Đưa tri thức số vào từng mắt xích chuyển đổi số ngành Ngân hàng

Đưa định hướng, tạo cơ hội

Thời gian vừa qua, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng đã chứng kiến những đột phá trong hành lang pháp lý. Trong chỉ đạo, định hướng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo kiện toàn Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc của ngành, tập trung vào 05 trụ cột gồm: phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án 06. Bên cạnh đó, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia với với 105 nhiệm vụ trọng tâm, đến những quy định mới trong lĩnh vực ngân hàng như Luật các TCTD sửa đổi, Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng, cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế số. Những chỉ đạo này đã tạo định hướng cho ngành ngân hàng trong việc nghiên cứu, thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số

Nhờ có sự cổ vũ rất lớn từ cơ chế chính sách, thị trường đã chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình truyền thống sang ngân hàng số, ngân hàng thông minh và tài chính mở của các tổ chức tín dụng. Là ngân hàng tiên phong trong chuyển đổi số để phục vụ khách hàng ngày càng tốt hơn, Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh cho biết, MB chính thức đưa vào vận hành nền tảng thanh toán tập trung mới Payment Platform, quy hoạch toàn bộ kênh giao dịch chuyển tiền (quầy/App/Biz/API) vào nền tảng chung. Tổng lưu lượng giao dịch xử lý qua nền tảng mới khoảng 37 triệu yêu cầu (request)/ngày. Bên cạnh đó, MB cũng đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhiều lĩnh vực hoạt động, giúp tỷ lệ chi phí trên tổng doanh thu hoạt động (CIR) giảm 1,8% so với năm 2024. Việc triển khai AI cũng góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng tính nhất quán và chuẩn hóa trải nghiệm khách hàng trên mọi nền tảng. Giai đoạn 2022-2026, thu hút 4,8 triệu khách hàng mới, lũy kế đạt 35 triệu khách hàng. Số lượng giao dịch tài chính đạt 12,4 tỷ giao dịch, tăng 1,4 lần so với năm 2024; tỷ lệ chuyển đổi số đạt 98,9%. Doanh thu từ kênh số đạt 50%, tiếp tục hướng đến 60% doanh thu từ kênh số vào năm 2026.

Đối với nhóm khách hàng là giới trẻ, Ngân hàng số Cake by VPBank (Cake) lựa chọn con đường đầu tư bài bản vào hạ tầng công nghệ, nền tảng dữ liệu và các giải pháp số hóa toàn diện. Với chiến lược “Next Gen AI Bank” xuyên suốt, Cake đặt mục tiêu xây dựng nền tảng ngân hàng số hàng đầu khu vực. Hiện nay, ngân hàng này sở hữu hơn 100 mô hình AI nội bộ, bao gồm cả các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Cake cũng đầu tư mạnh vào tự động hóa và AI cho các quy trình cốt lõi như eKYC, thẩm định tín dụng, phát hiện gian lận và chăm sóc khách hàng. Đáng nói, đằng sau ngân hàng số này là đội ngũ nhân sự công nghệ trong nước. Thay vì thuê ngoài hay phụ thuộc vào các nền tảng quốc tế, Cake lựa chọn làm chủ công nghệ với đội ngũ thuần Việt. Đây không chỉ là lựa chọn chiến lược, mà còn là minh chứng rõ nét cho bản lĩnh và năng lực của nhân sự công nghệ Việt Nam.

Bên cạnh hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100%. Các tổ chức tín dụng tại Việt Nam có tỷ lệ trên 90% giao dịch thực hiện trên kênh số. Nhờ đó, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục phát triển mạnh, trong năm 2025, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp khoảng 28 lần GDP, minh chứng cho sự thay đổi mạnh mẽ trong thói quen thanh toán của người dân. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, trong 3 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 37,98% về số lượng và 14,22% về giá trị; qua kênh Internet tăng 65,68% về số lượng và 28,85% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 33,22% về số lượng và 8,35% về giá trị; qua QR code tăng 16,43% về số lượng và 52,4% về giá trị.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng khẳng định, chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi mỗi cá nhân trong ngành phải chủ động thích ứng, không ngừng học hỏi và đổi mới. Ngành Ngân hàng thể hiện quyết tâm đi đầu trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái ngân hàng số hiện đại, an toàn, hiệu quả và lấy khách hàng làm trung tâm…Quan trọng hơn, chuyển đổi số phải đi vào thực chất, gắn với nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng và hiệu quả quản trị nội bộ, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của toàn ngành trong giai đoạn mới.

Từng bước hình thành tư duy số và văn hóa số

Để giúp việc trau dồi kiến thức chuyên môn về chuyển đổi số ngành Ngân hàng trở nên linh hoạt, gần gũi, theo tinh thần “học mà không phải học”, từ đó từng bước hình thành tư duy số và văn hóa số trong mỗi cán bộ, người lao động, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giao Công đoàn Ngân hàng Việt Nam là đơn vị tổ chức, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) là đơn vị đăng cai và phối hợp tổ chức Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 với chủ đề “Chủ động số hóa - Bứt phá tương lai”, diễn ra trong hai ngày 22-23/5/2026 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô.

Nội dung thi tập trung tìm hiểu, cập nhật các quy định của Nhà nước về chuyển đổi số; làm rõ tầm quan trọng, ý nghĩa và giá trị của chuyển đổi số đối với công tác quản lý, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời phổ biến các quy định, định hướng và yêu cầu của Chương trình chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi số ngành Ngân hàng, góp phần giúp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Ngân hàng hiểu đúng, nắm chắc chủ trương và định hướng chung. Khuyến khích các đơn vị nghiên cứu, đề xuất các giải pháp, sáng kiến chuyển đổi số gắn với thực tiễn hoạt động; tìm kiếm và lan tỏa các phương thức quản trị nội bộ hiện đại, tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng suất lao động, gia tăng tiện ích, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm của khách hàng trong môi trường số.

Hội thi được thiết kế với nhiều điểm đổi mới rõ nét, cả về hình thức tổ chức lẫn nội dung, nhằm phản ánh đúng tinh thần của kỷ nguyên công nghệ số và yêu cầu thực tiễn của Ngành. Bộ đề thi gồm khoảng 400 câu hỏi, bao quát 8 lĩnh vực cốt lõi của chuyển đổi số, được thiết kế theo hướng thực tiễn, dễ tiếp cận nhưng có chiều sâu. Việc ứng dụng công nghệ được triển khai xuyên suốt trong quá trình tổ chức thi. Các câu hỏi được phân bổ ngẫu nhiên hoàn toàn, không có sự can thiệp của con người, qua đó bảo đảm tính minh bạch, khách quan và bảo mật. Đặc biệt, ở vòng thi thứ ba, mỗi đội phải xây dựng và trình bày một ý tưởng/hiến kế chuyển đổi số cụ thể, mang tính chiến lược, khả thi và có thể ứng dụng thực tế cho ngành Ngân hàng. Yêu cầu này thúc đẩy người lao động không chỉ tiếp cận kiến thức, mà còn biết phân tích, phản biện và đề xuất giải pháp ứng dụng vào thực tế.

Đây cũng là cách ngành Ngân hàng hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số” do Ban Chỉ đạo Trung ương phát động theo Kế hoạch số 01-KH/BCĐTW ngày 21/3/2025, với tinh thần cốt lõi: tri thức số phải trở thành năng lực phổ quát, hiện diện ở mọi cấp, mọi bộ phận và từng mắt xích vận hành của ngành. Trên nền tảng những chuyển biến đó, trong giai đoạn tới, việc phát triển “văn hóa số” và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục được định hướng gắn chặt với chiến lược chuyển đổi số toàn ngành. Đồng thời, thông qua việc khuyến khích các đơn vị triển khai sâu rộng các hoạt động học tập, thi tìm hiểu trong nội bộ, Hội thi sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực thích ứng của nguồn nhân lực, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu chuyển đổi số của ngành Ngân hàng trong thời gian tới, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh.