Ngày 17/12, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Mễ Trì, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ năm với chủ đề: “Kinh tế Việt Nam 2023: Ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, vững vàng vượt qua thách thức”, đã diễn ra đồng thời 4 hội thảo chuyên đề. Trong đó, phiên chuyên đề với chủ đề “Lành mạnh hóa thị trường tài chính và thị trường bất động sản để phát triển kinh tế nhanh và bền vững” thu hút sự quan tâm rất lớn.
Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà phát biểu (ảnh SBV)
Phát biểu khai mạc tại hội thảo chuyên đề này, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết, năm 2022 là năm mà kinh tế thế giới và trong nước khó khăn hơn rất nhiều so với đánh giá, dự báo tại thời điểm cuối năm 2021. Ở thời điểm đó, không tổ chức, cá nhân nào có thể dự báo rằng lạm phát lại tăng nhanh đến như vậy, trở thành xu hướng lan rộng trên toàn cầu, chạm mốc cao nhất trong vòng 40 năm tại một số nước phát triển hàng đầu như Mỹ, Anh, châu Âu.
Xu hướng thắt chặt tiền tệ của Fed mặc dù đã được dự đoán từ trước, nhưng tần suất và mức độ thì cũng không thể dự báo. Các điều kiện thị trường trên toàn cầu biến động mạnh, từ tiền tệ với đồng USD tăng giá mạnh nhất trong 20 năm, đến cổ phiếu, trái phiếu, và lưu chuyển dòng vốn toàn cầu.
“Bối cảnh tài chính thắt chặt, cùng với những biến động mạnh của thị trường tài chính thế giới tạo ra những áp lực lớn lên tỷ giá, lãi suất các đồng tiền, đặc biệt là các nền kinh tế nhỏ có độ mở lớn như Việt Nam”, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nói.
Trong tình thế khó khăn, những bất cập tích tụ của nền kinh tế đã bộc lộ, điều này thể hiện thông qua diễn biến của thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường bất động sản trong thời gian gần đây.
“Sau hơn một thập kỷ tạo dựng nền tảng vĩ mô ổn định thông qua kiểm soát lạm phát ở mức thấp, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế, những biến động vừa qua tại các thị trường cho thấy chúng ta cần tiếp tục đi sâu hơn vào câu chuyện cải cách các thị trường, nhất là thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản”, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nhấn mạnh.
Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, đây là những thị trường có sự liên hệ mật thiết với nhau bởi tính chất và đặc thù nguồn vốn trung dài hạn. Phát triển lành mạnh thị trường cổ phiếu, trái phiếu sẽ tạo ra kênh dẫn vốn trung dài hạn, tạo nguồn vốn bền vững cho thị trường bất động sản. Ngành bất động sản tăng trưởng lành mạnh không chỉ có lợi cho ngành mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa tới nền kinh tế qua nhiều ngành nghề khác nhau, tạo công ăn việc làm cho lực lượng lớn lao động, thúc đẩy quá trình đô thị hóa, đảm bảo nơi ăn, chỗ ở cho người dân.
“Sự phát triển bền vững của các thị trường này sẽ hỗ trợ động lực phát triển trung, dài hạn của nền kinh tế, củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô ổn định đã được thiết lập trong những năm qua. Do đó, có thể nói đây là chủ đề vừa mang tính thời sự, vừa mang tầm chiến lược đối với tiến trình phát triển kinh tế của một quốc gia”, theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà.
Hội thảo “Lành mạnh hóa thị trường tài chính và thị trường bất động sản để phát triển kinh tế nhanh và bền vững” (ảnh SBV)
Do đó, Hội thảo cần thảo luận về diễn biến, các yếu tố tác động lên thị trường tài chính và bất động sản thời gian qua; bài học rút ra; phân tích, đánh giá những tác động, cơ hội và thách thức đối với sự phát triển của các thị trường trong năm 2023, từ đó gợi mở, đề xuất những giải pháp hướng tới sự phát triển lành mạnh thị trường tài chính, thị trường bất động sản, đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của nền kinh tế.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, trước ảnh hưởng của các biến động về kinh tế - chính trị trên thế giới cũng như các bước điều chỉnh chính sách trong nước, thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2022 cũng đã trải qua nhiều biến động, với xu hướng giảm điểm bắt đầu từ tháng 4, trong đó có những nhịp phục hồi vào tháng 5 và tháng 8 và cuối tháng 11 đến nay và thanh khoản thị trường cũng có xu hướng giảm liên tục.
Tính chung 11 tháng năm 2022, giá trị giao dịch bình quân đạt 20.556 tỷ đồng/phiên, giảm 22,7% so với bình quân năm 2021. “Những biến động trên thị trường chứng khoán nêu trên chủ yếu xuất phát từ tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những bất ổn và triển vọng kém tích cực về kinh tế - chính trị thế giới”, bà Vũ Thị Chân Phương nói. Tính đến ngày 30/11/2022, mức vốn hóa thị trường cổ phiếu 3 sàn HoSE, HNX và UPCoM ước đạt 5.383 nghìn tỷ đồng, giảm 30,7% so với cuối năm 2021, tương đương 63,5% GDP.
Trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp, khối lượng phát hành có xu hướng giảm trong thời gian qua. Tính đến ngày 25/11/2022, khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp là 331.811 tỷ đồng, giảm 31,6% so với cùng kỳ năm 2021 và có xu hướng giảm dần qua các quý. Về cơ cấu phát hành, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp bất động sản, xây dựng vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng khối lượng phát hành.
Trong khi đó trên thị trường bất động sản, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản thành phố Hồ Chí Minh (HoREA) cho biết, thị trường hiện đang rất khó khăn nhưng chưa phải đã rơi vào suy thoái vì thị trường hiện nay khó khăn do chúng ta thiếu dòng tiền, thiếu thanh khoản, nguồn cùng nhà ở không đáp ứng được nhu cầu và bị mất cân đối về sản phẩm nhà ở có giá vừa túi tiền.
Tham luận tại hội thảo, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cho rằng, kinh tế năm 2022 đã đạt được nhiều kết quả rất tích cực nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Trong đó nổi lên các rủi ro chính: Môi trường quốc tế đang kém thuận lợi, tăng trưởng dự báo suy giảm làm giảm lực cầu xuất khẩu, đầu tư, tiêu dùng và du lịch quốc tế; Giải ngân đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia và Chương trình phục hồi 2022-2023 vẫn chậm.
Cùng với đó là các yếu tố: Áp lực lạm phát, tỷ giá, lãi suất còn tăng và vẫn là thách thức lớn trong năm 2023; Nợ xấu tiềm ẩn có thể gia tăng trong thời gian tới; Rủi ro thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản và thanh khoản hệ thống ngân hàng chưa giảm rõ rệt; Thị trường lao động xuất hiện dấu hiệu đáng lo ngại.
Do đó, TS. Cấn Văn Lực đề xuất, cần tiếp tục kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong đó, các cơ quan quản lý Nhà nước cần tiếp tục bám sát tình hình kinh tế, tài chính quốc tế; chủ động phân tích, dự báo diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế để có kịch bản chủ động ứng phó phù hợp; nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô; phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, cân bằng giữa kiểm soát và thúc đẩy tăng trưởng, giữa lãi suất và tỷ giá...
Kết quả điều hành chính sách tiền tệ năm 2022 (ảnh SBV)
Đề xuất Chính phủ có đề án, kế hoạch cụ thể về giải quyết bài toán vốn cho doanh nghiệp, hộ gia đình vừa đảm bảo phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội, vừa đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống tài chính - bất động sản. Trong đó, cần sớm giải quyết rủi ro trái phiếu doanh nghiệp, nhất là nhóm DN bất động sản.
Hoàn thiện thể chế, tăng cường kiểm tra, giám sát, nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp và hiệu quả cho thị trường tài chính, quan tâm kiểm soát rủi ro hệ thống tài chính thông qua các ban hành, sửa đổi các quy định liên quan.
Tăng cường củng cố niềm tin của nhà đầu tư, tăng cường giáo dục tài chính. Theo đó, các cơ quan quản lý Nhà nước cần nhanh chóng giải quyết, xử lý nghiêm các vụ việc vi phạm quy định trên thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Đồng thời tăng cường tuyên truyền và mở rộng các chương trình giáo dục tài chính để nâng cao năng lực của nhà đầu tư, tránh tâm lý đám đông.
Đồng thời, phát triển đội ngũ nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, nhà đầu tư tổ chức, trong đó cần đặc biệt chú trọng đến việc thu hút các quỹ đầu tư nước ngoài và phát triển các quỹ đầu tư, nhà đầu tư tổ chức trong nước (gồm cả công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư mở, quỹ hưu trí…).
Đối với bất động sản, cần đẩy nhanh quá trình sửa đổi các Luật liên quan (như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản); đẩy nhanh nghiên cứu và ban hành khung pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới như gọi vốn cộng đồng, mua chung bất động sản, quỹ tín thác đầu tư bất động sản… giúp đa dạng hóa kênh huy động vốn cho các doanh nghiệp cũng như hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư.
Về định hướng điều hành chính sách tiền tệ trong thời gian tới, bà Bùi Thúy Hằng, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN cho biết, NHNN sẽ tiếp tục điều hành đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Để kiểm soát lạm phát, đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế, NHNN chỉ đạo tổ chức tín dụng hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh, kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Điều hành ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, phù hợp với diễn biến thị trường và mục tiêu chính sách tiền tệ; Đảm bảo thanh khoản, hỗ trợ đảm bảo an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, đảm bảo khả năng chi trả của các tổ chức tín dụng trong dịp lễ, Tết.
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ năm do Ban Kinh tế Trung ương phối hợp với Chính phủ đồng chủ trì tổ chức ngày 17/12/2022, với chủ đề “Kinh tế Việt Nam 2023: Ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn, vững vàng vượt qua thách thức”.
Hội thảo chuyên đề với chủ đề “Lành mạnh hóa thị trường tài chính và thị trường bất động sản để phát triển kinh tế nhanh và bền vững”, do Ban Kinh tế Trung ương, Bộ Tài chính, NHNN, Bộ Xây dựng đồng chủ trì.
Hội thảo tập trung thảo luận các nội dung: Lành mạnh hóa thị trường tài chính Việt Nam để phát triển kinh tế bền vững - thực tiễn năm 2022 và những vấn đề đặt ra năm 2023; phục hồi và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán để phát triển kinh tế nhanh và bền vững; những bất cập, rủi ro, thách thức lớn với thị trường trái phiếu doanh nghiệp và các khuyến nghị chính sách; tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt và cơ cấu lại các tổ chức tín dụng gắn với yêu cầu bảo đảm ổn định tài chính và ổn định kinh tế vĩ mô; lành mạnh hóa thị trường bất động sản thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững năm 2023.
Theo SBV
