Ngân hàng Nhà nước không có quy định cấm cho vay bất động sản

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn nhóm vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực ngân hàng sáng ngày 11/11 của Chương trình Kỳ họp thứ 8, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng đã trả lời các đại biểu Quốc hội về giải pháp ổn định thị trường ngoại hối, tỷ giá; giải pháp kiểm soát nợ xấu; hạn chế rủi ro tín dụng trong lĩnh vực bất động sản và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3.

Không có quy định cấm cho vay bất động sản

Nêu câu hỏi với Thống đốc, đại biểu Đỗ Huy Khánh cho biết, dư nợ tín dụng bất động sản Việt Nam chiếm khoảng 20%, trong khi Trung Quốc có thời điểm cao hơn 30%. "Như vậy, còn dư địa cho vay bất động sản hay không và quan điểm của Thống đốc thế nào?", ông Khánh hỏi.

Trả lời vấn đề này, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, việc các ngân hàng cấp tín dụng vào lĩnh vực nào, tỷ lệ bao nhiêu hoàn toàn phụ thuộc vào sự quyết định của họ (các ngân hàng - PV), dựa trên cơ sở nguồn vốn huy động. Với mỗi người dân huy động từ người dân cho vay với kỳ hạn khác nhau. Có ngân hàng huy động được vốn dài hạn nhưng có ngân hàng chỉ huy động được vốn ngắn hạn, vì vậy nếu cho vay trung và dài hạn thì họ phải cân đối.

Toàn hệ thống tín dụng của Việt Nam tiền gửi huy động đến 80% là vốn ngắn hạn, nên khả năng cho vay tiếp tục thị trường bất động sản phải dựa trên nguyên tắc an toàn, để đảm bảo khi người dân rút tiền thì các ngân hàng có khả năng chi trả. "Ngân hàng Nhà nước không có quy định cấm không cho vay bất động sản", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng Hồng khẳng định.

An toàn của hệ thống ngân hàng cần đặt lên trên hết và trước hết

Trả lời đại biểu Hồ Thị Minh nêu vấn đề tăng trưởng tín dụng cũng như lo ngại khi cấp tín dụng tăng trưởng bất động sản có thể tiềm ẩn rủi ro, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng cho biết, mục tiêu điều hành của Ngân hàng Nhà nước là làm sao vừa kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô nhưng vừa phải đảm bảo an toàn của hệ thống ngân hàng. "An toàn của hệ thống ngân hàng cần đặt lên trên hết và trước hết, bởi nếu hệ thống tín dụng tiềm ẩn rủi ro sẽ có hệ lụy rất lớn với nền kinh tế", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nói.

Vì vậy, nhiều năm qua, Ngân hàng Nhà nước sử dụng công vụ là hạn mức tín dụng, thực hiện từ năm 2011 đến nay. Đặc thù của Việt Nam là vốn dựa vào hệ thống ngân hàng rất nhiều, nên có thời kỳ, tăng trưởng tín dụng đạt hơn 30%, có những năm tăng hơn 50%, gây ra hệ lụy và rủi ro với hệ thống ngân hàng. Đơn cử có ngân hàng huy động vốn ngắn hạn nhưng lại cho vay trung và dài hạn. Ngân hàng Nhà nước đã áp dụng hạn mức tín dụng, dựa trên xếp hạng các ngân hàng và khả năng mở rộng của họ. Ngân hàng Nhà nước cũng thường xuyên cảnh báo các ngân hàng tăng trưởng tín dụng cao, tiềm ẩn rủi ro.

Về tín dụng bất động sản, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nhắc lại Ngân hàng Nhà nước không cấm cho vay bất động sản. Các ngân hàng không cho vay dựa trên khả năng trả nợ của các doanh nghiệp bất động sản, mà còn cần căn cứ khả năng huy động nguồn vốn ngắn hạn hay dài hạn. Ngân hàng Nhà nước quy định các nhà băng không được cho vay quá 30% vốn ngắn hạn với các khoản vay trung và dài hạn.

Hỗ trợ tín dụng nhưng vẫn phải kiểm soát lạm phát

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Phó đoàn Hải Dương) nói tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp rất khó khăn, số doanh nghiệp rút khỏi thị trường tăng 21%. "Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tham mưu cho Chính phủ giải pháp thiết thực gì về tín dụng, vốn để doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, đáp ứng mục tiêu phát triển", bà Nga chất vấn.

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, Việt Nam có đặc thù nhu cầu đầu tư cho sản xuất kinh doanh phụ thuộc rất lớn vào nhu cầu vốn, tín dụng của ngân hàng. Chỉ số dư nợ tín dụng trên GDP hiện nay đã hơn 120%, nên Ngân hàng Nhà nước phải hết sức cân nhắc khi điều hành về tín dụng. Để giải quyết vốn, Ngân hàng Nhà nước đã tham mưu Chính phủ tăng cường vốn cho doanh nghiệp và người dân.

Vốn cho sản xuất kinh doanh gồm tự có, vay ngân hàng, thu hút trực tiếp, gián tiếp nước ngoài hoặc vay nợ. Nếu doanh nghiệp có khả năng tự vay tự trả vốn nước ngoài cũng có khuôn khổ pháp lý. Bà đề nghị doanh nghiệp và người dân cân nhắc để tìm nguồn vốn phù hợp. Tổ chức cá nhân cũng phải đáp ứng điều kiện tiêu chuẩn để được vay, và quan trọng nhất là có khả năng trả nợ.

"Để doanh nghiệp và người dân có khả năng trả nợ, họ phải có dự án kinh doanh, phương án khả thi, đòi hỏi hỗ trợ, giải pháp từ nhiều bộ ngành liên quan như giải pháp về thị trường, tư vấn pháp lý và giải pháp về sản phẩm, bảo lãnh", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng thông tin. Ngân hàng Nhà nước sẽ cố gắng thực hiện giải pháp hỗ trợ tín dụng nhưng vẫn kiểm soát lạm phát.

'Không chủ quan với lạm phát'

Trả lời đại biểu Nguyễn Văn Thi về mục tiêu tăng trưởng kinh tế 7-7,5% có ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ hay không, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nói, việc điều hành chính sách tiền tệ với mục tiêu là góp phần ổn định giá trị đồng tiền. Biểu hiện của chính sách này thể hiện qua chỉ tiêu lạm phát.

Vì vậy, khi thực hiện chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước xác định mục tiêu là lạm phát. Còn mục tiêu về tăng trưởng kinh tế cũng là một trong những cơ sở để đưa ra mục tiêu về tăng trưởng tín dụng đầu năm. Chỉ tiêu này sẽ được điều hành, có điều chỉnh tùy theo thực tế.

"Khi đặt ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế đó đương nhiên phải có sự phối hợp giữa các chính sách tiền tệ, tài khóa và chính sách kinh tế vĩ mô khác như đầu tư, thương mại", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nói.

Trong quá trình triển khai, việc điều hành về lãi suất, tín dụng và công vụ khác cũng được Ngân hàng Nhà nước theo dõi. "Nếu thực hiện được mục tiêu kiểm soát lạm phát như Quốc hội đề ra thì Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng có giải pháp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế như đã làm thời gian qua như gói cho vay 145.000 tỷ đồng hỗ trợ người thu nhập thấp mua nhà, hỗ trợ 60.000 tỷ đồng ngành thủy sản...

"Tuy nhiên, không được chủ quan với lạm phát. Lạm phát quay trở lại thì chúng tôi sẽ điều chỉnh để kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho hay.

Hiện Ngân hàng Nhà nước điều tiết tiền tệ hằng ngày qua các phiên giao dịch trên nghiệp vụ thị trường mở. "Mỗi ngày chúng tôi thấy thanh khoản thiếu, sẽ đưa ra và thanh khoản dư thừa, tác động đến yếu tố như là tỷ giá, thì chúng tôi sẽ điều tiết", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nói.

Hiện nay, Việt Nam ưu tiên tăng trưởng kinh tế nên chính sách tài khóa mở rộng sẽ có trọng tâm, trọng điểm. Hiện chỉ số nợ nước ngoài, nợ công, thâm hụt ngân sách dưới ngưỡng cho phép khá nhiều. Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu mở rộng chính sách tài khóa hợp lý để tránh phụ thuộc quá nhiều vào chính sách tiền tệ. Bởi tăng trưởng kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào chính sách tiền tệ sẽ tiềm ẩn rủi ro với các ngân hàng.

Theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, hiện nay quy mô dư nợ tín dụng trên GDP Việt Nam là 120% GDP, ở mức cao trong số các nước và WB đã cảnh báo. Vì vậy, nếu Việt Nam tiếp tục dựa vào chính sách tiền tệ thì sẽ tiềm ẩn rủi ro. Vừa qua, Chính phủ đã tổ chức nhiều cuộc họp nhằm thúc đẩy các phân khúc khác của thị trường tài chính như thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Đây là thị trường giải quyết vốn dài hạn cho doanh nghiệp và người dân.

Dư nợ vay bị thiệt hại do bão Yagi khoảng 190.000 tỷ đồng

Là người đầu tiên chất vấn Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, đại biểu Ma Thị Thúy, Phó trưởng đoàn Tuyên Quang, hỏi về chính sách hỗ trợ của ngành ngân hàng sau bão Yagi. Bà dẫn lại số liệu cho thấy, tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 81.000 tỷ đồng, trong đó sản xuất nông nghiệp, thủy sản khoảng 31.000 tỷ đồng.

Trả lời, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, ngay sau khi bão Yagi xảy ra tác động nghiêm trọng tới người dân, doanh nghiệp tại 26 tỉnh, thành phố. Ngân hàng Nhà nước đã trực tiếp khảo sát, dư nợ chịu tác động bởi bão Yagi khoảng 12.000 tỷ đồng, chỉ đạo các ngân hàng rà soát khách hàng vay vốn, để xác định, đánh giá mức độ thiệt hại dư nợ vay.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tại 26 tỉnh, thành, số dư nợ bị thiệt hại khoảng 190.000 tỷ đồng. Từ đó, Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ cho các khoản vay và miễn, giảm lãi cho người dân, doanh nghiệp chịu tác động.

Hệ thống ngân hàng tham gia các công tác an sinh xã hội, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phục hồi khoảng 40.000 tỷ đồng. Tính tới 31/10, các ngân hàng đã cho vay mới theo chương trình ưu đãi khoảng 27.000 tỷ đồng, dư nợ được giảm lãi suất khoảng 82.000 tỷ. Các nhà băng cũng thực hiện mọi giải pháp hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông thôn chịu thiệt hại do bão Yagi.

C.P.P