Hình ảnh minh họa (Nguồn: Internet)
Theo Ngân hàng Nhà nước, từ ngày 01/3/2025, cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước đã được điều chỉnh theo Nghị định số 26/2025/NĐ-CP. Theo đó, Vụ Kiểm toán nội bộ không còn tồn tại, trong khi Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng được tổ chức lại thành ba đơn vị gồm: Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Cục Quản lý giám sát tổ chức tín dụng và Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.
Sự thay đổi này khiến quy định về thành phần Hội đồng xử lý tổn thất tại Thông tư số 39/2013/TT-NHNN không còn phù hợp. Trên cơ sở Tờ trình số 65/TTr-TCKT2 ngày 05/12/2025, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã chấp thuận việc kiện toàn Hội đồng xử lý tổn thất theo hướng không còn thành viên là Vụ Kiểm toán nội bộ; Chánh/Phó Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước tiếp tục đảm nhiệm vai trò thành viên Hội đồng.
Theo đó, dự thảo Thông tư đã điều chỉnh nội dung cho phù hợp với thực tiễn tổ chức bộ máy hiện nay. Một nội dung quan trọng khác của Dự thảo Thông tư liên quan đến chế độ kế toán áp dụng cho các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Theo Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Kế toán năm 2015, Ngân hàng Nhà nước chịu trách nhiệm ban hành chế độ kế toán hoặc văn bản quy phạm pháp luật về kế toán áp dụng cho các tổ chức tín dụng.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 99/2025/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026), trong đó loại tổ chức tín dụng khỏi phạm vi áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp.
Điều này dẫn đến nguy cơ phát sinh khoảng trống pháp lý trong hạch toán các nghiệp vụ thông thường chưa được Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn cụ thể (như tài sản cố định, công cụ dụng cụ, chứng khoán, công nợ, chi phí quản lý, thu nhập khác…).
Để xử lý vướng mắc trước mắt, dự thảo Thông tư sửa đổi Quyết định số 479/2004/QĐ-NHNN theo hướng cho phép tổ chức tín dụng căn cứ các nguyên tắc kế toán áp dụng cho doanh nghiệp theo quy định pháp luật hiện hành để thực hiện hạch toán đối với các nghiệp vụ chưa được Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn.
Ngân hàng Nhà nước cho biết, về lâu dài, cơ quan này đang rà soát tổng thể chế độ kế toán tổ chức tín dụng để xây dựng phương án xử lý đồng bộ, bao gồm hệ thống tài khoản kế toán, báo cáo tài chính và chứng từ kế toán.
Liên quan đến chế độ chứng từ kế toán ban hành kèm theo Quyết định số 1789/2005/QĐ-NHNN, dự thảo Thông tư bổ sung quy định cho phép sử dụng các hình thức xác nhận khác bằng phương tiện điện tử, không chỉ giới hạn ở chữ ký điện tử.
Quy định này được xây dựng trên cơ sở Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi Luật Kế toán năm 2015 và Luật Giao dịch điện tử năm 2023, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc số hóa hoạt động ngân hàng, phù hợp với thực tiễn giao dịch điện tử ngày càng phổ biến.
Đối với các vướng mắc khác liên quan đến chứng từ kế toán (như ngôn ngữ sử dụng, chữ ký kế toán trưởng, quy trình lập, kiểm soát chứng từ…), Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các tổ chức tín dụng để nghiên cứu, kiến nghị sửa đổi Luật Kế toán theo hướng tổng thể.
Chi tiết dự thảo, thuyết minh Thông tư sửa đổi Thông tư số 39/2013/TT-NHNN, Quyết định số 479/2004/QĐ-NHNN và Quyết định số 1789/2005/QĐ-NHNN, quý Hội viên xem tại đây. Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đề nghị các tổ chức tín dụng hội viên tham gia ý kiến đối với Dự thảo Thông tư này.
Văn bản góp ý của quý tổ chức tín dụng hội viên (bao gồm cả file word) xin gửi về Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam theo địa chỉ email sau: phapluatnghiepvu.vnba@gmail.com trước ngày 19/12/2025 để tổng hợp (Điện thoại: 0961.654.596 - Mr. Hoàng Hiệp).
VNBA rất mong nhận được sự quan tâm, hợp tác của quý tổ chức tín dụng hội viên.
PLNV