Từng là “điểm nghẽn” lớn của hệ thống, các ngân hàng 0 đồng sau nhiều năm bị kiểm soát đặc biệt đang ghi nhận bước ngoặt đáng chú ý về hiệu quả hoạt động. Dưới sự dẫn dắt của các ngân hàng trụ cột thông qua cơ chế chuyển giao bắt buộc, bộ máy quản trị được tái cấu trúc toàn diện, hoạt động dần đi vào quỹ đạo ổn định, thậm chí lần đầu tạo ra lợi nhuận nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy quá trình tái cơ cấu không chỉ dừng ở việc “giữ an toàn hệ thống”, mà đang mở ra một giai đoạn hồi phục thực chất cho các ngân hàng từng đứng bên bờ vực.
Bộ máy mới, nền tảng mới
Năm 2025 đánh dấu bước đi quan trọng của Ngân hàng Nhà nước khi hoàn tất chuyển giao bắt buộc ba ngân hàng 0 đồng và một ngân hàng bị kiểm soát đặc biệt, gồm: OceanBank, CBBank, GPBank và DongA Bank, về cho bốn ngân hàng thương mại là: MB, Vietcombank, VPBank và HDBank. Sau hơn một năm triển khai, các ngân hàng này đã dần ổn định hoạt động, quy mô tài sản, huy động và dư nợ đều tăng trưởng, nợ xấu từng bước được xử lý, nhiều đơn vị bắt đầu có lãi hoặc giảm lỗ rõ rệt so với cùng kỳ năm trước.
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2026, ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), cho biết, việc tiếp nhận OceanBank (nay là MBV), được triển khai nghiêm túc, khẩn trương và đúng tiến độ theo phương án đã được Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước phê duyệt. Ngay sau thời điểm tiếp nhận, MB đã cử khoảng 200 nhân sự tham gia Hội đồng thành viên, Ban kiểm soát và Ban điều hành MBV, đồng thời kiện toàn lại toàn bộ bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả.
Song song với tái cấu trúc nhân sự, MBV được thay đổi nhận diện thương hiệu từ tháng 12/2024, tinh gọn hệ thống mạng lưới nhằm tối ưu chi phí và nâng cao năng suất lao động. Một trụ cột quan trọng khác là công nghệ thông tin. MB đã hỗ trợ MBV hoàn thiện 20 hệ thống công nghệ thông tin trọng yếu theo tiêu chuẩn cao về an toàn, bảo mật, đảm bảo hoạt động kinh doanh liên tục và phục vụ phát triển khách hàng. Việc Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản MB (MBAMC) trực tiếp tham gia xử lý nợ xấu cũng giúp tỷ lệ nợ xấu tại MBV giảm mạnh từ khoảng 30% xuống còn 3%, tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh ổn định hơn.
Các ngân hàng 0 đồng sau chuyển giao bắt buộc đang “lột xác”. Ảnh minh hoạ
Cùng với MBV, quá trình tái cơ cấu tại CBBank, nay là Ngân hàng TNHH một thành viên Ngoại thương công nghệ số (VCBNeo), cũng ghi nhận kết quả rõ nét. Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), cho biết, trong quá trình thực hiện đề án tái cơ cấu, Vietcombank đã triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ về tín dụng, thanh khoản, công nghệ và quản trị rủi ro, đồng thời điều chuyển đội ngũ nhân sự chất lượng cao tham gia quản trị và phát triển kinh doanh. Nhờ đó, đến hết năm 2025, VCBNeo ghi nhận mức lợi nhuận hơn 1.800 tỷ đồng, đánh dấu bước chuyển biến mạnh mẽ so với giai đoạn kéo dài nhiều năm trước đó.
Lợi nhuận xuất hiện, niềm tin dần trở lại
Không chỉ MBV và VCBNeo, các ngân hàng 0 đồng khác sau chuyển giao bắt buộc cũng cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực. Trong báo cáo kết quả kinh doanh 9 tháng của Ngân hàng TMCP Phát triển TP Hồ Chí Minh (HDBank), thông tin đáng chú ý là Vikki Bank, tiền thân là DongA Bank, đã bắt đầu có lãi sau 7 tháng chuyển đổi. Ngân hàng số này hiện có hơn 1,3 triệu khách hàng mới và đã ra mắt mô hình Vikki Café chi nhánh thế hệ mới, cho thấy định hướng phát triển theo mô hình ngân hàng số được đẩy nhanh.
Trước đó, tại buổi ra mắt ứng dụng ngân hàng số GP.DigiPlus, VPBank công bố GPBank là ngân hàng chuyển giao bắt buộc đầu tiên có lãi chỉ sau 5 tháng được tiếp nhận. Lãnh đạo VPBank kỳ vọng trong năm nay GPBank có thể đạt lợi nhuận khoảng 500 tỷ đồng, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu tham gia đề án không nằm ở lợi nhuận ngắn hạn mà là mở rộng quy mô, với kỳ vọng tăng trưởng tín dụng 35% trong vòng 5 năm.
Tại Hội nghị sơ kết tình hình thực hiện phương án chuyển giao bắt buộc sau gần một năm triển khai, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng đánh giá, cùng với nỗ lực của các ngân hàng nhận chuyển giao và các cơ chế hỗ trợ từ Nhà nước, các ngân hàng chuyển giao bắt buộc đã đạt được những kết quả tích cực ban đầu. Quy mô tổng tài sản, vốn huy động và dư nợ đều tăng trưởng, nợ xấu từng bước được xử lý, một số ngân hàng đã có lãi hoặc giảm lỗ so với cùng kỳ năm 2024. Về cơ bản, cả bốn ngân hàng đã bám sát và thực hiện kế hoạch năm đầu tiên trong giai đoạn 1 của phương án chuyển giao bắt buộc.
Một điểm đáng chú ý là các ngân hàng này đã hoàn thiện mô hình cơ cấu tổ chức, kiện toàn bộ máy nhân sự cấp cao, đồng thời thay đổi tên gọi và nhận diện thương hiệu để tận dụng sức mạnh thương hiệu bảo trợ của các ngân hàng nhận chuyển giao, qua đó củng cố niềm tin của khách hàng. Việc rà soát, sắp xếp lại mạng lưới hoạt động, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin và chuyển đổi sang mô hình ngân hàng số đang được triển khai đồng bộ nhằm tối ưu chi phí và nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng.
Để các ngân hàng chuyển giao bắt buộc tiếp tục hoạt động hiệu quả, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng đã giao nhiệm vụ cho các ngân hàng nhận và các ngân hàng được chuyển giao khẩn trương triển khai các giải pháp theo đúng phương án đã được phê duyệt, nhằm từng bước khôi phục hoạt động bình thường, khắc phục các yếu kém và tiến tới hình thành các ngân hàng có tình hình tài chính lành mạnh, đủ khả năng hoạt động liên tục.
Có thể thấy, sau nhiều năm là “vết gợn” của hệ thống, việc các ngân hàng 0 đồng bắt đầu ghi nhận lợi nhuận nghìn tỷ cho thấy hướng đi tái cơ cấu đang phát huy hiệu quả. Quan trọng hơn, những kết quả bước đầu này đang góp phần củng cố niềm tin vào quá trình xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, đồng thời tạo thêm nền tảng cho sự ổn định và an toàn của toàn hệ thống ngân hàng trong giai đoạn tới.
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu giải pháp phù hợp đối với Ngân hàng SCB (là ngân hàng đang thuộc diện kiểm soát đặc biệt từ tháng 10/2022) theo hướng tập trung thu hồi tài sản và tái cơ cấu, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định.
