Chia sẻ tại Tọa đàm: "Vốn vay lãi suất thấp, cứu tinh cho doanh nghiệp trong đại dịch" do Dân trí tổ chức mới đây, TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia nhận định, dòng tiền và nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp đang xuống rất thấp; các ngân hàng cũng đứng trước tình cảnh tiến thoái lưỡng nan vì khả năng hỗ trợ có hạn.
TS. Lê Xuân Nghĩa cho biết, trong một năm gần đây, dịch Covid-19 diễn biến nghiêm trọng khiến dòng lao động rời khỏi doanh nghiệp nhiều. Cả doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đều rơi vào đình đốn khiến chuỗi cung ứng nhỏ hẹp của Việt Nam đứt gãy. "Từ năm 2019 - 2020 nhu cầu về vốn khá, tốc độ tăng trưởng 12%, còn năm nay, chúng tôi nghĩ tăng thêm 15 - 16%. Năm 2021, tốc độ tăng trưởng đáng lo ngại, điều quan trọng hơn cả vốn là dòng tiền các doanh nghiệp bị âm. Nói cách khác, doanh nghiệp sản xuất ra không bán được hàng, thành tích vẫn có, có doanh thu, có lợi nhuận nhưng dòng tiền âm". Nếu tình hình cứ kéo dài, dòng tiền mong manh trên thị trường chứng khoán cũng có thể giảm xuống, không thể bù đắp cho các dòng tiền đầu tư.
Nhiều doanh nghiệp dòng tiền đã âm cách đây 2 năm và họ không biết làm thế nào. Nhu cầu vay vốn thì lúc nào họ cũng có nhưng họ không đủ điều kiện để vay nữa rồi. Thứ hai, họ vay trong tình trạng dòng luân chuyển hàng hóa đứt gãy nghiêm trọng thì không khéo nhập thiết bị, nguyên vật liệu về cũng để đấy. Trong khi lao động thì không có, khách hàng không, hợp đồng cũng không mà cước vận tải, vận chuyển tăng 9 - 10 lần. Hiện tại, giá gas, giá xăng còn tăng cao khiến họ rơi vào tình cảnh tiến thoái lưỡng nan. Cho nên, nhiều doanh nghiệp chỉ còn lại ít tiền để duy trì lực lượng lao động, hoạt động công ty."Có nhiều doanh nghiệp tâm sự với tôi, họ không cần tiền để trả lương mà họ chỉ mong có đủ tiền để lo bữa cơm của 2.800 nhân viên. So sánh bây giờ cách đây 2 năm trước, nhu cầu về vốn cũng như dòng tiền của doanh nghiệp thấp", TS. Lê Xuân Nghĩa chia sẻ.
Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, đến giờ phút này, các chính sách hỗ trợ của phía Ngân hàng đã là kịch trần như giãn hoãn nợ, điều chỉnh nhóm nợ, giảm phí, là điều có thể nói không bình thường, nhất là trong tình hình hiện nay. Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp, doanh nghiệp đặc biệt, họ kinh doanh bằng tiền của người khác, đây là tiền của những người đầy quyền lực, quyền lực hơn cả Chính phủ. Tiền của Chính phủ chưa chắc đầy quyền lực bằng tiền gửi của người dân. Nếu có vấn đề gì, người dân sẽ xuống tình biểu tình, và nếu một ngân hàng sụp đổ, cả hệ thống ngân hàng sụp đổ theo.
“Thế nên, các NHTM không thể tùy tiện vác tiền gửi tiết kiệm của dân cho đi vay mà không đủ khả năng trả lãi, không đủ khả năng thu hồi về được thì không yên với người dân”, TS. Nghĩa nhấn mạnh. Chính vì thế, ngân hàng là doanh nghiệp kinh doanh rất cẩn trọng bởi mức rủi ro an toàn lớn."Đấy là câu chuyện doanh nghiệp ủng hộ doanh nghiệp mà việc ủng hộ chỉ được thế thôi, chứ không phải khó khăn hơn thì ủng hộ nhiều hơn", TS. Lê Xuân Nghĩa chia sẻ quan điểm và cho rằng, điều doanh nghiệp mong mỏi nhất, người dân mong mỏi nhất là Chính phủ mạnh dạn có một gói hỗ trợ. Chính phủ phải nâng cao năng lực thể chế của mình để thực hiện gói hỗ trợ đó, thậm chí lên tới 10% GDP.
