phi vật thể lần thứ 16 của UNESCO diễn ra tại Thủ đô Paris (Pháp), Di sản "Nghệ thuật Xòe Thái" của Việt Nam chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Phát biểu tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chúc mừng các cấp ủy, chính quyền, nhân dân các dân tộc tỉnh Yên Bái, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên về niềm vinh dự, tự hào khi nghệ thuật Xòe Thái (di sản thứ 14 của Việt Nam) được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
“Đây là niềm tự hào của dân tộc Thái và của cả cộng đồng 54 dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S tươi đẹp, qua đó tiếp tục khẳng định sự đóng góp rất quan trọng của kho tàng di sản văn hóa Việt Nam đối với thế giới” - Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh.
Thủ tướng đề nghị chính quyền, nhân dân và cộng đồng người Thái ở các tỉnh Tây Bắc; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp triển khai nghiêm túc, hiệu quả "Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị của Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Xòe Thái” theo đúng cam kết với UNESCO, đồng thời yêu cầu mỗi người dân cần nhận thức rõ đây là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và có hành động ứng xử xứng tầm. Các cấp, các ngành có liên quan cần có chương trình truyền thông, quảng bá mạnh mẽ để nghệ thuật này mãi mãi trường tồn và đời đời bền vững, để thế giới biết đến nhiều hơn, yêu quý, trân trọng và kết nối chặt chẽ, hiệu quả hơn với đất nước, con người Việt Nam.
Trong khuôn khổ sự kiện đã diễn ra chương trình nghệ thuật với chủ đề “Xòe Thái - Tinh hoa miền di sản”, tái hiện không gian nghệ thuật đặc sắc với những câu chuyện cội nguồn của đồng bào Thái và những nét độc đáo, tinh túy, đặc sắc nhất trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng người Thái ở Tây Bắc Việt Nam, đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người dân và du khách gần xa.
Các hoạt động trong khuôn khổ Lễ đón nhận và Lễ hội diễn ra từ ngày 22 đến 29/9/2022.
