Buổi tọa đàm là dịp để đại diện lãnh đạo các cơ quan hữu quan, các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp vận hành phân tích, luận bàn, xem xét các vấn đề liên quan nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi hướng tới hệ thống giao thông thông minh, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông công cộng theo chủ trương của Chính phủ đề ra.
Phó Tổng Giám đốc NAPAS Nguyễn Hoàng Long tham dự tọa đàm trực tuyến “Giải pháp thanh toán thông minh phục vụ giao thông hiện đại”
Tham dự tọa đàm có ông Đỗ Việt Hải - Phó Giám đốc Sở Xây dựng, TP. Hà Nội; ông Khuất Việt Hùng - Chủ tịch HĐQT Metro Hà Nội; ông Fukuda Chihiro - Phó Trưởng Đại diện JICA tại Việt Nam; ông Satoru Horiuchi - Tổng giám đốc Công ty Tokyo Metro Việt Nam; ông Nguyễn Hoàng Long - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS).
Hà Nội quyết tâm xây dựng hệ thống thẻ vé thông minh
Dưới góc độ cơ quan quản lý, ông Đỗ Việt Hải – Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hà Nội nhấn mạnh: Hà Nội đã sớm đặt mục tiêu xây dựng hệ thống thẻ vé thông minh, dựa trên nhu cầu thực tế và chính sách không dùng tiền mặt trong giao thông công cộng. Không dừng lại ở kết nối nội đô, hệ thống này còn có khả năng liên kết với các dịch vụ khác như thu phí tự động, bãi đỗ xe và các loại hình vận tải trong tương lai.
Để làm được điều này, Hà Nội đã ban hành nhiều quyết định cụ thể, đáng chú ý là Quyết định 3680/QĐ-UBND (7/2024) và Quyết định 6936/QĐ-UBND phê duyệt Đề án Giao thông thông minh. Theo đó, thành phố sẽ chính thức khai trương hệ thống vé liên thông bằng hình thức thuê dịch vụ CNTT từ ngày 2/9/2025.
Không những vậy, hệ thống thẻ vé mới áp dụng tiêu chuẩn bảo mật VCCS – một bộ tiêu chuẩn thẻ chip nội địa được hỗ trợ bởi NAPAS. Nhờ đó, thẻ ngân hàng, ví điện tử, thậm chí cả CCCD có thể tích hợp vào hệ thống vé, đưa Hà Nội trở thành hình mẫu đô thị thông minh.
Trong vai trò đơn vị cung cấp hạ tầng thanh toán bán lẻ quốc gia, ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Tổng Giám đốc NAPAS cho biết: Tại TPHCM, hệ thống Metro số 1 đã triển khai mô hình thanh toán không dùng tiền mặt với sự phối hợp từ NAPAS và các tổ chức thẻ quốc tế như Visa, Mastercard. Về phía mình, NAPAS đã chuẩn bị đầy đủ hạ tầng kỹ thuật để tích hợp hệ thống vé tự động. Việc này giúp người dân sử dụng thẻ ngân hàng, cả nội địa lẫn quốc tế, để đi metro, không cần thêm thẻ chuyên dụng.
Lãnh đạo NAPAS cũng cho hay: Thời gian chuẩn bị thì lâu nhưng làm rất nhanh, vì việc kết nối giữa NAPAS và thanh toán tự động trong Metro TPHCM chỉ triển khai trong 20 ngày bởi tiêu chuẩn kỹ thuật đều đã được chuẩn bị kỹ càng, chỉ cần thống nhất là cả hệ thống chạy "rầm rập". Tôi tin rằng mục tiêu chúng ta có thể tiến tới là không chỉ dùng thẻ ngân hàng để thanh toán cho metro mà có thể mở rộng ra các hình thức khác.
Theo ông Long, NAPAS từng thực hiện thử nghiệm thanh toán bằng thẻ ngân hàng cho hệ thống Vinbus tại Hà Nội và tại các cảng hàng không, chứng minh tính khả thi của mô hình.
Trong khi đó, ông Khuất Việt Hùng – Chủ tịch HĐQT Metro Hà Nội chia sẻ thẳng thắn về thực trạng hiện nay: Đó là, hai tuyến metro tại Hà Nội có hệ thống vé riêng biệt, người dân mua vé lượt vẫn phải dùng tiền mặt hoặc đến tận ga. Vì vậy, việc liên thông các tuyến và kết nối thanh toán thông minh là yêu cầu cấp thiết.
NAPAS sẵn sàng kết nối hạ tầng thanh toán trong giao thông công cộng
Kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy quá trình liên thông vé điện tử là cả một chặng đường dài cần sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ. Ông Satoru Horiuchi – Tổng Giám đốc Tokyo Metro Việt Nam cho biết: Tại Nhật, ban đầu các tuyến đường sắt cũng vận hành độc lập. Từ năm 2000, nước này bắt đầu đồng bộ hóa hệ thống thẻ trả trước và đến năm 2013, toàn bộ thẻ IC như Suica, Pasmo đã có thể sử dụng trên toàn quốc, không chỉ trong giao thông mà cả trong mua sắm, sinh hoạt hàng ngày.
Theo ông Horiuchi, để làm được điều đó, Nhật Bản đã thành lập các nhóm nghiên cứu như “cửa sổ Passnet”, “tổ nghiên cứu Pasmo” để thống nhất về tiêu chuẩn và cách triển khai. Từ đó, ông đề xuất Việt Nam cũng cần có một tổ chức điều phối mạnh để dẫn dắt quá trình chuẩn hóa, thống nhất về kỹ thuật, chính sách và dữ liệu giữa các chủ thể liên quan.
Bên cạnh đó, ông Fukuda cũng đề cập tới giải pháp liên kết đa phương tiện: tại TPHCM, hệ thống xe bus đang được phát triển để kết nối các nhà ga metro, tạo sự thuận tiện trong di chuyển, đây là mô hình mà Hà Nội nên học hỏi.
Ông Nguyễn Hoàng Long – Phó Tổng Giám đốc NAPAS chia sẻ tại tọa đàm trực tuyến
Nhấn mạnh việc phân định vai trò rõ ràng, ông Khuất Việt Hùng tiếp tục chỉ ra yêu cầu phân cấp giữa cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp. Mỗi bên phải rõ vai trò: doanh nghiệp phải chủ động vận hành hệ thống của mình, Nhà nước lo điều phối, chính sách, dữ liệu. Quan trọng là bảo đảm sự ổn định ngay cả khi hệ thống liên thông chung gặp sự cố.
“Theo tôi việc quan trọng nhất để triển khai thành công là thực hiện. Như NAPAS đã sẵn sàng hệ thống thanh toán rồi, chỉ có điều bây giờ phải làm. Ví dụ như phải triển khai kết nối vào hệ thống của Metro để đảm bảo hệ thống chung của Sở Xây dựng có thể hoạt động thông suốt với hệ thống của chúng tôi. Chúng tôi cũng phải thiết kế hệ thống của mình kết nối được với hệ thống của Sở Xây dựng. Vấn đề này hai bên cùng thực hiện. Các nền tảng thanh toán sẵn sàng rồi, các công cụ đã đầy đủ, chúng ta chỉ làm thôi”, ông Khuất Việt Hùng cho biết.
Ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Tổng Giám đốc NAPAS chia sẻ, việc số hóa, chuyển đổi số là chủ trương chung của Chính phủ và trong lĩnh vực thanh toán, NAPAS đã hoàn thành việc triển khai thanh toán số.
“Hiện nay, mọi người đều thấy là có thể mua một mớ rau ngoài chợ bằng quét mã QR, có thể trả cốc cà phê bằng việc dùng điện thoại để quét. Như vậy không có lý do gì trong thời gian tới chúng ta không thể áp dụng những hình thức thanh toán hiện đại và nhanh chóng như vậy trên hạ tầng giao thông công cộng hiện đại như hạ tầng metro. Thực tế, chỉ cần điện thoại có kết nối ngân hàng hoặc VNeID là người dân có thể đi metro. Thanh toán không tiền mặt đã trở thành thói quen, chúng ta cần tận dụng để đẩy nhanh triển khai hệ thống vé liên thông,” Ông Long nói.
Q.T
