Trung tâm dịch vụ hành chính công tại xã Thanh Oai (Hà Nội). Ảnh minh họa (Nguồn: https://thanhoai.hanoi.gov.vn/)
Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ các Tổ chức hội viên, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã phản ánh những bất cập, vướng mắc phát sinh liên quan tới đăng ký giao dịch bảo đảm; điều chỉnh thông tin địa chỉ trên hợp đồng, giấy tờ đã ký; Vướng mắc trong xử lý thủ tục hành chính dịch vụ công…
Về việc đăng ký giao dịch bảo đảm: Quá trình sắp xếp địa giới hành chính đã dẫn đến việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ đăng ký giao dịch bảo đảm tại một số Văn phòng đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) thiếu thống nhất và đồng bộ, gây khó khăn cho các Tổ chức tín dụng (TCTD). Một số địa phương chỉ chấp nhận hồ sơ đăng ký hoặc xóa thế chấp tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công sau sáp nhập, trong khi các thủ tục đất đai khác lại yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải quay về UBND xã/phường nơi có bất động sản. Hệ quả là quy trình trở nên manh mún, làm phát sinh thêm thủ tục và không phản ánh đúng mô hình quản lý mới.
Tại một số địa phương, nhiều cơ quan đăng ký thế chấp sau sáp nhập chưa hoàn tất thủ tục thay đổi con dấu, dẫn đến việc từ chối tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân và hoạt động cấp tín dụng.
Mặc dù Nghị định 99/2022/NĐ-CP về đăng ký giao dịch bảo đảm không quy định về việc bổ sung giấy tờ này khi đăng ký thế chấp hoặc không yêu cầu đăng ký biến động thông tin nếu các bên không có yêu cầu. Tuy nhiên, khi thực hiện thủ tục đăng ký thế chấp, một số cơ quan đăng ký vẫn yêu cầu chủ tài sản phải nộp các chứng từ không cần thiết như Xác nhận cư trú (mẫu CT07) để xác định địa chỉ cũ - mới, kể cả khi công dân đã có VNeID mức độ 2 cập nhật địa chỉ thường trú mới.
Các TCTD cũng phản ánh tình trạng website nộp hồ sơ online hoạt động chưa ổn định trong khi một số địa phương, VPĐKĐĐ bắt buộc nộp hồ sơ online; một số nơi giới hạn số lượng nhận hồ sơ (01 hồ sơ/ngày) hoặc yêu cầu nộp bằng tài khoản định danh của chính chủ sở hữu.
Tại Hà Nội, việc sắp xếp lại bộ máy và cấp số theo CCCD (mỗi số xử lý 1 hồ sơ) tại các trung tâm dịch vụ công đã gây ra tình trạng quá tải, làm hồ sơ của TCTD bị chậm trễ. Thời gian xử lý hồ sơ kéo dài hơn do các VPĐKĐĐ sau sáp nhập phải gửi công văn cho các đơn vị trước sáp nhập để yêu cầu cung cấp thông tin. Một số cơ quan còn yêu cầu phải đính chính thông tin địa chỉ của tài sản bảo đảm hoặc cấp lại/cấp đổi sổ mới trước khi thế chấp, gây tốn kém thời gian và phát sinh thêm thủ tục hành chính. Việc xin xác nhận thông tin quy hoạch cũng gặp khó khăn do pháp luật chưa quy định cụ thể cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Về việc điều chỉnh thông tin địa chỉ trên hợp đồng, giấy tờ đã ký: Theo Nghị quyết 190/2025/NQ-QH15, các văn bản, tài liệu do cơ quan nhà nước cấp được tiếp tục sử dụng mà không cần thay đổi. Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng đối với văn bản, giấy tờ đã được cơ quan, chức danh có thẩm quyền ban hành, không áp dụng đối với các văn bản, giấy tờ do doanh nghiệp phát hành. Thực tế, nhiều đối tác, tổ chức hành nghề công chứng và bên thứ ba yêu cầu ngân hàng phải cấp Giấy xác nhận địa chỉ hoặc ký hợp đồng sửa đổi để điều chỉnh thông tin trên sổ tiết kiệm, hợp đồng đã phát hành. Điều này gây tốn kém nguồn lực, chi phí và thời gian của các ngân hàng.
Các TCTD cũng phản ánh trong giai đoạn đầu triển khai vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại một số khu vực Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, phát sinh một số vấn đề chưa được xử lý kịp thời như xác nhận thông tin quy hoạch, chuyển đổi tài sản, hoàn tất thủ tục đăng ký giao dịch đảm bảo… làm ảnh hưởng đến nghiệp vụ cấp tín dụng cho khách hàng.
Dữ liệu công dân chưa đồng bộ: Sau ngày 01/7/2025, thông tin địa chỉ cư trú của khách hàng đã thay đổi trên VNeID nhưng thông tin khi quét mã QR trên thẻ CCCD lại chưa được cập nhật.
Không có cơ quan xác nhận địa chỉ cho doanh nghiệp: Qua phản hồi của các chi nhánh, phòng giao dịch và một số khách hàng đến giao dịch, hiện chưa có quy định về cơ quan hành chính chịu trách nhiệm xác nhận địa chỉ cho doanh nghiệp. Cả UBND phường và công an phường đều không thực hiện việc xác nhận do không có chức năng và đề nghị doanh nghiệp tự tham chiếu Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Điều này dẫn đến nguy cơ sai lệch thông tin địa chỉ của doanh nghiệp.
Vướng mắc với cơ quan thuế: Hội Sở và một số chi nhánh ngân hàng chưa nhận được thông báo chính thức từ Cơ quan thuế về việc cập nhật địa chỉ mới, trong khi đối tác đã yêu cầu sử dụng địa chỉ mới để xuất hóa đơn. Bên cạnh đó, trường thông tin địa chỉ trên hệ thống của Cơ quan thuế quá ngắn, không thể hiện đầy đủ theo Giấy đăng ký kinh doanh, gây bất lợi cho đối tác khi tra cứu thông tin.
Ngoài những vấn đề nêu trên, các TCTD cũng phản ánh gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đầu mối cán bộ phụ trách mới tại các cơ quan sau sáp nhập để giải quyết công việc.
Từ những vướng mắc trên, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét:
- Ban hành hướng dẫn thống nhất về việc tiếp nhận và giải quyết toàn bộ thủ tục hành chính liên quan đến đất đai sau sáp nhập.
- Cho phép các cơ quan đăng ký tiếp tục sử dụng con dấu hiện hành cho đến khi hoàn tất thủ tục đổi dấu mới để đảm bảo công việc không bị gián đoạn.
- Bỏ yêu cầu nộp Giấy xác nhận cư trú (mẫu CT07) khi thông tin đã được cập nhật trên VNeID mức độ 2 hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ khác.
- Đề nghị Trung tâm Phục vụ Hành chính công không giới hạn số lượng hồ sơ trên một số thứ tự và phân luồng tiếp nhận hồ sơ giữa cá nhân và doanh nghiệp (đặc biệt là TCTD).
- Hướng dẫn cụ thể để các giấy tờ, hợp đồng do doanh nghiệp phát hành không phải cập nhật lại thông tin địa chỉ mà vẫn được tiếp tục sử dụng.
- Đề nghị triển khai các giải pháp online để xử lý nhanh các thủ tục hành chính, tăng cường hiệu quả dịch vụ công.
- Cập nhật đồng bộ thông tin của công dân trên toàn bộ hệ thống (VNeID, quét mã QR CCCD).
- Đề nghị Cơ quan thuế sớm gửi công văn cập nhật địa chỉ chính thức cho người nộp thuế và điều chỉnh hệ thống (tăng độ dài trường địa chỉ) để ghi nhận đầy đủ thông tin.
Trên đây là các khó khăn, vướng mắc đã được Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổng hợp và gửi tới Quý Cơ quan xem xét, tổng hợp. Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam mong rằng các kiến nghị sẽ sớm được các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các TCTD nói riêng và cộng đồng doanh nghiệp nói chung.
PV
