Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: IE
Cụ thể hóa hạn mức các khoản cho vay giá trị nhỏ
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Thông tư số 29/2026/TT-NHNN là việc bổ sung và làm rõ định nghĩa cũng như quy định định lượng cụ thể đối với các khoản cho vay có mức giá trị nhỏ theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng.
Theo quy định tại Điều 2 của Thông tư, hạn mức đối với các khoản vay này được phân định rõ ràng theo mô hình tổ chức của các đơn vị cấp tín dụng:
-
Không vượt quá 200.000.000 (hai trăm triệu) đồng Việt Nam đối với các khoản vay tại quỹ tín dụng nhân dân.
-
Không vượt quá 400.000.000 (bốn trăm triệu) đồng Việt Nam đối với các khoản vay tại tất cả các tổ chức tín dụng khác trên thị trường.
Quy định này giúp tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hỗ trợ các TCTD đơn giản hóa quy trình thẩm định đối với các khoản vay quy mô nhỏ, thúc đẩy tài chính toàn diện và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu vốn tiêu dùng, sản xuất quy mô nhỏ của người dân.
Thay đổi nguyên tắc thu nợ: Quá hạn bắt buộc thu gốc trước, lãi sau
Đối với phương thức thu hồi nợ, Thông tư số 29/2026/TT-NHNN đưa ra quy định mang tính phân loại rất rõ ràng giữa nợ trong hạn và nợ quá hạn nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và minh bạch hóa dòng tiền.
Tại Điều 4, Thông tư cho phép tổ chức tín dụng và khách hàng vay được tự do thỏa thuận về thứ tự thu hồi nợ gốc và lãi tiền vay đối với các khoản nợ thông thường. Tuy nhiên, đối với các khoản nợ vay đã bị rơi vào tình trạng quá hạn trả nợ, Thông tư thiết lập một nguyên tắc bắt buộc:
“Tổ chức tín dụng phải thực hiện theo thứ tự nợ gốc thu trước, nợ lãi tiền vay thu sau.”
Sự điều chỉnh này đòi hỏi các ngân hàng thương mại phải chủ động rà soát và cấu hình lại hệ thống kế toán, quản trị rủi ro và thu hồi nợ tự động để bảo đảm tính tuân thủ tuyệt đối kể từ thời điểm Thông tư có hiệu lực.
Tạo không gian công nghệ cho hoạt động cho vay bằng phương tiện điện tử
Nhằm bám sát tiến trình chuyển đổi số quốc gia và tối ưu hóa trải nghiệm người dùng, Thông tư mới đã bổ sung các quy định thông thoáng nhưng kiểm soát chặt chẽ đối với nghiệp vụ cho vay qua kênh số. Cụ thể, các TCTD được yêu cầu phải quy định cụ thể giới hạn dư nợ cho vay bằng phương tiện điện tử đối với một khách hàng để bảo đảm an toàn hệ thống.
Về quy trình nhận biết và xác minh thông tin khách hàng (KYC) trực tuyến, Thông tư quy định:
-
Đối với khách hàng lần đầu thiết lập mối quan hệ: TCTD phải thực hiện nhận biết, xác minh thông tin khách hàng theo đúng quy định của NHNN về việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán.
-
Đối với khách hàng đã có lịch sử giao dịch: Trường hợp khách hàng đã thiết lập mối quan hệ tại TCTD và hoàn thành quy trình KYC trước đó, TCTD được quyền chủ động quyết định việc áp dụng các biện pháp, hình thức, công nghệ hiện đại để xác minh thông tin, phục vụ cho vay bằng phương tiện điện tử, miễn là bảo đảm phù hợp và nhất quán với các nguồn thông tin đã biết về khách hàng.
Cơ chế mở này được kỳ vọng sẽ giúp các nhà băng giảm bớt các thủ tục hành chính lặp lại, tối ưu hóa chi phí vận hành và đẩy nhanh tốc độ phê duyệt các khoản vay trực tuyến.
Lộ trình thực thi và điều khoản chuyển tiếp
Thông tư số 29/2026/TT-NHNN sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 8 năm 2026. Văn bản này đồng thời bãi bỏ các quy định cũ tại Khoản 5 Điều 1 Thông tư số 06/2023/TT-NHNN và Điểm b Khoản 1 Điều 1 Thông tư số 12/2024/TT-NHNN.
Về điều khoản chuyển tiếp, NHNN quy định rõ đối với các thỏa thuận cho vay và hợp đồng tín dụng đã được ký kết trước ngày 15/08/2026, TCTD và khách hàng tiếp tục thực hiện đúng các nội dung cũ phù hợp với luật pháp tại thời điểm ký kết. Trong trường hợp phát sinh nhu cầu sửa đổi, bổ sung hợp đồng sau ngày Thông tư có hiệu lực, các nội dung điều chỉnh mới bắt buộc phải tuân thủ nghiêm túc các quy định tại Thông tư này.
Chi tiết Thông tư số 29/2026/TT-NHNN xem tại đây
