Thứ tư, 24 Tháng 7 2019
TIN MỚI

Kinh nghiệm quốc tế về chính sách hỗ trợ vốn cho khởi nghiệp

Kinh nghiem quoc te ve chinh sach ho tro von cho khoi nghiepVit Nam đang trong giai đon đu hình thành mt h sinh thái khi nghip, mt trong nhng thách thc đi vi các doanh nghip khi nghip là huy đng vn cho giai đon ươm mm cũng như phát trin. Do vy, s tham gia ca Chính ph thông qua các chính sách h tr, thúc đy hot đng khi nghip đóng vai trò rt quan trng.

Bài viết tìm hiu v các chính sách h tr v vn ca Australia, Singapore, Israel đã đt nhiu thành công trong vic thúc đy hot đng khi nghip trên thế gii, t đó rút ra mt s kinh nghim cho Vit Nam.

Kinh nghim huy đng vn cho khi nghip mt s quc gia

Australia

Trong giai đon 2014-2016, hot đng khi nghip nhn được s quan tâm mnh m ca Chính ph Australia và c cng đng doanh nghip (DN). Tương t như các quc gia khác trên thế gii, Chính ph Australia tp trung phát trin cơ s h tng mm nhm h tr các doanh nghip khi nghip (DNKN) - bao gm xây dng các vườn ươm, các khóa tăng tc khi nghip, không gian làm vic chung và vn đu tư đã được đ vào lĩnh vc này t các nhà đu tư thiên thn và các qu đu tư mo him, mc dù, các DN này cũng cn phi chng t mình có đy đ các yếu t cn thiết đ được h tr. Mt s chương trình h tr đin hình cho h sinh thái khi nghip ca Chính ph Australia bao gm:

- Chương trình Doanh nhân: Được hình thành vào năm 2014 nhm giúp các DN tăng năng sut và kh năng cnh tranh thông qua vic cp vn và cơ hi tiếp cn mng lưới các chuyên gia tư vn và h tr khu vc tư nhân qua hai qu (Accelerating Commercialisation fund and Business Growth Grants). Chương trình này có nhim v cung cp các khon đu tư lên đến 50% tng d án, tương đương vi 250.000 AUD cho các công ty thương mi và các đi tác hp pháp, và tương đương vi 1 triu AUD cho các ng viên còn li.

Ngoài ra, Chương trình Doanh nhân cũng cung cp h tr các chi phí liên quan đến vic đu tư, giúp các công ty khi nghip thâm nhp vào các th trường toàn cu. Các khon đu tư trong hin ti và tương lai có th được tài tr lên đến 50% tng giá tr d án tương đương vi 500.000 USD. Đi vi các DN hoc chuyên gia thuc d án trong nước có th nhn được gói h tr lên đến 25.000 AUD.

- Qu Đi mi CSIRO: Được thành lp vào tháng 12/2016 vi mc tiêu là cu ni giúp các DN phát trin các ý tưởng nghiên cu và thương mi hóa các sn phm ca mình. Đi tượng được Qu Đi mi CSIRO hướng đến đu tư là các DNKN, các công ty spin-off  và các DN va và nh. Thông qua Qu Đi mi CSIRO, các công ty khi nghip có th nhn được ti 50.000 USD tài tr đ phát trin kinh doanh nếu tha mãn các điu kin do Qu đưa ra, ví d như: Công ty phi có doanh thu hin ti hoc trong vòng 2 năm gn nht trong khong 1,5 triu USD và đăng ký kinh doanh không quá 3 năm… Kinh phí h tr t 10.000 - 50.000 USD được s dng đ trang tri chi phí thc hin d án như tr tin lương cho các nhà nghiên cu và không bao gm chi phí xây dng các công trình hay cơ s h tng…

Các công ty khi nghip trong lĩnh vc chăm sóc sc khe và phúc li thì s có cơ hi tiếp cn các khon vn h tr t Biomedical Translation Fund (BTF). BTF do Chính ph liên bang thành lp t tháng 12/2016 vi quy mô bao gm 250 triu USD vn Commonwealth và 250 triu USD vn t khu vc tư nhân. Qu BTF đã thc hin đu tư vào nhiu công ty khi nghip như: Khon đu tư 7,5 triu USD vào công ty khi nghip toàn cu MedTech, 22 triu USD vào Certa Therapeutics… Đi tượng đu tư ca Qu là các công ty cung cp các sn phm tr liu, y tế, dược phm, các quy trình, dch v (bao gm c dch v y tế k thut s), các công ngh hoc quy trình đi din cho ng dng và thương mi hóa các kết qu nghiên cu, nhm ci thin sc khe và phúc li.

Qu Phát trin th trường xut khu - EMDG được thiết lp nhm thúc đy phát trin lĩnh vc xut khu hàng hóa và dch v và du lch ni đa. Đi vi các DN đã chi 15.000 USD tr lên cho hot đng xúc tiến xut khu, h có th được hoàn tr ti 50% các chi phí vượt trên mc 5.000 USD. Các DN đ điu kin s có thu nhp dưới 50 triu USD trong năm tài tr.

Singapore

Singapore là mt quc gia có nhiu chính sách hp dn cho các doanh nhân thành lp DN. Bên cnh mc thuế thp và điu kin kinh doanh d dàng, mt yếu t quan trng khác thu hút các doanh nhân t khp nơi trên thế gii đến nước này là s đa dng ca các ngun tài chính cho khi nghip. Theo đó, Chính ph Singapore s cung cp mt s khon tài tr tin mt và chương trình tài tr hp dn giúp DN phát trin qua các giai đon đu tiên, đng thi rt chú trng vic xây dng mt h sinh thái khi nghip giúp các DN phát trin vi s tham gia ca rt nhiu bên liên quan…

Ngoài s h tr ca Chính ph, còn có nhiu mng lưới đu tư thiên thn, công ty đu tư mo him, công ty c phn tư nhân, vườn ươm khi nghip và các chương trình tăng tc h tr các doanh nhân huy đng vn. Xut phát t nhng thách thc toàn cu phát sinh t thc tế như tình hình dân s già, mt đ đô th, vn đ sc khe, phương tin giao thông… các ý tưởng mi sáng to có th được th nghim ti Singapore như là phòng thí nghim "sng" ca các DNKN.

Singapore đã trin khai các chương trình tài tr đ giúp các công ty khi nghip trong các giai đon tăng trưởng khác nhau. Qu Tài tr khi nghip ca ACE (ACE Satrt-up Grant) vi s tin 50.000 đô la Singapore; Qu Tài tr khi nghip i.JAM vi s tin t 50.000 - 200.000 đô la Singapore, Chương trình thương mi hóa DN công ngh - Technology Enterprise Commercialisation Scheme (s tin t 250.000 - 500.000 USD Singapore) tài tr cho các công ty khi nghip giai đon đu.

Bên cnh đó, Qu Khi nghip iPACT cp vn cho các công ty khi nghip, đ phát trin và đnh v v thế là mt nhà cung cp cho các tp đoàn ln và giành quyn tiếp cn th trường trong quá trình này. Chương trình ươm to tiếp cn th trường, H tr sn sàng th trường - Chương trình ươm to tiếp cn th trường cung cp kinh phí cho các công ty khi nghip giai đon đu và giai đon phát trin m rng ra th trường nước ngoài. Đ nhn được các khon tài tr và các chương trình này phi đ các điu kin và tiêu chí cho Chính ph đt ra.

Ngoài ra, Chính ph Singapore ch đng tham gia vào khu vc tư nhân, đc bit là hình thc hp tác đu tư đ thành lp các công ty khi nghip tiếp cn vi công nghip và khai thác khu vc tư nhân đ dn đu v đu tư.

Israel

Israel là quc gia có mt đ các DNKN ln nht trên thế gii - c 1.844 người dân Israel thì có 1 công ty khi nghip. Vi dân s là 7,1 triu người, Israel có nhiu công ty niêm yết trên Sàn Chng khoán Nasdaq M - hơn con s Trung Quc, Nht Bn, n Đ, Hàn Quc hay toàn b c lc đa châu Âu. Quc gia này cũng là quê hương ca các công ty khi nghip thành công như: Houzz, Mobileye, Waze, Wix... Nhng thành qu này xut phát t nhng chính sách đi đu trong vic đu tư và nuôi dưỡng mt h sinh thái khi nghip thnh vượng bng cách phân b thi gian và ngun lc đ h tr h sinh thái ca Chính ph Israel. Quc gia này đu tư nhiu vào hot đng nghiên cu và phát trin đ to điu kin cho s đi mi, sáng to, tiến b công ngh và phát trin văn hóa khi nghip. Israel cũng qun lý các chương trình vườn ươm khi nghip nhm khuyến khích, h tr các ý tưởng sáng to tr thành sn phm tht s và có th ph biến rng rãi.

T nhng năm 1980, Chính ph Israel đã tích cc khám phá tim năng ca khu vc tư nhân. Đu nhng năm 1990, Israel không có mt qu đu tư mo him nào và khi đó, Chính ph đã phi hành đng bng hình thc thành lp các qu đu tư, nhưng phi hp hot đng vi khu vc tư nhân. Đ h tr các DNKN, Chính ph Israel đng ra thành lp các qu đu tư mo him nhưng đ cho tư nhân qun lý hot đng, b phn tư nhân s giám sát và điu phi vic đu tư các qu này. Trong trường hp hot đng đu tư có hiu qu, tư nhân s mua li các qu đu tư này còn nếu thua l, Nhà nước s gánh phn ri ro. Như vy, vi thành phn tư nhân khi tham gia các qu đu tư đã được Nhà nước nhn trách nhim v kinh tế do hot đng đu tư vào DNKN có t l thành công rt thp.

Đến cui thp niên 1990, Chính ph Israel đã không phi làm gì vì toàn b các hot đng đu tư mo him đã được các t chc bên ngoài vn hành đy đ. Mi qu đu tư mo him hin nay ti Israel đu ca tư nhân hoc ca các t chc đa quc gia. Chính ph không quyết đnh s đu tư vào d án nào và cũng không can thip vào hot đng ca các d án này mà đ các cp qun lý tư nhân quyết đnh da vào nhu cu ca th trường…

Bài hc kinh nghim cho Vit Nam

Thi gian qua, phong trào khi nghip ti Vit Nam đã có nhiu khi sc, s thương v được nhn đu tư ngày càng tăng, các lĩnh vc khi nghip nhn được nhiu s quan tâm t nhiu bên. Chính ph Vit Nam cũng đã có s quan tâm, đu tư xây dng h sinh thái khi nghip, nhm khuyến khích, h tr cng đng DN phát trin hướng đến mc tiêu Vit Nam có mt triu DN hot đng vào năm 2020. Xut phát t kinh nghim ca các quc gia khi nghip thành công, bài viết rút ra mt s kinh nghim cho Vit Nam như sau:

Th nht, tp trung xây dng và hoàn thin h sinh thái khi nghip. Đ làm được điu này, Vit Nam cn tp trung xây dng mt h sinh thái khi nghip có s tham gia h tr ca Chính ph và mt mng lưới liên kết cht ch đ phát trin các DNKN bao gm: Các DN khoa hc và công ngh mi khi nghip, các DN khoa hc và công ngh đã thành công, các nhà đu tư thiên thần, các vin nghiên cu, trường đi hc, các qu đu tư, các cơ s ươm to, các t chc thúc đy kinh doanh, các t chc h tr khi nghip khác. Nhà nước s nm vai trò kết ni các ch th và điu phi, thường xuyên h tr cho các ch th trong mng lưới này đ h thng sinh thái khi nghip có th hot đng và phát trin mt cách bn vng.

Th hai, phát huy vai trò tích cc ca khu vc kinh tế tư nhân. Kinh nghim t Israel cho thy, khu vc tư nhân hot đng rt hiu qu và có kh năng giúp Chính ph gii quyết rt nhiu vn đ xã hi và vic làm cho nn kinh tế. Bn thân các DNKN khi mi khi nghip cũng rt cn s h tr v chuyên môn, kinh nghim và ngun lc đ tiến hành sn xut kinh doanh hiu qu; đng thi nhng người làm ch các DN tư nhân cũng chính là nhng người khi nghip thành công. Do vy, cn s phi hp cht ch gia Nhà nước và tư nhân thông qua hình thc hp tác đu tư, đ cùng nhau chia s trách nhim, phát huy li thế, năng lc ca mi bên đ thành lp và phát trin các công ty khi nghip.

Th ba, phát trin các chương trình h tr và vườn ươm khi nghip. Chính ph Australia đã xây dng nhiu chương trình h tr khi nghip dành cho các đi tượng trong nhiu lĩnh vc khác nhau như: Công ngh, chăm sóc sc khe, xut khu… đng thi, thành lp các qu thúc đy giáo dc, khuyến khích đào to các lĩnh vc khoa hc, công ngh, k sư và toán, nhm khi đng mt văn hóa đi mi trong gii tr ti các trường đi hc.

Vit Nam cũng cn phát trin các chương trình h tr khi ngip và các trung tâm nghiên cu và hp tác nhm thúc đy các công trình nghiên cu các trường đi hc, các vin nghiên cu và đào to các sinh viên tt nghip có kinh nghim làm vic thc tin, tăng cường liên kết vi các trường đi hc trong và ngoài nước đ hc hi, trao đi chuyên môn, mi các chuyên gia v khi nghip đến chia s kinh nghim DNKN.

Th tư, áp dng các chính sách h tr v pháp lý, th tc hành chính và thuế cho hot đng liên quan đến khi nghip. Các điu kin, chính sách ca Nhà nước cn được ci cách theo hướng gim bt các rào cn v vn, rút ngn thi gian đ hình thành DN, đơn gin hóa các th tc hành chính, to s thông thoáng trong cơ chế và chính sách đu tư; Áp dng chính sách ưu đãi v thuế cho các hot đng nghiên cu và phát trin, nhm khuyến khích s đi mi hot đng ca các DN. Chính ph Vit Nam cn xây dng các chính sách đ gim bt các rào cn vn, có các cơ chế thu hút vn đu tư nước ngoài, thu hút các qu đu tư rót vn vào các d án khi nghip to điu kin cho các DNKN được tiếp cn vn đu tư.     

TS. Lê Th Minh Ngc

Tài liu tham kho: 1/ B Khoa hc và Công ngh (2016), Đ án “H tr h sinh thái khi nghip đi mi sáng to quc gia đến năm 2025”; 2/ Dương Hng Anh, Hoàng Minh Thúy (2017), Khi nghip đi mi sáng to, kinh nghim t Australia, JSTPM, s 4, 2017; 3/ Nguyn Th Thu Hà (2018), Bàn v hot đng khi nghip Vit Nam, Tp chí Tài chính, tháng 7/2018; 4/ 4.Mt s website: https://www.smartcompany.com.au; https://govinsider.asia; https://www.startupdecisions.com.sg; https://evoma.com; https://khoinghieptre.vn.

Xem 928 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.