Ngày 21/10/2026, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp với Tập đoàn IEC tổ chức Tọa đàm Lãnh đạo Ngân hàng với chủ đề “AI kiến tạo thế hệ ngân hàng mới: Cơ hội, ưu tiên và định hướng chiến lược”. Chương trình tập trung thảo luận cơ hội, thách thức và định hướng triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động ngân hàng, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo các ngân hàng thương mại, chuyên gia và đối tác công nghệ.
TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
Bước chuyển chiến lược: Từ số hóa quy trình đến kỷ nguyên AI dựa trên dữ liệu
Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) nhận định, ngành ngân hàng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi vô cùng mạnh mẽ: chuyển từ số hóa quy trình và dịch vụ sang khai thác dữ liệu và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để tái thiết kế mô hình vận hành, quản trị rủi ro và nâng cao trải nghiệm khách hàng. “AI không còn dừng lại ở một công cụ hỗ trợ công nghệ riêng lẻ, mà đang nhanh chóng trở thành năng lực cốt lõi, gắn liền với quá trình ra quyết định, tổ chức công việc và tạo dựng giá trị chiến lược cho từng Tổ chức tín dụng (TCTD)”, TS. Đào Minh Tú nhấn mạnh.

Thực tiễn phát triển ngân hàng số dồi dào đang tạo bệ phóng thuận lợi cho làn sóng này. Dẫn số liệu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) công bố gần đây, trong 8 tháng đầu năm 2026, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Riêng thanh toán qua mã QR ghi nhận hơn 311 triệu giao dịch, với tổng giá trị trên 274 nghìn tỷ đồng.

Sự gia tăng nhanh chóng của giao dịch và tương tác trên các nền tảng số tạo ra nguồn dữ liệu quan trọng để các ngân hàng phát triển dịch vụ thông minh, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đây cũng là cơ sở để chuyển đổi số tiến thêm một bước, từ số hóa các quy trình hiện hữu sang đổi mới phương thức vận hành và cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu.

Đáng chú ý, hiệu quả ứng dụng AI đã bước đầu được phản ánh qua kết quả kinh doanh tại một số ngân hàng thương mại. Các ứng dụng AI đã giúp tiết kiệm chi phí và mang lại giá trị kinh tế từ hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng, tùy theo quy mô ngân hàng.

Những kết quả này cho thấy AI đang dần vượt khỏi phạm vi thử nghiệm công nghệ để đóng góp trực tiếp vào hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, để khai thác đầy đủ tiềm năng, các ngân hàng cần xác định đúng bài toán ưu tiên, gắn việc triển khai AI với mục tiêu kinh doanh và năng lực vận hành thực tế, thay vì chỉ chạy theo xu hướng công nghệ.

Mở rộng ứng dụng AI phải đi cùng quản trị rủi ro

Cùng với cơ hội, sự phát triển nhanh chóng của AI đặt ra yêu cầu ngày càng cao về an toàn, bảo mật và quản trị rủi ro. TS. Đào Minh Tú cho rằng, đổi mới công nghệ trong lĩnh vực ngân hàng không thể tách rời trách nhiệm bảo vệ dữ liệu, duy trì tính liên tục của hoạt động và củng cố niềm tin của khách hàng.

Toàn cảnh tọa đàm

Thông tư số 53/2026/TT-NHNN do NHNN ban hành chính là hành lang pháp lý kịp thời, thiết lập các chuẩn mực bắt buộc về phân loại rủi ro và điều kiện triển khai hệ thống AI. Văn bản thể hiện rõ triết lý quản lý xuyên suốt: Đổi mới sáng tạo phải đi đôi với an toàn, trách nhiệm và sự tuân thủ.

Định hướng này cho thấy việc ứng dụng AI cần được đặt trong khuôn khổ quản trị phù hợp, bảo đảm đổi mới sáng tạo đi đôi với an toàn, trách nhiệm và tuân thủ. Đối với các ngân hàng, yêu cầu không chỉ là lựa chọn công nghệ hiệu quả, mà còn phải xây dựng cơ chế kiểm soát tương xứng với phạm vi và mức độ rủi ro của từng ứng dụng.

TS. Đào Minh Tú chỉ ra rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là làm thế nào chuyển các ứng dụng AI còn rời rạc, ở quy mô thử nghiệm thành năng lực triển khai trên toàn ngân hàng, đồng thời bảo đảm hiệu quả, an toàn và tính liên tục của hoạt động. Đây là bài toán đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa chiến lược, dữ liệu, công nghệ, con người và cơ chế quản trị, thay vì chỉ phụ thuộc vào năng lực của một giải pháp kỹ thuật riêng lẻ.

Vai trò dẫn dắt của lãnh đạo quyết định hiệu quả triển khai

Trước yêu cầu phát triển AI trong ngành ngân hàng, bài toán đặt ra đối với đội ngũ lãnh đạo là làm thế nào chuyển từ các ứng dụng thử nghiệm, phân tán sang triển khai trên quy mô toàn hệ thống, tạo ra giá trị thực chất nhưng vẫn bảo đảm an toàn vận hành và củng cố niềm tin của khách hàng. Theo TS. Đào Minh Tú, để giải quyết bài toán này, tầm nhìn chiến lược và vai trò dẫn dắt của lãnh đạo ngân hàng có ý nghĩa quyết định.

Thông qua tọa đàm, TS Đào Minh Tú kỳ vọng đây sẽ là diễn đàn đối thoại thực chất, cởi mở và thẳng thắn giữa cơ quan quản lý, các ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ, qua đó hỗ trợ các tổ chức tín dụng định hình chiến lược AI phù hợp, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Tại tọa đàm, đại diện Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước đã chia sẻ về khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động ứng dụng AI hiện nay và định hướng quản lý trong thời gian tới. Các chuyên gia quốc tế tập trung phân tích xu hướng đổi mới sáng tạo với AI, đồng thời làm rõ lộ trình đưa nền tảng đám mây và AI từ định hướng chiến lược vào triển khai thực tế.

Trong khuôn khổ phiên tọa đàm cấp cao, lãnh đạo các ngân hàng thương mại cùng đối tác công nghệ đã thảo luận những vấn đề trọng tâm trong quá trình triển khai AI, từ xác định các ưu tiên ứng dụng trên toàn hệ thống, tháo gỡ rào cản mở rộng các mô hình thử nghiệm đến bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa dữ liệu, công nghệ, con người và quản trị. Bên cạnh đó, việc tích hợp AI vào hạ tầng công nghệ hiện hữu mà không làm gián đoạn hoạt động, cũng như lựa chọn giữa tự phát triển, mua giải pháp hay hợp tác với đối tác công nghệ, sẽ được đặt ra nhằm tìm kiếm phương án triển khai hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của từng ngân hàng.

Các vấn đề được đặt ra cho thấy thành công của AI không chỉ được quyết định bởi mức độ hiện đại của công nghệ, mà còn phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa công nghệ thành kết quả cụ thể, quản trị rủi ro hiệu quả và duy trì sự ổn định của hệ thống.

N.A