Nền kinh tế Việt Nam vượt qua những cơn gió ngược, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức cao
Kiên định về mục tiêu, linh hoạt trong điều hành
Trong bối cảnh đó, ngành Ngân hàng đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thách thức điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, góp phần ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi tăng trưởng kinh tế, đồng thời phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với chính sách tài khoá và các chính sách vĩ mô khác.
Cách thức điều hành này được duy trì xuyên suốt năm 2025, nhất là vào thời điểm thị trường đối mặt với thách thức nhất định, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thể hiện bản lĩnh, sự khéo léo linh hoạt trong sử dụng các công cụ mới để thích ứng và “hoá giải” thách thức. Đơn cử trong một số giai đoạn, cân đối cung cầu ngoại tệ trong nước chịu sức ép tạm thời từ các yếu tố ngắn hạn chính sách thương mại, thuế quan của Mỹ và biến động của đồng USD quốc tế... NHNN điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài; đồng thời, phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ lãi suất, thanh khoản VND và bán can thiệp ngoại tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, tỷ giá…
Hay như những tháng cuối năm 2025 khi nhu cầu thanh khoản của hệ thống ngân hàng tăng, trong khi lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao (có thời điểm trên 7%) bên cạnh kênh cung ứng tiền qua nghiệp vụ thị trường mở, NHNN đã triển khai nghiệp vụ giao dịch hoán đổi ngoại tệ với các TCTD để ổn định thị trường tiền tệ. Việc NHNN sử dụng công cụ hoán đổi ngoại tệ USD/VND được xem là giải pháp phù hợp góp phần hỗ trợ ổn định tỷ giá, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Nhờ các giải pháp rất chủ động, linh hoạt, kịp thời, ngành Ngân hàng đã đạt được kết quả nổi bật trong một năm đầy khó khăn, thách thức. Cụ thể, mặt bằng lãi suất tiếp tục giảm hỗ trợ tích cực cho tăng trưởng kinh tế ở mức cao trên 8%, đồng thời góp phần kiểm soát lạm phát ở mức trên 3%; thị trường tiền tệ, ngoại hối cơ bản ổn định dù chịu nhiều sức ép…
Phát biểu tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành Ngân hàng năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trong thành tích chung của nền kinh tế có sự đóng góp quan trọng, tích cực của NHNN với vai trò điều hành chính sách tiền tệ, quản lý hoạt động ngân hàng, bảo đảm an toàn hệ thống, an ninh tiền tệ, ngoại hối…
Thủ tướng đánh giá NHNN luôn thực hiện các chính sách linh hoạt, hiệu quả; giữ nguyên các mức lãi suất điều hành để tạo điều kiện vốn chi phí thấp cho TCTD và hỗ trợ nền kinh tế. Song song với đó, NHNN yêu cầu TCTD tiết giảm chi phí, chuyển đổi số để hạ lãi suất cho vay thực chất; triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn… Song song với đó, NHNN thực hiện nhuần nhuyễn nghiệp vụ, kiểm soát được lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm nguồn vốn cho nền kinh tế, duy trì tỷ giá hợp lý, góp phần kiểm soát nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài. “Việc NHNN và ngành Ngân hàng hoàn thành tốt nhiệm vụ đã góp phần phát triển đất nước, giúp nền kinh tế Việt Nam vượt qua những cơn gió ngược, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức cao, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn”, Thủ tướng khẳng định.
Nhận diện “phép thử” để thích ứng trong điều hành
Nhiệm kỳ 2026 - 2030 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nhiệm kỳ nền tảng để đất nước bước vào kỷ nguyên mới, trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến khó lường và những yếu kém nội tại chưa được xử lý triệt để. Trong bối cảnh đó, ngành Ngân hàng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức và những yêu cầu mới, nhất là bài toán làm sao vừa hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao hướng tới hai con số, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và an toàn hệ thống. Đáng lưu ý, các nhiệm vụ này phải được triển khai trong điều kiện dư địa chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp, trong khi động lực tăng trưởng của nền kinh tế vẫn còn phụ thuộc lớn vào tín dụng.
Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) Phạm Chí Quang nhận định, bước sang năm 2026, điều hành chính sách tiền tệ chịu sức ép cả bên trong lẫn bên ngoài. Cụ thể, kinh tế thế giới tiếp tục bất định; chính sách của các nền kinh tế lớn tác động mạnh tới dòng vốn, tỷ giá, lạm phát và môi trường tài chính toàn cầu. Trong nước, nền kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và đầu tư nước ngoài, nên dễ bị ảnh hưởng bởi các cú sốc bên ngoài.
Một chỉ báo đáng chú ý là tỷ lệ tín dụng/GDP đến hết năm dự kiến đạt khoảng 146% - mức cao trong nhóm các nước có thu nhập trung bình thấp. Nhiều tổ chức quốc tế và chuyên gia đã khuyến nghị Việt Nam cần từng bước đưa tỷ lệ tín dụng/GDP về ngưỡng an toàn thông qua đa dạng hóa kênh huy động vốn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng nhằm giảm thiểu rủi ro hệ thống và bảo đảm tăng trưởng bền vững.
Theo TS. Cấn Văn Lực, nếu năm 2026 tín dụng tiếp tục tăng trưởng gần gấp đôi GDP thì tỷ lệ này có thể vượt 147%; thậm chí nếu xu hướng này kéo dài đến năm 2030, tỷ lệ tín dụng/GDP có thể lên tới 180-190%.
“Nếu không tái cấu trúc mạnh mẽ mô hình cung ứng vốn, mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới sẽ rất khó đạt được một cách bền vững”, TS. Lực cảnh báo.
Bên cạnh đó, tín dụng đang tăng nhanh hơn tốc độ huy động vốn, tạo ra chênh lệch và gây áp lực ngày càng lớn lên thanh khoản của hệ thống. Những áp lực này vì vậy không chỉ là thách thức riêng của ngành Ngân hàng, mà còn tác động trực tiếp tới chất lượng tăng trưởng và nền tảng phát triển bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh thị trường chịu nhiều sức ép và dư địa chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp, công tác điều hành chính sách tiền tệ đứng trước thách thức lớn hơn khi phải xử lý đồng thời nhiều mục tiêu. Đó là vừa bảo đảm vốn cho tăng trưởng, vừa góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, đảm bảo an toàn hệ thống, đồng thời định hướng tín dụng vào các động lực tăng trưởng kinh tế.
Từ góc độ cơ quan điều hành, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, để đáp ứng đồng thời các yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới, ngành Ngân hàng tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết, trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới hai con số, trong khi động lực từ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa đủ mạnh để tạo bứt phá về năng suất lao động, áp lực dựa vào vốn vẫn còn rất lớn. Điều này đòi hỏi NHNN phải tăng cường phân tích, dự báo và đánh giá để sử dụng dư địa chính sách tiền tệ một cách phù hợp, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, nhằm bảo đảm tăng trưởng cao nhưng đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô - nền tảng của tăng trưởng bền vững.
Cùng với đó, ngành Ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu hệ thống, tăng cường thanh tra, giám sát để bảo đảm an toàn hoạt động của các TCTD, đồng thời phát triển đa dạng các dịch vụ hiện đại trên nền tảng công nghệ và chuyển đổi số, gắn với mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
Song song với các nhiệm vụ trên, việc triển khai hiệu quả các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước tại các nghị quyết trụ cột của Ngành cũng cần được thực hiện đồng bộ, gắn với sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp, nhằm tạo bứt phá cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Năm 2025 - một năm nhiều khó khăn, thách thức đối với điều hành kinh tế vĩ mô nói chung và công tác điều hành chính sách tiền tệ của NHNN nói riêng, trong bối cảnh kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục biến động phức tạp, khó lường. Những xung đột địa chính trị kéo dài, không chỉ làm đứt gãy các chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn làm thay đổi căn bản cấu trúc an ninh và kinh tế thế giới. Cùng với các sức ép từ bên ngoài, nền kinh tế Việt Nam cũng đối mặt với không ít thách thức nội tại. Đặc biệt, yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng cao hơn đặt ra đồng thời với nhiệm vụ giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng không chỉ tạo áp lực, mà đặt ra những “phép thử” thực sự đối với công tác điều hành, khả năng thích ứng của cơ quan điều hành.
