TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS Đào Minh Tú cho biết sự kiện do Ủy ban Công nghệ, Ủy ban Chính sách và Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ thuộc VNBA phối hợp tổ chức, nhằm tạo diễn đàn trao đổi về định hướng phát triển an toàn, bền vững của hệ thống tổ chức tín dụng trước làn sóng công nghệ thế hệ mới.
Theo TS Đào Minh Tú, ngành tài chính - ngân hàng toàn cầu đang chứng kiến bước chuyển từ kỷ nguyên số hóa sang kỷ nguyên AI, tiến tới mô hình ngân hàng AI (AI-native banking). AI không còn dừng ở chatbot hay tự động hóa quy trình lặp lại mà đã tham gia trực tiếp vào các hoạt động cốt lõi như tài trợ thương mại, thanh toán xuyên biên giới và quản lý tài sản. Công nghệ này cũng giúp cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, thúc đẩy tài chính toàn diện thông qua khai thác dữ liệu hành vi để mở rộng khả năng đánh giá rủi ro, qua đó giúp nhiều khách hàng chưa đáp ứng tiêu chuẩn tín dụng truyền thống tiếp cận nguồn vốn hợp pháp.
Chất lượng dữ liệu quyết định năng lực của AI
TS Đào Minh Tú nhấn mạnh AI và dữ liệu có mối quan hệ hữu cơ, không thể tách rời. Khi dữ liệu phân mảnh, thiếu nhất quán hoặc không kiểm soát được nguồn gốc, các thuật toán sẽ kế thừa và khuếch đại sai lệch, dẫn đến quyết định thiên lệch, ảnh hưởng quyền lợi khách hàng và gia tăng rủi ro phi tài chính đối với ngân hàng. Ông cho biết thực tiễn quốc tế cho thấy một nền tảng quản trị dữ liệu kém hiệu quả có thể khiến tổ chức lãng phí trung bình khoảng 30% thời gian làm việc.
Theo ông, tư duy quản trị cần chuyển từ mô hình tuân thủ thụ động sang quản trị dữ liệu tăng cường bằng AI, xây dựng trên ba trụ cột: quản trị phục vụ AI, quản trị bằng AI và quản trị đối với chính các mô hình AI.
“Cuộc đua ngân hàng số hiện nay không còn là cuộc đua về thuật toán hay quy mô đầu tư công nghệ, mà là cuộc đua về chất lượng dữ liệu, năng lực quản trị toàn diện và niềm tin số của khách hàng”, TS Đào Minh Tú nhấn mạnh.
Toàn cảnh hội thảo
Hoàn thiện hành lang pháp lý cho AI trong ngân hàng
Về khung pháp lý, TS Đào Minh Tú cho biết Việt Nam đang từng bước hoàn thiện các quy định theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế, với các đạo luật quan trọng đã ban hành gồm Luật Dữ liệu số, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật Trí tuệ nhân tạo cùng các văn bản hướng dẫn.
Theo quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo, AI phải phục vụ con người, lấy con người làm trung tâm và không thay thế trách nhiệm của con người. Đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, thuộc nhóm ứng dụng AI có mức độ rủi ro cao, các tổ chức phải thực hiện đánh giá tác động AI, thiết lập cơ chế giám sát của con người, kiểm soát hiện tượng dịch chuyển mô hình và lưu vết toàn bộ quá trình vận hành phục vụ công tác hậu kiểm, kiểm toán thuật toán.
TS Đào Minh Tú cho biết thêm, Ngân hàng Nhà nước đang hoàn thiện thông tư quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai ứng dụng AI trong ngành ngân hàng, nhằm cụ thể hóa các tiêu chuẩn kỹ thuật trong vận hành.