Hoàn thiện thể chế và hạ tầng số phục vụ mục tiêu tăng trưởng "2 con số"
Đề án xác định việc hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, cơ cấu lại tổ chức tín dụng (TCTD) yếu kém và nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp là nhiệm vụ chiến lược, có tính nền tảng trong giai đoạn 2026-2030 nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số" gắn với ổn định vĩ mô. Quan điểm chỉ đạo nhấn mạnh thể chế là điều kiện tiên quyết cần đi trước một bước, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời coi phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và an toàn an ninh mạng là động lực cốt lõi.
Mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là xây dựng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) trở thành ngân hàng trung ương hiện đại, điều hành chính sách dựa trên dữ liệu số và chuẩn mực quốc tế; hệ thống TCTD hoạt động lành mạnh, minh bạch, áp dụng quản trị tiên tiến.
Các chỉ tiêu định lượng then chốt đến năm 2030
Đối với khối doanh nghiệp: ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) có dư nợ tín dụng tại các TCTD. Đối với các ngân hàng thương mại: có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước nằm trong nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản; phát triển 4 ngân hàng thương mại nhà nước giữ vai trò chủ lực, tiên phong về công nghệ và điều tiết thị trường.
Về an toàn hệ thống và xử lý nợ xấu: phấn đấu duy trì tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống dưới 3%. Về công nghệ và dữ liệu: 100% cán bộ chuyên trách IT/chuyển đổi số của NHNN được đào tạo chứng chỉ quản trị dữ liệu cơ bản; tỷ lệ số hóa hồ sơ thủ tục hành chính đạt tối thiểu 90%; áp dụng tiêu chuẩn quốc tế ISO 20022 trong hoạt động thanh toán.
Bứt phá hạ tầng công nghệ, AI và nâng tầm vai trò VAMC
Đề án thúc đẩy nâng cấp hạ tầng thông tin tín dụng quốc gia, ứng dụng Big Data và trí tuệ nhân tạo (AI) vào các mô hình chấm điểm tín dụng, tăng cường thu thập các nguồn dữ liệu phi truyền thống (alternative data) như viễn thông, bảo hiểm xã hội, điện nước và dữ liệu ESG để nâng cao khả năng đánh giá rủi ro đối với khách hàng chưa có lịch sử tín dụng đầy đủ.
Về lộ trình cơ chế, chính sách, Đề án giao NHNN và các bộ, ngành hoàn thiện khung quy định về dữ liệu dùng chung, mô hình dịch vụ tài chính mới (giai đoạn 2026-2027); nghiên cứu tiền kỹ thuật số Ngân hàng Trung ương - CBDC (năm 2028); triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng (Quý IV/2029).
Đối với công tác xử lý nợ xấu, Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) được định hướng phát triển thành định chế trung tâm trong kiến tạo thị trường mua bán nợ. Sàn giao dịch nợ VAMC sẽ trở thành cơ sở hạ tầng của thị trường mua bán nợ xấu quốc gia, tiến tới hình thành cơ sở dữ liệu tập trung về nợ xấu và tài sản bảo đảm vào năm 2030.
Khơi thông dòng vốn tín dụng, đa dạng hóa phương thức cấp vốn cho SME
Để nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, Đề án yêu cầu các TCTD đẩy mạnh cải tiến quy trình nội bộ, chuyển dịch mạnh mẽ sang các hình thức cho vay dựa trên phương án kinh doanh, cho vay theo chuỗi giá trị/chuỗi cung ứng, cho vay dựa trên dòng tiền và dữ liệu thanh toán.
Song song đó, khung pháp lý về hoạt động bao thanh toán (factoring) sẽ tiếp tục được hoàn thiện nhằm giúp doanh nghiệp SME tối ưu hóa dòng tiền, giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Đề án cũng giao Bộ Tài chính chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp nhỏ và vừa trong Hệ thống thông tin doanh nghiệp quốc gia (minh bạch hóa thông tin doanh thu, dòng tiền, nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội...) để tạo nguồn dữ liệu tin cậy cho các TCTD thẩm định cấp tín dụng an toàn, hiệu quả.
Chi tiết Quyết định số 1809/QĐ-TTg xem tại đây
