Thứ sáu, 14 Tháng 5 2021
TIN MỚI
Các tập đoàn công nghệ lớn và lĩnh vực dịch vụ tài chính

Các tập đoàn công nghệ lớn và lĩnh vực dịch vụ tài chính

Các tp đoàn công ngh ln trên thế gii - big tech - đang ngày càng m rng các hot đng ca mình trong lĩnh vc dch v tài chính.

Mc dù hin nay các dch v tài chính vn chiếm mt phn tương đi nh trong các hot đng tng th ca big tech, nhưng điu này có th thay đi nhanh chóng trong tương lai gn nh nhng đc trưng đc đáo trong các mô hình kinh doanh ca chúng.

Hot đng ca big tech trong lĩnh vc tài chính

Mô hình kinh doanh ca các big tech đang được phát trin theo hướng vn hành nhng h sinh thái k thut s trong đó các sn phm và dch v được kết ni vi nhau. Hin nay, các nn tng big tech ch yếu hot đng trong các lĩnh vc như thương mi đin t, tìm kiếm trên internet hoc mng truyn thông xã hi. Tn dng kh năng công ngh mnh m ca mình, mt s big tech đng thi là các nhà cung cp dch v và cơ s h tng công ngh thông tin quan trng như: đin toán đám mây và phân tích d liu. Ví d: Amazon Web Services (AWS) là mt trong nhng công ty thng lĩnh v cung cp dch v đin toán đám mây cho các t chc tài chính thuc các lĩnh vc như qun lý ri ro, h thng ngân hàng lõi và phân tích d liu.

Các big tech ngày càng xâm nhp mnh hơn vào lĩnh vc tài chính và cung cp các dch v tài chính như mt phn trong mt lot các hot đng ln hơn. Các big tech bt đu tham gia vào lĩnh vc tài chính vi các hot đng thanh toán và nhanh chóng m rng sang các lĩnh vc khác như cung cp tín dng (đc bit là tài chính tiêu dùng và các khon cho vay siêu nh có kỳ hn ngn), dch v ngân hàng, huy đng vn cng đng, qun lý tài sn và bo him (xem Bng 1). V mt đa lý, hot đng m rng sang dch v tài chính ca các big tech din ra mnh m hơn các nn kinh tế mi ni và đang phát trin, đc bit là Trung Quc, so vi các nn kinh tế phát trin. Bng cách m rng các hot đng kinh doanh sang các dch v tài chính, big tech đa dng hóa ngun doanh thu ca mình, tiếp cn các ngun d liu mi và gim bt nhng xung đt trong các dch v phi tài chính ct lõi ca h, t đó làm cho h sinh thái tng th ca h tr nên hp dn hơn đi vi người dùng.

Cac tap doan cong nghe lon va linh vuc dich vu tai chinh 2Các big tech có th cung cp các dch v tài chính cnh tranh hoc hp tác vi các t chc tài chính truyn thng khác trên các sn phm và cơ s h tng ca h. Trong mt s trường hp, các big tech ch cung cp lp tiếp xúc khách hàng, ví d như các tha thun hp tác ca Apple và Goldman Sachs; Amazon và JPMorgan Chase (cung cp th tín dng); Google và Citigroup (cung cp xác minh tài khon thông qua ng dng Google Pay); Amazon và Bank of America (c đông góp vn cho Amazon lending). Các big tech cũng có th đóng vai trò trung gian, như Amazon n Đ, vn hành mt Mng lưới cho vay người bán (SLN), cho phép người bán hàng s dng nn tng này có th tìm kiếm các khon vay t bên cho vay th ba. Ngoài vic t cung cp các dch v tài chính, các big tech cũng đu tư vào các t chc tài chính bên ngoài, ví d Tencent là mt c đông thiu s ca Brazil’s Nubank.

Xu hướng phát trin

Mc dù các dch v tài chính hin ch chiếm mt phn không đáng k trong tng doanh thu và đóng vai trò th yếu trong mô hình kinh doanh ca các công ty công ngh ln, nhưng điu này có th s thay đi nhanh chóng nh vào nhng đc trưng đc đáo trong phương thc hot đng và cung cp dch v tài chính ca các big tech.

Trước hết, các big tech đang khai thác các hot đng vi nhng hiu ng mng mnh m. Qua đó, h có được li thế cnh tranh bt ngun t mt vòng lp ca các quá trình gm: phân tích d liu (Data analytics) - ngoi tác mng (Network externalities) - các hot đng đan xen (interwoven activities). Khi mt big tech đã thu hút đ s lượng người dùng trên c hai phía ca mt nn tng ca nó, các hiu ng mng được bt đu, thúc đy s phát trin và tăng li nhun theo quy mô. Mi người dùng tăng thêm s to ra giá tr cho tt c nhng người khác -nhiu người mua hơn s thu hút nhiu người bán hơn và ngược li. Mt nn tng càng có nhiu người dùng, thì nó s càng to ra nhiu d liu hơn. Lượng d liu ln hơn s to cơ s tt hơn cho phân tích d liu, qua đó giúp nâng cao cht lượng các dch v hin có và do đó thu hút nhiu người dùng hơn.

Th hai, các hiu ng mng quan trng có th cho phép các big tech tr thành nhng người gác cng, cho phép h tn dng v trí chi phi trong mt th trường nht đnh đ tác đng đến hot đng ca nó. Điu này có th bao gm vic kim soát ai có th tham gia th trường, ai nhn loi d liu nào và cách th trường hot đng. Phm vi nh hưởng ca h trong mt th trường thường m rng sang các th trường khác có liên h vi nó.

Th ba, các big tech s hu mt cơ s người dùng ln và h có th tùy ý s dng. Mng lưới khách hàng rng khp, cùng vi chi phí mua trc tuyến thp, đem li cho h kh năng m rng quy mô nhanh chóng trên các phân khúc th trường nm ngoài lĩnh vc kinh doanh chính ca h.

Th tư, vi d liu ln là huyết mch, các big tech dành đáng k các ngun lc đ phát trin hoc s hu các công ngh hin đi. Sau cùng, vic tiếp cn lượng ln d liu quý giá ch to ra giá tr khi nó phù hp vi năng lc ca công ngh phân tích. Các big tech s dng kết qu chi tiết thu được t phân tích d liu đ làm cơ s phát trin các dch v mi, bao gm c nhng dch v cho các phân khúc th trường khó tiếp cn, hoc nâng cao tri nghim người dùng và tc đ ca nhng dch v hin có.

Bi cnh pháp lý cho các big tech

Theo BIS, hin chưa có quy đnh pháp lý c th cho các big tech hot đng trong lĩnh vc tài chính. Đúng hơn, nó ph thuc vào mô hình kinh doanh, đc bit là loi hot đng tài chính mà big tech tham gia. Điu này có nghĩa là các big tech phi tuân th theo hai nhóm quy đnh: (i) các quy đnh c th cho ngành tài chính- áp dng cho loi dch v được phép cung cp; và (ii) các lut và quy đnh chung áp dng cho hot đng tài chính và phi tài chính.

Đi vi nhóm th nht, ging như nhng người chơi khác trên th trường, big tech phi tuân th các quy đnh khi cung cp các dch v tài chính. Big tech hay công ty con ca nó, cn phi có giy phép phù hp đ thc hin các hot đng được pháp lut quy đnh. Tuy nhiên, nhng khác bit trong các quy đnh cho các ngân hàng và các t chc tài chính phi ngân hàng (NBFIs) có th có tác đng đến big tech khi la chn loi hình và cách thc cung cp dch v tài chính. Các ngân hàng và mt s NBFI nht đnh còn phi tuân th các quy đnh đm bo an toàn da trên các tiêu chun quc tế. Ngoài ra, các ngân hàng được xác đnh là có vai trò quan trng trong h thng toàn cu phi tuân theo các bin pháp đm bo an toàn b sung đ gim thiu nhng vn đ có th phát sinh nếu chúng gp ri ro.

Tùy theo các mô hình cung cp dch v tài chính, big tech có th có được giy phép riêng, hoc liên doanh, hp tác vi các t chc tài chính khác. Nhưng nói chung, các điu kin đ được cp phép ph thuc vào hot đng c th mà t chc đó thc hin trong sut chui giá tr các dch v tài chính. Nếu mt big tech hot đng thông qua quan h đi tác và/hoc liên doanh đ cung cp các dch v tài chính, nó s không cn bt c mt giy phép nào. Tuy nhiên, mô hình này đi kèm vi nhng ri ro riêng và có kh năng phát sinh mt s vn đ vì hai nguyên nhân chính. Th nht, đó là s không rõ ràng trong vic xác đnh ai phi chu trách nhim v ri ro hoc hot đng nào; th hai, nó có kh năng khiến các big tech gim bt đng lc trong sàng lc, giám sát khách hàng và hot đng; to ra hành vi chp nhn ri ro quá mc có th tác đng đến các công ty tài chính liên quan.

Đi vi nhóm các quy đnh liên ngành, có nhng khác bit đáng k trong cơ chế pháp lý gia các nước và cách chúng được áp dng trong thc tế cho các ngân hàng, t chc tài chính phi ngân hàng (NBFI) và các t chc phi tài chính (NFE). Ví d: trong bo v d liu và ngân hàng m, có nhiu quy đnh khác nhau liên quan đến quyn d liu, s dng d liu và phm vi d liu có th hoc phi được chia s; trong quy đnh v cnh tranh, có s khác nhau trong cách tiếp cn khi các cơ quan qun lý tài chính có nhim v đm bo s cnh tranh; trong quy đnh v phòng chng ra tin và chng tài tr khng b, các yêu cu có th không được áp dng đng nht gia các quc gia và các t chc có nghĩa v. Nhìn chung, ngay c nhng nơi mà các ngân hàng, NBFI và NFE phi đi mt vi các yêu cu ging nhau, h có th phi chu các mc giám sát khác nhau đi vi thc tin kinh doanh ca h. Cui cùng, tùy thuc tng quc gia, có th có nhiu cơ quan chu trách nhim thc thi các quy đnh liên ngành, trong đó, mi cơ quan có nhim v và chính sách riêng mc tiêu.

Mô hình kinh doanh ca các big tech liên quan đến nhiu loi dch v được cung cp theo nhiu phương thc. Vi nhng li thế v d liu và công ngh đã giúp đưa các big tech vào nhóm nhng công ty ln nht trên thế gii. Tuy nhiên, nó cũng kéo theo mt s thách thc đi vi các nhà hoch đnh chính sách. Vi tc đ phát trin mnh m, big tech có th s đóng vai quan trng v mt h thng ngay c trong nhng lĩnh vc mà các hot đng ca chúng vn còn tương đi khiêm tn như hin nay. Trong bi cnh các big tech ngày càng tham gia nhiu hơn vào lĩnh vc tài chính, đòi hi mt cách tiếp cn chính sách công toàn din hơn đ va h tr li ích ca big tech, đng thi gim thiu ri ro tim tàng đi vi h thng tài chính.

Theo SBV

Xem 779 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng