Tham dự diễn đàn về phía Ngân hàng nhà nước Việt Nam có ông Đoàn Thái Sơn - Phó Thống đốc Thường trực; Ông Lại Hữu Phước - Chánh Thanh tra; Ông Nguyễn Đức Long - Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các TCTD; Ông Phan Thái Dũng - Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin; Ông Trần Anh Quý - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng; Ông Nguyễn Trung Kiên - Phó Trưởng phòng Cục Quản lý giám sát TCTD; Bà Kim Lan Anh - Phó Chánh Văn phòng, Ngân hàng nhà nước.
Về phía Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam có TS Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký, Ông Lê Thanh Tùng - Chủ nhiệm Ủy ban Rủi ro, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, thành viên HĐQT VietinBank. Ông Trần Phương - Trưởng Ban Kiểm tra Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Chính sách, Phó Tổng Giám đốc BIDV. Bà Nguyễn Thị Hồng Vân - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Rủi ro; Giám đốc Khối phụ trách Quản lý rủi ro Vietcombank. Bà Nguyễn Thị Phương - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế; Phó Trưởng Khối Pháp chế và Xử lý nợ BIDV. Ông Nguyễn Đình Đức - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tài chính tiêu dùng, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.
TS Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
Theo TS. Đào Minh Tú, ngành ngân hàng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng dưới tác động của chuyển đổi số, AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và sự phát triển của hệ sinh thái tài chính số. Quá trình này không chỉ giúp các tổ chức tín dụng tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn mở ra những mô hình kinh doanh mới với nhiều dư địa tăng trưởng.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức ngày càng lớn. Theo ông, quá trình chuyển đổi số cũng kéo theo các loại rủi ro mới, đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải áp dụng các chuẩn mực quản trị tiên tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu trước các biến động của thị trường.
Dẫn kinh nghiệm quốc tế, TS. Đào Minh Tú cho biết Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) xác định việc triển khai đầy đủ Basel III và tăng cường khả năng chống chịu hoạt động đang là ưu tiên của các cơ quan quản lý ngân hàng trên toàn cầu nhằm ứng phó với những rủi ro phát sinh từ quá trình số hóa cũng như các cú sốc kinh tế và địa chính trị.
Trong khi đó, Báo cáo Chi phí vi phạm dữ liệu năm 2025 của IBM cho thấy chi phí trung bình của một vụ vi phạm dữ liệu trên thế giới đã lên tới khoảng 4,9 triệu USD - mức cao nhất từng được ghi nhận. Theo ông, con số này phản ánh an ninh mạng đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng.
Đề cập đến khung khổ pháp lý trong nước, TS. Đào Minh Tú cho biết Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024 đã đặt ra yêu cầu tăng cường quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống trong hoạt động ngân hàng hiện đại.
Để cụ thể hóa các quy định của luật, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 14/2025/TT-NHNN ngày 30/6/2025 quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; Thông tư số 83/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; đồng thời ban hành Thông tư thay thế Thông tư số 22/2019/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Theo ông, đây là nền tảng pháp lý quan trọng để hệ thống ngân hàng Việt Nam từng bước tiếp cận các chuẩn mực quản trị theo Basel III và các thông lệ quốc tế khác. Điều này đòi hỏi các tổ chức tín dụng không chỉ đáp ứng yêu cầu tuân thủ mà còn phải chủ động nâng cao năng lực nhận diện, đo lường, giám sát và kiểm soát rủi ro, hướng tới xây dựng hệ thống ngân hàng an toàn, minh bạch và có khả năng chống chịu cao trước những biến động của môi trường kinh doanh.
"Quan trọng hơn, các tổ chức tín dụng cần chuyển từ tư duy quản trị rủi ro truyền thống sang quản trị rủi ro chủ động, tích hợp và dựa trên dữ liệu, bảo đảm đổi mới sáng tạo luôn đi đôi với an toàn hệ thống", TS. Đào Minh Tú nhấn mạnh.
Toàn cảnh diễn đàn
Chia sẻ về nội dung của Diễn đàn thường niên Ủy ban Rủi ro năm 2026, TS. Đào Minh Tú cho biết chương trình tập trung thảo luận ba nhóm vấn đề trọng tâm.
Thứ nhất là quản lý rủi ro thanh khoản. Theo ông, các đại biểu sẽ phân tích tác động của Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 22/2019/TT-NHNN, văn bản được kỳ vọng sẽ đưa hệ thống ngân hàng tiến gần hơn tới các chuẩn mực Basel III về thanh khoản, qua đó nâng cao khả năng chống chịu trước biến động thị trường. Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cũng sẽ chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quản trị thanh khoản trong bối cảnh cạnh tranh huy động vốn ngày càng gay gắt.
Thứ hai là quản lý rủi ro an ninh mạng. Ông cho rằng trước sự gia tăng của các cuộc tấn công mạng, việc ứng dụng AI ngày càng rộng rãi và mức độ phụ thuộc lớn hơn vào các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ bên thứ ba, an ninh mạng không còn đơn thuần là vấn đề kỹ thuật mà đã trở thành rủi ro quản trị mang tính sống còn. Vì vậy, các ngân hàng cần nâng cao năng lực giám sát chủ động, tăng cường khả năng chống chịu và ứng phó hiệu quả với các sự cố an ninh thông tin.
Thứ ba là quản lý rủi ro mô hình. Theo TS. Đào Minh Tú, khi AI được ứng dụng ngày càng sâu trong phát hiện gian lận, quản lý rủi ro, tuân thủ, chăm sóc khách hàng, tối ưu danh mục và hỗ trợ ra quyết định, rủi ro mô hình là điều không thể tránh khỏi. Các tổ chức tín dụng cần thiết lập cơ chế quản trị toàn diện đối với các mô hình AI cũng như các mô hình do bên thứ ba cung cấp, từ chất lượng dữ liệu đầu vào, quy trình phát triển, kiểm định độc lập, kiểm soát sai lệch cho đến khả năng giải thích kết quả.
"AI sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực nếu được đặt trong khuôn khổ quản trị minh bạch và có trách nhiệm". Theo TS. Đào Minh Tú, trong giai đoạn phát triển mới, năng lực cạnh tranh của một ngân hàng không còn chỉ được đo bằng quy mô tài sản hay tốc độ tăng trưởng mà sẽ được quyết định bởi khả năng nhận diện và kiểm soát các loại rủi ro mới. Một hệ thống ngân hàng phát triển bền vững phải bảo đảm sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và kỷ luật quản trị rủi ro nghiêm ngặt. Đây cũng là nền tảng để củng cố niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư và nâng cao vị thế của ngành ngân hàng Việt Nam trên trường quốc tế.
TS. Đào Minh Tú kỳ vọng sự kiện sẽ trở thành không gian kết nối để cơ quan quản lý, các tổ chức tín dụng, chuyên gia và đơn vị tư vấn cùng trao đổi về quản trị rủi ro thanh khoản theo Basel III, quản lý rủi ro an ninh mạng, quản trị rủi ro mô hình đối với AI và các mô hình do bên thứ ba cung cấp; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản trị rủi ro của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong quá trình chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Theo ông, những khuyến nghị được đưa ra tại diễn đàn sẽ góp phần hỗ trợ các tổ chức tín dụng nâng cao năng lực quản trị rủi ro, đáp ứng yêu cầu phát triển an toàn, hiệu quả và bền vững của ngành ngân hàng trong giai đoạn mới.
N.A
