TS Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
Lo ngại rủi ro pháp lý nếu bỏ công chứng bắt buộc trong giao dịch bất động sản
Tại buổi làm việc, Chủ tịch Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam Nguyễn Thị Thơ đã chia sẻ về đề xuất của cơ quan soạn thảo trong Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) liên quan đến việc loại bỏ công chứng bắt buộc đối với một số giao dịch bất động sản. Lãnh đạo Hiệp hội Công chứng viên bày tỏ mong muốn thắt chặt phối hợp với VNBA để hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, vừa phục vụ người dân thuận tiện, vừa bảo đảm an toàn cho các giao dịch tài chính - ngân hàng.
Thảo luận tại cuộc họp, đại diện các ngân hàng thương mại lớn (Agribank, Vietcombank, Techcombank) và Câu lạc bộ Pháp chế Ngân hàng (VNBA) đều nhất trí cho rằng công chứng là lớp kiểm soát rủi ro thiết yếu đối với tín dụng.
Bà Nguyễn Thị Phương – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế Ngân hàng (VNBA) cho rằng không thể dùng Cơ sở dữ liệu (CSDL) đất đai để thay thế công chứng. CSDL chỉ giúp xác thực thông tin, trong khi công chứng thực hiện chức năng kiểm soát tính hợp pháp và xác thực ý chí của các bên.
Đại diện Agribank và Vietcombank cho biết, dư nợ cho vay có tài sản bảo đảm bằng BĐS chiếm tỷ trọng rất lớn. Trong điều kiện CSDL đất đai hiện chưa đồng bộ và độ trễ cập nhật còn cao, việc bỏ công chứng sẽ ẩn chứa nhiều rủi ro pháp lý. Ưu tiên hiện nay là đơn giản hóa và rút ngắn quy trình công chứng.
Đại diện Techcombank nêu rõ nếu giảm vai trò công chứng, cần xác định rõ chủ thể thực hiện thẩm định pháp lý thay thế và cơ chế chịu trách nhiệm tương ứng.
Bà Nguyễn Thị Thơ, Chủ tịch Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam,
Một vấn đề khác được các đại biểu lưu ý là hiện vẫn có sự nhầm lẫn giữa hai khái niệm công chứng và chứng thực. Theo đó, chứng thực chủ yếu xác nhận trên cơ sở những thông tin, tài liệu có sẵn, trong khi công chứng có phạm vi rộng hơn, bao gồm việc xác thực ý chí và năng lực hành vi dân sự của chủ thể tham gia giao dịch. Do đó, nếu chỉ dựa vào cơ sở dữ liệu đất đai để thay thế công chứng thì mới giải quyết được một phần của bài toán xác thực thông tin, chưa giải quyết được toàn bộ vấn đề về ý chí, năng lực hành vi và tính hợp pháp của giao dịch.
Toàn cảnh cuộc họp
Cần hài hòa giữa cải cách thủ tục và an toàn pháp lý hệ thống
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, TS. Đào Minh Tú – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA nhấn mạnh, vấn đề công chứng, chứng thực trong giao dịch quyền sử dụng đất tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, thị trường BĐS và hệ thống các TCTD.
TS. Đào Minh Tú cho rằng, bên cạnh mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, cần phải đánh giá nghiêm túc ở góc độ an toàn pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và khả năng phòng ngừa tranh chấp cho nền kinh tế.
Tổng Thư ký VNBA đề nghị hai Hiệp hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tổng hợp các ý kiến khách quan từ thực tiễn kinh doanh của các ngân hàng và tổ chức hành nghề công chứng để tham gia đóng góp ý kiến chất lượng với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
N.A