Động thái tăng lãi suất huy động chủ yếu xuất hiện ở nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, nhằm củng cố nguồn vốn trung và dài hạn trong bối cảnh nhu cầu tín dụng được dự báo phục hồi mạnh.
Trong khi đó, nhóm ngân hàng có vốn nhà nước chi phối tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất ổn định. Tại Agribank, lãi suất kỳ hạn 12 - 18 tháng ở mức 5,2%/năm; Vietcombank áp dụng 5,2%/năm cho kỳ hạn 12 tháng; BIDV và VietinBank duy trì mức tương đương. Dù không điều chỉnh tăng lãi suất, nhóm “Big 4” vẫn triển khai nhiều chương trình ưu đãi như quay số trúng thưởng, tặng quà, lì xì đầu năm…
Diễn biến này cho thấy mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường đang có sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng, phản ánh chiến lược cân đối nguồn vốn và thanh khoản khác nhau tùy theo quy mô, cơ cấu khách hàng và nhu cầu tăng trưởng tín dụng. Theo đánh giá của Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS), trong năm 2026 lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 60–100 điểm cơ bản do chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) dự báo mặt bằng lãi suất huy động bình quân có thể dao động quanh mức 6–6,5%/năm.
Lý giải xu hướng này, các chuyên gia cho rằng, nhu cầu rút tiền mặt, thanh toán dịp cận Tết tạo áp lực thanh khoản ngắn hạn; đồng thời, khi kinh tế phục hồi, nhu cầu vốn cho sản xuất - kinh doanh - tiêu dùng gia tăng buộc ngân hàng phải nâng lãi suất nhằm giữ chân khách hàng và thu hút vốn bảo đảm đủ nguồn vốn kinh doanh.
Một số chuyên gia kinh tế nhận định mặt bằng lãi suất năm 2026 nhiều khả năng sẽ nhích lên so với năm 2025. Áp lực huy động vốn được cho là sẽ gia tăng khi hệ thống ngân hàng cần thu hút dòng tiền gửi quay trở lại sau giai đoạn dài duy trì ở mức thấp.
Tuy vậy, các dự báo đều nghiêng về kịch bản lãi suất tăng nhẹ, thay vì tăng đột biến. Nguyên nhân là NHNN vẫn còn dư địa điều hành thông qua các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở và điều tiết thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng, qua đó hạn chế biến động quá mạnh của lãi suất. Theo đánh giá của KBSV, sau quý I/2026, khi chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động dần được thu hẹp, áp lực thanh khoản của hệ thống có thể giảm bớt, góp phần giữ ổn định mặt bằng lãi suất trong thời gian tới.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất có những điều chỉnh nhất định, nhiều ý kiến cho rằng việc điều hành cần được tính toán thận trọng để vừa bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ, vừa tránh tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn của doanh nghiệp. Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, lãi suất thời gian tới có thể có những biến động nhất định, song cần được điều hành hợp lý để duy trì môi trường vốn thuận lợi cho sản xuất – kinh doanh.
Cùng quan điểm, Chủ tịch HĐQT MB Lưu Trung Thái nhận định, lãi suất của nền kinh tế cần được duy trì ở mức hợp lý nhằm cân bằng giữa nhu cầu huy động vốn và mục tiêu kích thích đầu tư, tiêu dùng. Theo đó, lãi suất cho vay sẽ tiếp tục có sự phân hóa theo ngành, lĩnh vực ưu tiên.
Trên thực tế, các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao vẫn được hưởng chính sách tín dụng ưu đãi theo định hướng của Chính phủ và NHNN. Trong khi đó, những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao hoặc thâm dụng vốn lớn có thể phải chấp nhận mặt bằng lãi suất cao hơn. Nhìn tổng thể, mặt bằng lãi suất năm 2026 có thể nhích lên so với năm trước, song khó xảy ra kịch bản tăng mạnh. Những điều chỉnh hiện nay chủ yếu mang tính cục bộ ở một số ngân hàng và kỳ hạn nhất định nhằm cân đối nguồn vốn. Với định hướng điều hành linh hoạt của NHNN cùng sự chủ động của các NHTM trong quản trị thanh khoản và cấu trúc vốn, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ được duy trì ở mức hợp lý, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm an toàn hệ thống.
