Nhận diện và Quản trị rủi ro gian lận trong hoạt động ngân hàng

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Thanh Sơn - Giám đốc Trung tâm đào tạo (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam) cho rằng, hoạt động chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính ngân hàng tại Việt Nam trong thời gian qua được đánh giá là bước vào giai đoạn bùng nổ. Hệ sinh thái số, thanh toán số đã được thiết lập với việc kết nối dịch vụ ngân hàng số với nhiều dịch vụ số khác trong nền kinh tế mang lại các trải nghiệm liền mạch và lợi ích to lớn cho người sử dụng dịch vụ trên không gian số.

Thời gian qua, việc triển khai các dịch vụ ngân hàng số nói chung của các tổ chức tài chính, trong đó có dịch vụ thanh toán điện tử đang có sự phát triển mạnh mẽ, mở rộng cả về quy mô và chất lượng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển bùng nổ của thanh toán điện tử, rủi ro gian lận trong thanh toán điện tử cũng tăng mạnh với những thủ đoạn ngày càng tinh vi và liên tục biến hóa, gây tác động tiêu cực đến người tiêu dùng, doanh nghiệp bán hàng cũng như các tổ chức tài chính.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, nhằm giúp các tổ chức tín dụng hội viên có thêm kiến thức, kỹ năng để nhận diện và Quản trị rủi ro gian lận, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phối hợp cùng công ty LexisNexis Risk Solutions tổ chức hội thảo này, với nhiều tham luận hữu ích của các chuyên gia đến từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và công ty LexisNexis Risk Solutions.

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu - Trưởng phòng Nghiệp vụ Kỹ thuật Thanh toán và Ngân hàng Số, Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trình bày về tổng quan bối cảnh gian lận thanh toán tại Việt Nam - chính sách & giải pháp. Trong đó có 4 phương thức gian lận phổ biến tại Việt Nam là đánh cắp thông tin và tấn công mạng (Phishing and Cyber Attacks); Dùng phần mềm phần mềm, ứng dụng độc hại (Malware, Randsomware); Tấn công phi kỹ thuật (Social Engineering) và rủi ro gian lận nội bộ (Insider Threats).

Theo bà Thu, để phòng tránh tội phạm trong lĩnh vực này, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai tăng cường phối hợp với các cơ quan và tổ chức liên quan trong công tác phòng, chống tội phạm về hoạt động thanh toán; cập nhật, cảnh báo kịp thời những phương thức và thủ đoạn tội phạm mới. Đồng thời, Ban hành các văn bản chỉ đạo, cảnh báo toàn ngành về tăng cường phòng, chống, ngăn chặn các hành vi gian lận, lợi dụng dịch vụ thanh toán: áp dụng các biện pháp kỹ thuật để xác minh chính xác thông tin khách hàng; xây dựng Bộ tiêu chí nhận diện các tài khoản thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo; rà soát, báo cáo các tài khoản thanh toán nghi ngờ gian lận. Ngân hàng Nhà nước cũng triển khai Kế hoạch phối hợp 01/KHPH-BCA-NHNN (KHPH 01) về việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ tại Đề án 06. Trong đó, kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia và dân cư làm sạch dữ liệu khách hàng góp phần rà soát đối tượng nghi ngờ, giả mạo giấy tờ tùy thân.

Trên cơ sở đó, bà Thu đã đưa ra những khuyến nghị đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, tổ chức trung gian thanh toán như: Đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, ứng dụng công nghệ rà soát phát hiện giao dịch có dấu hiệu liên quan đến gian lận theo các cảnh báo của cơ quan chức năng; Rà soát theo danh mục 12 dấu hiệu nghi ngờ gian lận để phát hiện, gửi báo cáo Ngân hàng Nhà nước về các tài khoản thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo.

Tăng cường công tác nhận diện khách hàng (KYC), quản lý chặt chẽ quy trình, thủ tục mở và sử dụng tài khoản, thẻ ngân hàng; đẩy nhanh tiến độ kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng Căn cước công dân gắn chip theo KHPH 01.

Tăng cường công tác phối hợp với các cơ quan, ngân hàng, tổ chức liên quan trong công tác phòng chống tội phạm: theo dõi, trao đổi thông tin về các loại hình, phương thức, thủ đoạn tội phạm mới, các vụ việc gian lận, lừa đảo.

Nghiên cứu phối hợp với công ty viễn thông về phương án đối chiếu, kiểm tra thông tin số điện thoại chính chủ của chủ tài khoản thanh toán, chủ thẻ đảm bảo trùng khớp. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn cảnh báo cho khách hàng để khách hàng hiểu, nâng cao cảnh giác và chủ động bảo vệ thông tin cá nhân trước các đối tượng phạm tội trong quá trình sử dụng dịch vụ…

Trình bày tham luận tại hội thảo, ông Tom Hutchins - Quản lý Phát triển Kinh doanh, Công ty LexisNexis Risk Solutions đã chia sẻ về phòng chống lừa đảo, gian lận và các mô hình tội phạm tài chính cùng cách phòng chống lừa đảo, gian lận, đối với các mối đe dọa an ninh mạng trong thế giới hiện đại… Đặc biệt, ông Sagun Chadda - Giám đốc Chiến lược Phát triển Kinh doanh, Công ty LexisNexis Risk Solutions đã giới thiệu nền tảng công nghệ, ứng dụng đáp ứng các yêu cầu pháp lý và cơ sở hạ tầng công nghệ tại Việt Nam. Ông Sagun Chadda cho rằng, nền tảng công nghệ này, đã xây dựng số định danh điện tử toàn cầu, với các mối quan hệ giữa các điểm dữ liệu cùng kết nối các điểm dữ liệu liên quan đến một cá nhân. Qua đó, dự báo được hành vi thực cùng độ tin cậy hồ sơ của từng cá nhân. Từ đó, nền tảng công nghệ này, sẽ hỗ trợ tốt trong việc ngăn ngừa tình trạng gian lận qua tài khoản thanh toán...

Tại hội thảo, đại diện các ngân hàng cũng đã tham gia thảo luận, trao đổi cùng các diễn giả về các đánh giá, chia sẻ thêm thông tin để làm rõ hơn trong việc xây dựng chiến lược tốt chống lại lừa đảo, gian lận trên không gian mạng. Qua đó, giúp các ngân hàng bổ sung, hoàn thiện các quy trình, quy chế, công cụ phần mềm,… liên quan đến an toàn, bảo mật trên cơ sở theo chỉ đạo điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

VNBA News