Ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo VNBA,
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo VNBA, cho biết bên cạnh tài sản bảo đảm truyền thống như quyền sử dụng đất, nhà ở, khoản phải thu và hàng hóa luân chuyển trong sản xuất, kinh doanh đang trở thành nguồn tài sản có tiềm năng giúp doanh nghiệp mở rộng khả năng tiếp cận vốn. Theo ông, Bộ luật Dân sự năm 2015 và các quy định liên quan đã tạo cơ sở pháp lý, song thực tiễn triển khai đặt ra nhiều yêu cầu cho tổ chức tín dụng, nhất là với hàng hóa luân chuyển có thể tiếp tục được bán, thay thế hoặc trao đổi trong quá trình kinh doanh.
Ông Nguyễn Thanh Sơn đánh giá khóa học là cơ hội để các tổ chức tín dụng Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, trao đổi về quy trình thẩm định, kiểm tra hàng hóa, quản lý khoản phải thu, kiểm soát giải ngân và giám sát sau cho vay. Qua đó, các ngân hàng có thêm cơ sở nghiên cứu, triển khai phương thức tài trợ phù hợp với khuôn khổ pháp lý, điều kiện thực tế và chính sách quản trị rủi ro của từng đơn vị.
Ông Jinchang Lai, Chuyên gia trưởng, Trưởng Nhóm Phát triển Cơ sở hạ tầng tài chính khu vực châu Á - Thái Bình Dương thuộc Nhóm Tư vấn các định chế tài chính IFC
Chia sẻ tại lớp học, ông Jinchang Lai, Chuyên gia trưởng, Trưởng Nhóm Phát triển Cơ sở hạ tầng tài chính khu vực châu Á - Thái Bình Dương thuộc Nhóm Tư vấn các định chế tài chính IFC, đồng thời là Trưởng nhóm Mạng lưới Phát triển Cơ sở hạ tầng tài chính APFF - APEC (FIDN), nhấn mạnh vai trò của tài trợ dựa trên khoản phải thu và hàng tồn kho đối với sự phát triển của hoạt động thương mại.
Theo ông Jinchang Lai, trong khoảng 15 năm qua, IFC đã thúc đẩy nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ phát triển các hình thức tài trợ dựa trên tài sản tại Việt Nam. Việc hoàn thiện cơ chế giao dịch bảo đảm, phát triển hạ tầng tài chính và nâng cao năng lực của các tổ chức tín dụng sẽ góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phù hợp hơn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
Ông Jinchang Lai cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với các đối tác Việt Nam, trong đó có VNBA, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính, nhằm thúc đẩy các sáng kiến phát triển cơ sở hạ tầng tài chính trong khuôn khổ APEC, nhất là khi Việt Nam chuẩn bị đảm nhiệm vai trò chủ nhà APEC vào năm 2027.
ông Bob Trojan, Tổng Giám đốc điều hành Token Insights, Cố vấn cấp cao tại Viện Luật Quốc tế (ILI) và thành viên FIDN
Trình bày tổng quan về phương thức cho vay dựa trên tài sản (Asset-Based Lending - ABL), Trình bày tổng quan về phương thức cho vay dựa trên tài sản (Asset-Based Lending - ABL), ông Bob Trojan, Tổng Giám đốc điều hành Token Insights, Cố vấn cấp cao tại Viện Luật Quốc tế (ILI) và thành viên FIDN cho biết, ABL chủ yếu phục vụ nhu cầu vốn sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp có lượng hàng tồn kho hoặc khoản phải thu đáng kể. Khác với cấp tín dụng chủ yếu dựa vào bất động sản, ABL lấy giá trị và khả năng kiểm soát các tài sản phục vụ kinh doanh làm cơ sở xác định hạn mức, đồng thời theo dõi quá trình chuyển đổi tài sản và kiểm soát dòng tiền trong suốt vòng đời khoản vay.
Theo ông Bob Trojan, điểm cốt lõi của ABL không chỉ nằm ở việc sử dụng hàng tồn kho và khoản phải thu làm tài sản bảo đảm, mà còn ở khả năng theo dõi quá trình chuyển đổi tài sản và kiểm soát dòng tiền xuyên suốt vòng đời khoản vay.
Diễn giả lưu ý không phải mọi khoản phải thu hay hàng tồn kho đều đủ điều kiện. Với khoản phải thu, ngân hàng cần xác minh giao dịch có thực, hàng hóa đã giao, hóa đơn hợp lệ và nghĩa vụ thanh toán của bên mua; với hàng tồn kho cần xem xét khả năng tiêu thụ, tình trạng và giá trị thu hồi khi xử lý. Ngân hàng cần phân biệt giá trị ghi sổ với giá trị có thể thu hồi thực tế.
Về hạn mức, ngân hàng tính cơ sở xác định hạn mức cho vay (Borrowing Base) từ tài sản đủ điều kiện sau khi áp dụng tỷ lệ ứng trước và các khoản khấu trừ, dự phòng; số tiền doanh nghiệp rút thực tế (Availability) còn phụ thuộc hạn mức đã phê duyệt và dư nợ hiện hữu. Theo ví dụ tại lớp học, tỷ lệ ứng trước với khoản phải thu đủ điều kiện có thể ở mức 70-80%, tỷ lệ với hàng tồn kho thường thấp hơn; đây chỉ là mức tham khảo, không phải tỷ lệ cố định. Tiền thanh toán từ khách hàng của doanh nghiệp cần được chuyển vào tài khoản chỉ định để giảm dư nợ, và việc giám sát phải thực hiện xuyên suốt vòng đời khoản vay thông qua kiểm tra thực tế, đối chiếu chứng từ và đánh giá hệ thống kế toán, báo cáo.
Trong thẩm định, diễn giả nêu chu kỳ chuyển đổi tiền mặt là một chỉ số cần theo dõi. Theo ví dụ minh họa, nếu doanh nghiệp mất 80 ngày luân chuyển hàng tồn kho, 65 ngày thu tiền và được trả chậm nhà cung cấp 45 ngày thì nhu cầu vốn lưu động ròng tương ứng khoảng 100 ngày. Các dấu hiệu như báo cáo nộp chậm, số liệu liên tục điều chỉnh, khoản phải thu quá hạn tăng, hóa đơn không xác minh được hoặc tài sản đã dùng bảo đảm cho bên khác mà không công bố cần được xem xét kỹ. Với giao dịch xuyên biên giới, diễn giả đề cập một số giải pháp như bảo hiểm thương mại, bao thanh toán hai bên và hạ tầng dữ liệu để xác minh chứng từ, thông tin logistics và bên mua, đồng thời cho rằng các giải pháp này cần thiết kế phù hợp với từng giao dịch và yêu cầu pháp lý.
Ông Bob Trojan cũng nhấn mạnh ABL cần sự phối hợp giữa các bộ phận kinh doanh, quản trị rủi ro, pháp chế; công nghệ số và AI có thể hỗ trợ theo dõi dữ liệu nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu đáng tin cậy và quy trình, trách nhiệm rõ ràng.
Quang cảnh khóa đào tạo
Thông qua chương trình đào tạo kéo dài hai ngày, VNBA và IFC hướng tới trang bị cho cán bộ ngân hàng kiến thức nền tảng và kỹ năng thực hành về ABL, từ thẩm định, xác định hạn mức, kiểm tra thực tế tài sản đến giám sát khoản vay và phòng ngừa gian lận….
Việc nâng cao năng lực triển khai phương thức tài trợ dựa trên khoản phải thu và hàng tồn kho có thể tạo thêm lựa chọn vốn lưu động cho doanh nghiệp, đồng thời giúp ngân hàng gắn hoạt động cấp tín dụng chặt chẽ hơn với chu kỳ sản xuất, kinh doanh và dòng tiền thực tế. Để phát huy hiệu quả, các tổ chức tín dụng cần kết hợp khuôn khổ pháp lý phù hợp với quy trình nghiệp vụ, năng lực kiểm soát tài sản và quản trị rủi ro xuyên suốt vòng đời khoản vay.
T.Đ
