TS. Đào Minh Tú Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Nguyên Phó Thống đốc thường trực, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Sáng 22/10, phiên toàn thể Hội thảo và Triển lãm Smart Banking 2026 với chủ đề “Định hình kỷ nguyên mới của ngành Ngân hàng dựa trên AI, Niềm tin khách hàng và Khả năng chống chịu số” chính thức diễn ra. Sự kiện do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) và Tập đoàn IEC phối hợp tổ chức, với sự tham gia của lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, Cục A05 (Bộ Công an), lãnh đạo các ngân hàng thương mại, chuyên gia và đối tác công nghệ.
Phát biểu khai mạc, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, hiện nay, ngành Ngân hàng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển bứt phá mạnh mẽ chưa từng có dưới tác động của chuyển đổi số toàn diện và sự bùng nổ của Công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI).
Dẫn số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong 8 tháng năm 2026, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh. Giao dịch qua Internet đạt hơn 4,4 tỷ lượt, với giá trị 81,1 triệu tỷ đồng, tăng lần lượt 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị. Giao dịch qua điện thoại di động đạt 14 tỷ lượt, với giá trị 58,4 triệu tỷ đồng, tăng 35,33% về số lượng và 2,39% về giá trị. Đối với thanh toán bằng mã QR, số lượng giao dịch đạt 311 triệu lượt, giá trị 274,2 nghìn tỷ đồng; so với cùng kỳ năm 2025, số lượng tăng 6,66% và giá trị tăng 25,85%.
Những con số này cho thấy quy mô giao dịch số tiếp tục mở rộng, kéo theo yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dịch vụ, năng lực xử lý dữ liệu và khả năng bảo vệ khách hàng trước các rủi ro phát sinh trên môi trường số.
AI chuyển từ công cụ hỗ trợ sang động lực tái cấu trúc ngân hàng
Theo TS. Đào Minh Tú, ba chuyển dịch lớn đang định hình quá trình ứng dụng AI trong ngành Ngân hàng.
Thứ nhất, AI đang chuyển từ các ứng dụng đơn lẻ sang mô hình ngân hàng lấy AI làm trọng tâm (AI-First) và được thiết kế xoay quanh năng lực AI (AI-Native). Công nghệ này không chỉ phục vụ định danh khách hàng điện tử (eKYC) hay vận hành trợ lý ảo, mà còn được ứng dụng trong cá nhân hóa trải nghiệm, thẩm định tín dụng và tự động hóa quy trình nghiệp vụ. Qua đó, AI mở ra dư địa nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và cải thiện chất lượng ra quyết định.
Thứ hai, AI ngày càng giữ vai trò quan trọng trong phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn gian lận theo thời gian thực. Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến liên tục biến đổi, việc kết hợp phân tích dữ liệu, công nghệ AI và các hệ thống giám sát rủi ro giúp các tổ chức tín dụng nâng cao khả năng nhận diện giao dịch bất thường, chủ động bảo vệ tài sản của khách hàng.
Thứ ba, việc ứng dụng AI đòi hỏi khuôn khổ quản trị và kiểm soát rủi ro tương xứng. Công nghệ càng phát triển, yêu cầu về an toàn dữ liệu, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và tuân thủ pháp luật càng trở nên quan trọng. Đổi mới sáng tạo vì vậy phải song hành với kiểm soát rủi ro, bảo đảm công nghệ phục vụ mục tiêu phát triển bền vững và an toàn hệ thống.
Từ những chuyển dịch trên, TS. Đào Minh Tú nhấn mạnh chủ đề Smart Banking 2026 phản ánh đúng những vấn đề trọng tâm của ngành Ngân hàng trong giai đoạn mới: khai thác tiềm năng AI, xây dựng niềm tin khách hàng và tăng cường khả năng chống chịu trước các mối đe dọa trên không gian số.
Ba trụ cột cho ngân hàng trong kỷ nguyên AI
Toàn cảnh hội thảo
Để chuyển đổi số tạo ra giá trị thực chất, TS. Đào Minh Tú gợi mở ba trụ cột cần được ưu tiên thúc đẩy.
Một là, đổi mới sáng tạo dựa trên AI có trách nhiệm và an toàn. Các ngân hàng cần chuyển từ việc ứng dụng AI trong từng khâu nghiệp vụ sang tích hợp công nghệ này vào chiến lược và mô hình hoạt động tổng thể. Quá trình đó đòi hỏi đầu tư đồng bộ vào dữ liệu, hạ tầng điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và năng lực quản trị; đồng thời bảo đảm các ứng dụng AI được triển khai minh bạch, có cơ chế kiểm soát và tuân thủ quy định pháp luật.
Hai là, lấy niềm tin khách hàng làm trung tâm. Trong môi trường tài chính số, niềm tin không chỉ là lợi thế cạnh tranh mà còn là nền tảng để các dịch vụ ngân hàng phát triển bền vững. Bảo vệ dữ liệu cá nhân, nâng cao chất lượng công nghệ bảo mật và tăng cường phát hiện gian lận theo thời gian thực là những yêu cầu thiết yếu để khách hàng an tâm sử dụng dịch vụ số.
Ba là, nâng cao khả năng chống chịu số và bảo đảm an ninh mạng. Chuyển đổi số phải đi đôi với an toàn số. Các ngân hàng cần xây dựng hệ thống có khả năng phát hiện sớm nguy cơ, ứng phó linh hoạt với sự cố và duy trì hoạt động trước những cuộc tấn công ngày càng phức tạp. Đây không phải nhiệm vụ riêng của từng tổ chức tín dụng, mà đòi hỏi sự phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an, các tổ chức tín dụng, công ty tài chính, doanh nghiệp Fintech, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các đối tác công nghệ.
Theo TS. Đào Minh Tú, sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, các tổ chức tài chính và doanh nghiệp công nghệ sẽ góp phần hình thành môi trường số an toàn, tăng cường năng lực phòng vệ chung và tạo nền tảng cho ngành Ngân hàng phát triển trong dài hạn.
Về phía Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, TS. Đào Minh Tú khẳng định Hiệp hội sẽ tiếp tục đồng hành với Ngân hàng Nhà nước, các cơ quan quản lý và đối tác công nghệ trong việc kết nối chính sách, tháo gỡ vướng mắc cho các tổ chức hội viên; thúc đẩy chia sẻ thông tin, tri thức phục vụ phòng, chống gian lận; đồng thời hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân sự ngân hàng.
Theo TS. Đào Minh Tú, với sự chỉ đạo, định hướng của Chính phủ, các bộ, ngành và đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước, cùng nỗ lực của các tổ chức tín dụng, công ty tài chính và doanh nghiệp Fintech, ứng dụng công nghệ và AI đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành. Mục tiêu không chỉ là gia tăng hiệu quả kinh doanh, mà còn phải kiểm soát rủi ro, bảo đảm an toàn trong hoạt động tín dụng, thanh toán và quản trị.
Ông bày tỏ tin tưởng các trao đổi, sáng kiến và giải pháp tại Smart Banking 2026 sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số theo hướng thực chất, an toàn và bền vững, tạo nền tảng để ngành Ngân hàng Việt Nam khai thác hiệu quả tiềm năng AI trong kỷ nguyên mới.
Smart Banking 2026: Kết nối chiến lược, công nghệ và năng lực thực thi
Với định hướng gắn chiến lược với thực tiễn triển khai, Smart Banking 2026 được thiết kế gồm phiên toàn thể buổi sáng và ba phiên hội thảo chuyên đề song song vào buổi chiều.
Phiên toàn thể tập trung vào chiến lược kiến tạo giá trị tăng trưởng mới, phát triển hệ sinh thái số gắn với bảo đảm an ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Các phiên tọa đàm cấp cao và đối thoại đi sâu vào vai trò lãnh đạo ngân hàng trong kỷ nguyên AI, cùng giải pháp xây dựng hệ sinh thái ngân hàng số đáng tin cậy, có khả năng chống chịu cao.
Ba phiên chuyên đề buổi chiều lần lượt tập trung vào xây dựng ngân hàng AI-First, thúc đẩy đổi mới thanh toán và phòng, chống gian lận, cũng như nâng cao năng lực an ninh mạng và khả năng chống chịu số. Các nội dung hướng tới những vấn đề cốt lõi trong quá trình triển khai công nghệ, từ hạ tầng, dữ liệu, quản trị rủi ro đến bảo mật thiết bị di động và bảo vệ hệ thống thông tin.
Bên cạnh hoạt động hội thảo, sự kiện có không gian triển lãm với sự tham gia của hơn 50 nhà cung cấp giải pháp công nghệ, cùng hai cuộc thi Diễn tập phòng thủ an ninh mạng DF Cyber Defense 2026 và Thử thách sáng tạo AI Hackathon 2026, quy tụ 56 đội thi đến từ 43 tổ chức hội viên.
Nếu DF Cyber Defense 2026 tạo môi trường thực hành để các đội ngũ kỹ thuật rèn luyện năng lực phòng thủ, ứng phó sự cố và bảo vệ hệ thống thông tin trọng yếu, thì AI Hackathon 2026 thúc đẩy nghiên cứu, phát triển các giải pháp AI nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn của ngành Ngân hàng và đời sống số.
Việc tổ chức song song hai cuộc thi cho thấy yêu cầu phát triển công nghệ không thể tách rời nhiệm vụ bảo đảm an toàn. Ngành Ngân hàng vừa cần năng lực sáng tạo để khai thác những cơ hội mới từ AI, vừa phải chủ động củng cố các lớp phòng vệ trước rủi ro công nghệ.
N.A
