Ứng dụng AI tạo bứt phá trong kỷ nguyên số

Theo các chuyên gia nếu như giai đoạn trước, chuyển đổi số chủ yếu tập trung vào số hóa quy trình và dịch vụ, thì năm 2026 đánh dấu bước chuyển mạnh sang mô hình “ngân hàng thông minh” nơi AI và dữ liệu lớn (Big Data) đóng vai trò trung tâm. AI không chỉ giúp tự động hóa các tác vụ lặp lại mà còn hỗ trợ ra quyết định, dự báo xu hướng và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.

Theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, ngành Ngân hàng đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ khi AI và dữ liệu trở thành nền tảng cho tăng trưởng bền vững. Việc ứng dụng các công nghệ này không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn hỗ trợ mở rộng tín dụng an toàn, hiệu quả.

Đáng chú ý, nhiều TCTD tại Việt Nam đã ghi nhận tỷ lệ trên 95% giao dịch được thực hiện qua kênh số. Trong hai tháng đầu năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh với tổng số lượng giao dịch tăng hơn 40% so với cùng kỳ. Năm 2026 được dự báo là giai đoạn AI bùng nổ trong ngành Ngân hàng, khi công nghệ này được xác định là đòn bẩy chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu quản trị rủi ro và cá nhân hóa dịch vụ.

Điển hình, LPBank mới đây đã ra mắt ứng dụng ngân hàng số LPBank Plus theo định hướng “AI-first”, tích hợp trí tuệ nhân tạo vào toàn bộ trải nghiệm khách hàng. Ứng dụng này nổi bật với tính năng Smart Nav điều hướng thông minh dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn, cho phép người dùng tìm kiếm nhanh thông tin và truy cập trực tiếp đến các chức năng cần thiết. Đặc biệt, LP Pay – trợ lý AI chuyển tiền đã mở ra phương thức giao dịch mới, khi khách hàng có thể thực hiện chuyển tiền thông qua hội thoại.

Ông Vũ Quốc Khánh, Tổng giám đốc LPBank cho biết, việc đưa AI hội thoại vào giao dịch tài chính đang mở ra cách thức tương tác hoàn toàn mới giữa ngân hàng và khách hàng, giúp mọi thao tác trở nên tự nhiên như một cuộc trò chuyện. Trong chiến lược chuyển đổi số dài hạn, LP Pay là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mô hình ngân hàng hội thoại. Trong thời gian tới, LPBank dự kiến bổ sung thêm các tính năng như nạp tiền điện thoại, thanh toán hóa đơn và các dịch vụ tài chính cá nhân hóa, nhằm hoàn thiện hệ sinh thái ngân hàng số. Việc ứng dụng AI cũng đang mang lại hiệu quả rõ rệt tại nhiều ngân hàng.

Ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank cho biết, việc ứng dụng AI đã giúp TPBank tự động hóa quy trình, giảm chi phí vận hành và rút ngắn thời gian cung cấp sản phẩm. Đến nay, hơn 98% giao dịch của ngân hàng được thực hiện qua kênh số, tương đương hơn 2 tỷ giao dịch mỗi năm. Hơn 5 triệu khách hàng đã tiếp cận các khoản vay nhỏ qua nền tảng số, góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện.

Đến nay, TPBank đã triển khai nhiều giải pháp như trợ lý ảo T’Aio, VoicePay (giao dịch bằng giọng nói), hay ChatPay – chuyển tiền qua giao diện chat. Ở cấp độ vận hành, TPBank đã triển khai gần 300 robot RPA kết hợp AI và Big Data để tự động hóa quy trình, giúp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu suất và tăng cường quản trị rủi ro. Đây là nền tảng quan trọng để ngân hàng tiếp tục phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới trong thời gian tới.

Các chuyên gia cho rằng, dù tiềm năng lớn, việc triển khai AI trong ngân hàng cũng đặt ra không ít thách thức. Trong bối cảnh số hóa toàn diện, rủi ro an ninh mạng và bảo mật dữ liệu ngày càng gia tăng, đặc biệt khi các cuộc tấn công mạng trở nên tinh vi hơn.

Trước thực tế đó, NHNN đã xây dựng dự thảo Thông tư quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai AI trong ngành Ngân hàng. Theo đó, dự thảo Thông tư đặt ra yêu cầu đảm bảo an toàn trong toàn bộ vòng đời của hệ thống AI từ thiết kế, thu thập dữ liệu, phát triển mô hình đến triển khai, vận hành và giám sát. Các nội dung bao gồm an toàn hệ thống, quản lý thay đổi, xử lý sự cố, ghi nhật ký, truy vết và kiểm soát rủi ro chuỗi cung ứng công nghệ… Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm tạo hành lang pháp lý, đảm bảo AI được triển khai một cách an toàn, minh bạch và có trách nhiệm trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.