Hạ tầng thanh toán và hệ sinh thái số không ngừng được mở rộng
Đại diện NHNN cho biết, quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, NHNN đã xác định khoa học - công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt cho phát triển ngành. Trên cơ sở đó, NHNN đã thực hiện hiệu quả mục tiêu kép: vừa bảo đảm an ninh, an toàn tiền tệ, vừa bứt phá, trở thành một trong những bộ, ngành tiên phong dẫn dắt tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Cụ thể, NHNN đã chủ động tham mưu, trình ban hành và ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ mới, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), đồng thời tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. Qua đó, người dân và doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận ngày càng đa dạng các sản phẩm, dịch vụ thanh toán hiện đại, tiện ích.
Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh
Song song với hoàn thiện thể chế, NHNN tiếp tục triển khai đồng bộ các đề án, chương trình, kế hoạch lớn của Chính phủ và của ngành Ngân hàng nhằm thúc đẩy TTKDTM và phát triển ngân hàng số, trọng tâm là Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW; Kế hoạch triển khai Đề án 06; Kế hoạch phối hợp số 01/KHPH-BCA-NHNN với Bộ Công an. Các giải pháp an toàn, bảo mật trong cung ứng dịch vụ ngân hàng trực tuyến được đẩy mạnh, cùng với đó là công tác giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng và hoạt động của các tổ chức trung gian thanh toán, qua đó góp phần bảo đảm an ninh, an toàn toàn hệ thống.
Theo NHNN, hạ tầng TTKDTM và chuyển đổi số của ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành thông suốt, an toàn, hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức vận hành tiếp tục mở rộng kết nối, tích hợp với các bộ, ngành, lĩnh vực để cung cấp dịch vụ công qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, tập trung vào các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, giao thông. Mạng lưới ATM, POS được phủ rộng trên toàn quốc. Đáng chú ý, Việt Nam đã hoàn tất kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR Code với Thái Lan, Campuchia, Lào, Trung Quốc và đang tiếp tục mở rộng với một số quốc gia khác.
Trên nền tảng hạ tầng ngày càng đồng bộ, hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng không ngừng phát triển, với nhiều phương thức thanh toán hiện đại, tiện lợi, được kết nối liên thông và tích hợp liền mạch với các ngành, lĩnh vực khác. Nhiều sản phẩm, dịch vụ ngân hàng số thân thiện, giàu tiện ích đã mang lại giá trị thiết thực cho khách hàng. Đặc biệt, nhiều nghiệp vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa hoàn toàn; tại nhiều tổ chức tín dụng, trên 90% giao dịch được thực hiện qua kênh số.
Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh
Sau thời gian triển khai Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2021–2025 theo Quyết định số 1813/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hoạt động TTKDTM đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, vượt các mục tiêu đề ra. Giá trị TTKDTM năm 2025 ước gấp khoảng 28 lần GDP. Số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM bình quân hàng năm tăng lần lượt 58,86% và 24,36%.
Trong giai đoạn 2021–2025, giao dịch qua kênh Internet tăng bình quân 60,6% về số lượng và 31,92% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 73,32% về số lượng và 52,55% về giá trị; giao dịch qua QR Code ghi nhận mức tăng đột phá, lần lượt 106,24% về số lượng và 128,15% về giá trị.
Đến cuối năm 2024, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng đạt 86,97%. Tính đến tháng 12/2025, số lượng tài khoản thanh toán cá nhân vượt 232 triệu tài khoản. TTKDTM cũng được mở rộng mạnh mẽ trong các lĩnh vực đời sống – xã hội, với 100% cơ sở giáo dục đại học tại đô thị chấp nhận thanh toán học phí qua ngân hàng; 82% người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp tại đô thị được chi trả qua phương thức không dùng tiền mặt.
Công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước bằng phương thức TTKDTM tiếp tục được tăng cường. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng của NHNN đã kết nối với toàn bộ Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, tạo điều kiện cho việc thu, chi ngân sách nhanh chóng, kịp thời. Các tổ chức tín dụng cũng chủ động đầu tư hạ tầng, đa dạng hóa kênh thu, nộp thuế, mang lại nhiều tiện ích cho người dân và doanh nghiệp.
Trong năm 2025 so với năm 2024, hoạt động TTKDTM tiếp tục tăng trưởng khá: Giao dịch TTKDTM tăng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị; qua kênh Internet tăng 53,95% về số lượng và 35,75% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 36,62% về số lượng và 20,07% về giá trị, trong đó qua phương thức QR code tăng 50,94% về số lượng và 124,06% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 6,07% về số lượng và 56,55% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 24,33% về số lượng và 7,71% về giá trị. Tính đến tháng 12 năm 2025, số lượng thẻ ngân hàng đang lưu hành đạt trên 164 triệu thẻ (tăng 5,32% so với cùng kỳ năm 2024).
Trong giai đoạn 2021-2025, bình quân hàng năm, số lượng giao dịch nội địa qua thẻ ngân hàng tăng khoảng 13,9%; với giá trị giao dịch tăng 12,08%. Tính đến cuối năm 2025, số lượng ATM giảm 1,09% so với năm 2024; số lượng POS tăng 19,86% so với năm 2024. Trong năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 17,30% về số lượng và giảm 6,02% về giá trị so với năm 2024. Qua đó cho thấy tiền mặt đang dần được thay thế trong cuộc sống hàng ngày.
