Ngành ngân hàng Việt Nam bước vào giai đoạn tái cấu trúc toàn diện trong kỷ nguyên số

Đây là nhận định được ông Nguyễn Thanh Sơn - Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) - đưa ra tại "Hội nghị bàn tròn Banking Exchange - Tọa đàm Trao đổi ngành Ngân hàng", do VNBA phối hợp cùng Công ty TerraPay (Vương quốc Anh) tổ chức ngày 27/5 tại Hà Nội.

Hội nghị Banking Exchange quy tụ các chuyên gia, đại diện tổ chức tín dụng và doanh nghiệp công nghệ tài chính trong và ngoài nước, tập trung thảo luận về tương lai dịch vụ tài chính tại Việt Nam, các mô hình hợp tác Fintech - Ngân hàng và bài học kinh nghiệm từ các thị trường trong khu vực.

Từ số hóa dịch vụ đến tái cấu trúc hệ sinh thái

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Thanh Sơn cho rằng, ngành ngân hàng hiện không còn dừng lại ở quá trình số hóa dịch vụ đơn thuần, mà đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc toàn diện mô hình vận hành và hệ sinh thái tài chính, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về tiếp cận các dịch vụ tài chính an toàn, hiệu quả và toàn diện theo định hướng của Chính phủ.

Ông Sơn xác định ba xu hướng chuyển dịch chiến lược chủ đạo. Trước tiên là xu hướng chuyển từ ngân hàng số sang Ngân hàng mở (Open Banking), trong đó dữ liệu không còn vận hành trong các hệ thống khép kín mà được chia sẻ, kết nối an toàn giữa các chủ thể trong hệ sinh thái số, giúp dịch vụ tài chính tích hợp sâu hơn vào đời sống và thương mại của người dân. Tiếp theo là chuyển từ bảo mật thụ động sang quản trị rủi ro thông minh dựa trên dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI), với yêu cầu tự động hóa theo thời gian thực các hệ thống phòng chống gian lận tài chính. Thứ ba là xu hướng hợp tác sâu rộng giữa ngân hàng và các công ty Fintech, được đánh giá là tất yếu để hình thành dịch vụ tài chính thế hệ mới với khả năng cá nhân hóa cao hơn, chi phí thấp hơn và phạm vi tiếp cận rộng hơn.

Dẫn số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, ông Sơn cho biết Việt Nam hiện nằm trong Top 5 thị trường có tốc độ phát triển thanh toán qua ứng dụng tại điểm bán lẻ (POS) nhanh nhất khu vực. Giai đoạn 2019 - 2025, tỷ lệ sử dụng tiền mặt tại POS giảm mạnh từ 85% xuống còn 33%, cho thấy sự thay đổi căn bản trong hành vi thanh toán của người dân.

Về hạ tầng định danh số, Việt Nam đã cấp hơn 87 triệu thẻ căn cước công dân gắn chip, kết nối trực tiếp với hệ thống eKYC - tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai các dịch vụ tài chính số hóa hoàn toàn. Ở phạm vi khu vực, Việt Nam đã kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc và Hàn Quốc; đồng thời tiếp tục mở rộng sang các thị trường Ấn Độ, Đài Loan và Singapore.

Để bảo đảm phát triển an toàn và bền vững, ông Nguyễn Thanh Sơn đề xuất tập trung vào năm nhóm giải pháp: hoàn thiện cơ chế chính sách và thể chế số cho tài chính toàn diện; đồng bộ hóa tiêu chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là QR Code liên ngành; xây dựng kho dữ liệu dùng chung và kết nối an toàn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đẩy mạnh ứng dụng AI trong phòng chống gian lận và giám sát cấp tín dụng; và thúc đẩy giáo dục tài chính toàn diện gắn với phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao.

"Diễn đàn sẽ là nền tảng quan trọng để các bên chia sẻ thông tin, thúc đẩy kết nối thực chất và kiến tạo những chiến lược đổi mới có khả năng tái cấu trúc toàn diện hệ sinh thái tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên số", ông Nguyễn Thanh Sơn nhấn mạnh.