Thứ hai, 20 Tháng 5 2019
TIN MỚI

Làm thế nào để ngành tài chính ngân hàng hoạt động an toàn và hiệu quả hơn

Lam the nao de nganh tai chinh ngan hang hoat dong an toan va hieu quaTài chính ngân hàng được coi như là mt trong nhng phát minh kỳ diu nht ca lch s nhân loi vì nhng đóng góp to ln ca ngành này trong vic h tr phát trin kinh tế nói chung và ca tng gia đình nói riêng.

Tuy nhiên, hot đng này hin đang gp phi không ít khó khăn, thách thc, đòi hi các ngân hàng luôn phi ch đng đi phó đ đm bo li ích cho khách hàng và đm bo an toàn hot đng ca mình.

Trong bài phát biu ngày 28/2/2019, Bà Christine Lagarde, Tng Giám đc Qu Tin t Quc tế (IMF) đã đt câu hi làm thế nào đ h thng tài chính ngân hàng va hot đng an toàn, hiu qu hơn đng thi h tr cho tăng trưởng kinh tế dài hn mt cách bn vng và toàn din hơn? Dưới đây là bn lược dch các ni dung chính trong bài phát biu ca Bà Christine Lagarde được đăng trên Website ca T chc Tin t Quc tế (IMF).

Làm thế nào đ h thng tài chính ngân hàng hot đng an toàn, hiu qu hơn?

Đ tr li câu hi này, Bà Christine Lagarde đã nêu ba yếu t yêu cu mi ngân hàng cn đi mi toàn din gn vi nhng quy đnh cht ch hơn và trách nhim cá nhân ln hơn, c th là:

Th nht, sáng to nhiu hơn

Có th khng đnh, nhng tiến b ca ngành tài chính ngân hàng đu xut phát t nhng phát minh có nh hưởng ln đến tiến b ca loài người như s phát trin ca ch viết, toán hc, nghip v kế toán hay xác sut thng kê. Ví d, tin giy đã được người Trung Quc s dng t thế k th 9, hay vào thế k th 13 người Venice đã biết mua prestiti, nhng trái phiếu chính ph đu tiên. Lch s ngành tài chính ngân hàng cũng phi tri qua nhng v st tín dng và bong bóng đu cơ bt ngun t nhng ý tưởng v tài chính như cơn st hoa tulip Hà Lan thế k 17 hay khng hong tài chính xy ra vào thế k 20.

Nhưng điu cn ghi nh nht khi nhìn li thi đim đó chính là s chng đ yếu t ca h thng ngân hàng tài chính do không duy trì đy đ vn ch s hu hay do duy trì mt mô hình kinh doanh méo mó hoc do s thiếu hiu biết ca nhng người có quyn quyết đnh... Liu ngành tài chính hin nay có an toàn hơn không? Câu tr li có th là: Đã an toàn hơn nhưng chưa đ, ngân hàng tài chính cn cơ chế qun lý tt hơn và cht ch hơn.

Th hai, quy đnh đy đ hơn

Trong vài thp k qua, các quc gia đã phi hp cùng nhau đ ci t các quy đnh hot đng tài chính ngân hàng toàn cu nhm phc hi và ly li nim tin ca dân chúng. Vi s tham gia ca nhiu t chc quc tế như Qu Tin t quc tế, Hi đng n đnh tài chính, nhóm G20 … nhng n lc này đã và đang tng bước to ra nhiu thay đi tích cc. Theo đó, các ngân hàng phi nâng t l vn ch s hu cao hơn, đm bo kh năng thanh khon tt hơn và yêu cu duy trì t l n xu mc thp hơn, th trường phái sinh phi tr nên minh bch hơn… Nhng quy đnh này là tt nhưng chưa đ.

Vì sao? Vì qui mô ca các ngân hàng ngày càng tr nên ln hơn và hot đng phc tp hơn. Ví d, nhóm 5 ngân hàng ln nht hin nay ti M đang nm gi 45% tng tài sn ca h thng ngân hàng, trong khi con s đó vào năm 2007 ch là 40%. Bên cnh đó, trong khi mt s người lo ngi vic tăng vn có th làm gim t l cho vay thì nhiu nhà kinh tế li kêu gi các ngân hàng phi tăng vn hơn đ đ sc chng li vi cơn bão tài chính có th xy ra. Vi nhng quan đim trái chiu như vy, vic lường trước ri ro và xác đnh nhng chính sách ci t phi thc hin cn được các ngân hàng quan tâm hơn. Ví d, theo thng kê ca IMF, tn công mng có th làm st gim thu nhp ca h thng ngân hàng thế gii đến 350 t USD hay nhiu “đim mù” trong h thng pháp lut chưa được quan tâm đúng mc như quy đnh v tiêu chun bo lãnh th trường nơi có ri ro cao hay vic kim soát các hot đng kinh tế ngm.... Rõ ràng là làm cho ngành tài chính ngân hàng an toàn và đáng tin cy hơn không ch đơn thun là sáng to hay qun lý, mà nó cn mt s qun lý bao quát và trách nhim hơn.

Th ba, trách nhim rng hơn

Thông thường, trách nhim làm vic ca người lao đng xut phát t nhiu đng cơ, trong đó ch yếu là đng cơ v tin lương và tin thưởng. Chính sách ưu đãi cho nhân s ngành tài chính ngân hàng luôn hướng đến vic c gng không đ xy ra ri ro đo đc bng các ưu đãi v tin lương và cơ hi được tăng thu nhp cho người lao đng. Tuy nhiên, sau nhiu khng hong tài chính ngân hàng xy ra, người ta nhn ra rng cn phi gn ưu đãi cho cá nhân vi hot đng ca doanh nghip. Có th k đến chính sách gi li t 40 - 60% khon tin thưởng ca cán b lãnh đo và chi tr t sau 3 - 7 năm, khon tin thưởng này có th b gim, min, hoc phi hoàn li nếu kết qu hot đng ca doanh nghip kém hoc người đó thc hin không đúng trách nhim. Vi chính sách này, rõ ràng là cán b lãnh đo ngân hàng s phi tham gia vào cuc chơi nhiu hơn vi trách nhim ln hơn.

Tuy nhiên, chúng ta cũng không được quên vai trò ca tng cá nhân trong t chc. Các hành vi vi phm do cá nhân thc hin gn đây có xu hướng xy ra nhiu hơn nhưng hình pht áp dng đi vi nhng hành vi này - có th lên đến hàng t đô la - li do t chc chi tr và được coi như là chi phí hot đng bình thường ca doanh nghip. Vì vy, ba yếu t trên cn phi được xây dng trên nn tng giá tr và đo đc, yếu t giúp cho ngành tài chính ngân hàng hot đng an toàn và hiu qu hơn. Thc tế là, mc dù hình pht pháp lý nghiêm khc hơn, các quy đnh qun lý cht ch hơn cũng không th thay thế cho trách nhim cá nhân, th trách nhim được hình thành da trên các giá tr và nn tng đo đc. Đó là lý do vì sao ngành tài chính ngân hàng rt cn “nâng cao chun mc đo đc” - nói mt cách đơn gin là “làm đúng” - ngay c khi không cn có s kim tra, giám sát. Điu này nghe đơn gin, nhưng có l là điu khó thc hin nht, vì vy, ngành tài chính ngân hàng cn nhn thc đúng tm quan trng ca yếu t này và đ luôn có có s kết hp phù hp gia các yếu t trên.

Khu vc tài chính ngân hàng h tr tăng trưởng bn vng và toàn din như thế nào?

Đi vi doanh nghip nói chung và doanh nghip tài chính nói riêng, mc tiêu ca doanh nghip không ch là li ích tài chính hn hp ca h mà còn phi bao gm trách nhim đi vi cng đng. Nhà kinh tế hc người Anh, GS. Colin Mayer đã phát biu “Vi gn 2000 năm lch s, doanh nghip đã biết kết hp mc đích chung cho cng đng vi hot đng kinh doanh ca h, và ý tưởng li nhun là mc đích duy nht mi xut hin ch trong hơn 60 năm qua”.

Ngành tài chính ngân hàng, xác đnh mc tiêu vì cng đng, s có nhiu cơ hi hơn trong vic cung cp các sn phm liên quan đến ESG - môi trường, xã hi và cách thc qun tr điu hành (E - environment, S - social, G - governance). Bà Christine Lagarde đã đ cp đến 3 yếu t có th khai thác đ h tr tăng trưởng bn vng và toàn din vì mc tiêu cng đng, gm có:

Mt là, s phát trin ca lĩnh vc công ngh tài chính (Fintech)

S phát trin ca Fintech đang góp phn thúc đy mnh m hot đng công ngh tài chính theo hướng hin đi vi nhiu sn phm tài chính r và d tiếp cn hơn đ phc v cng đng theo cách tt hơn và mi hơn. Fintech đang đòi hi s đnh hình li bn cht kinh tế ca ngành tài chính ngân hàng bi sn phm Fintech làm tăng kh năng cnh tranh, gim nhng yếu t không hiu qu và tiếp cn gn hơn ti cá nhân và các doanh nghip va và nh (SME). Nh đó, Fintech đang và s tr thành mt công c rt hu ích cho cuc cách mng tài chính toàn din.

Ti Kenya và Trung Quc, h thng thanh toán đin t đã giúp hàng triu người chưa tiếp cn vi dch v ngân hàng được tham gia vào h thng tài chính. Lavia và Brazil hay mt s nơi khác, cho vay ngang hàng (P2P Lending) đã m ra ngun tín dng mi cho doanh nghip nh. Trên thế gii, công ngh Blockchain đã cho phép các giao dch nhanh hơn và r hơn, t mua bán chng khoán đến gi tin ra nước ngoài. Và đây mi ch là s khi đu. Có mt thc tế là, có ti 1,5 triu người trưởng thành Anh vn chưa có tài khon ngân hàng hay khong 33 triu gia đình ti M chưa được tiếp cn vi dch v tài chính. Nhng con s đó các nước đang phát trin còn cao hơn nhiu ln. Vì vy, có rt nhiu cơ hi đ đy mnh tài chính toàn din vì mc tiêu h tr tăng trưởng kinh tế và vic làm cho người lao đng nhưng điu này đòi hi h sinh thái s phi phát trin mnh hơn đ to thun li cho các doanh nghip Fintech phát trin cũng như nhng quy đnh phù hp đ bo v d liu cá nhân hay đm bo rng ngun tín dng qua Fintech d tiếp cn nhưng không khuyến khích tình trng vay quá mc. Nói cách khác, công ngh tài chính Fintech cn được qun lý bi các quy đnh áp dng cho hot đng ngân hàng như thúc đy cnh tranh, cung cp nhiu la chn cho người tiêu dùng và phòng chng ra tin. Đây s là nhng nguyên tc hot đng cơ bn đưa Fintech tiến nhanh v phía trước.

Hai là, tăng cường s lãnh đo ca ph n

Mt nghiên cu ca IMF gn đây cho thy t l ph n tham gia điu hành, giám sát cao hơn s góp phn giúp t chc hot đng n đnh hơn, to ra tăng trưởng mnh m hơn. Tuy nhiên, trên thế gii, ch có 2% CEO ngân hàng và chưa đến 20% thành viên hi đng qun tr t chc tài chính ngân hàng là n. Vic tăng t l n tham gia điu hành có kh thi hay không? Câu tr li là có nếu được quy đnh và thc thi mt cách phù hp. Đin hình là Na Uy vi quy đnh bt buc v t l lãnh đo n và kết qu là, trong vòng 5 năm qua t l ph n tham gia hi đng qun tr doanh nghip đã tăng lên 4 ln. Ti Anh, nhiu công ty cũng đt ch tiêu đến năm 2020 t l n tham gia hi đng qun tr phi đt ít nht là 1/3.

Rõ ràng là ph n tham gia lãnh đo t chc s to ra nhiu thay đi quan trng, không ch cho hot đng điu hành, mà còn tác đng tích cc đi vi khách hàng và dch v mà t chc đó cung cp vì ph n có xu hướng đu tư có tính an toàn cao và hướng ti s bình bng gii hơn. Bên cnh đó, vai trò ca ph n trên thế gii nh đó s được nâng lên và ngang hàng vi nam gii khi h được tham gia nm gi doanh nghip và qun lý tài sn.

Ba là, đu tư cho sn phm công mang tính toàn cu

S có hàng t đô la được đu tư đ ng phó vi biến đi khí hu và đt được Mc tiêu phát trin bn vng (Sustainable Development Goals - SDG) - mc tiêu gim nghèo đói đến 2030 và làm cho hành tinh tr nên tt hơn cho con cháu chúng ta. Mc tiêu này - được thc hin bi cng đng toàn cu - chc chn có nhiu thách thc nhưng cũng to ra không ít cơ hi - đc bit là cho ngành tài chính ngân hàng. Khi đó, nhng ý tưởng mi m và s dám nghĩ, dám làm là cn thiết hơn bao gi hết khi đu tư vào sn phm chung mang tính toàn cu.

Ch vài năm trước, ri ro khí hu được ngành tài chính ngân hàng coi như là mt nguy him xa vi nhưng bây gi đe da y đã hin hin ngay trước mt. Cơn bão ln Caribean, cháy rng Califonia, lt li Anh ch là mt trong s nhng thiên tai nhc chúng ta v thm ha có nh hưởng to ln đến đi sng ca cá nhân và cng đng. Ngày càng nhiu nhng cuc tranh cãi v nh hưởng ca biến đi khí hu đến năng sut, thu nhp hay s n đnh tài chính tin t... Điu này có nghĩa là khu vc tài chính ngân hàng đang dch chuyn đến s phát trin bn vng trên nn qun lý ri ro tt hơn và chiến lược phát trin dài hơi hơn cùng vi ngun vn đu tư cho con người và h tng ln hơn.

Mt nghiên cu gn đây ca IMF ch ra rng, chi phí cn thiết đ mt quc gia thu nhp thp đt được mc tiêu SDG đến năm 2030 - cho các ch tiêu quan trng như sc khe, giáo dc, h tng ít cacbon - là khong 520 triu đô la M/năm. Khon chi này ch có th huy đng được bng s kết hp gia ngun lc ca Nhà nước và ca xã hi qua ngun vn tín dng, d án tài tr hay các ngun vn đu tư hn hp …

Đc đim ca đu tư công và tư là h tr, không phi thay thế. Đu tư công và tư cùng to ra điu kin cho phát trin khi có chính sách kinh tế đúng, khung pháp lý mnh và h thng qun tr tt và không to điu kin cho tham nhũng. Mt khác, mc tiêu SDG không ch dành cho kinh tế phát trin, nó được thiết kế đ thúc đy tăng trưởng toàn cu theo hướng mnh m hơn, công bng hơn và thân thin môi trường hơn. Đ đt được mc tiêu SDG, chúng ta cn khai thác thế mnh ca đu tư bn vng - có th đt ti 23 t đô la M hay 26% tài sn toàn cu. Điu này có th thc hin bng cách nào? Nhng người qun lý qu có th nghiên cu cho ra đi sn phm đu tư mi khuyến khích các doanh nghip gn mc tiêu kinh doanh gn vi mc tiêu SDG hay h có th phi hp vi người làm chính sách đ to ra nhng tiêu chun kế toán và báo cáo mang tính toàn cu giúp nâng cao tính minh bch và mc đ tín nhim ca khon đu tư. Dám nghĩ, dám làm là quan trng nhưng nhng ý tưởng mi là cn thiết đ phá v khuôn kh cũ k đ mi người cùng chung tay thc hin nhng điu tt đp cho toàn cu.

Cui bài phát biu, Bà Christine Lagarde nhn mnh “Bn cht ca ngành tài chính ngân hàng là phc v mi người - hiu rõ chân giá tr ca lao đng vi trái tim tt bng, trung thc. Phc v người khác, không phi phc v mình - là phép màu thc s ca ngành tài chính ngân hàng”. Nói tóm ti, đ vn hành h thng tài chính ngân hàng mt cách chính xác, an toàn và bn vng cn nhng công c như tính truyn thng, s k lut hay nhng quy tc đ đm bo h thng không b xáo trn và quy chun đo đc không b tan rã. Bên cnh đó cũng đòi hi h thng ngân hàng tài chính trong quá trình phát trin cn gn vi các giá tr và quyn li chung ca khách hàng, người lao đng, c đông và cng đng cũng như ca thế h tương lai nhm hướng ti mt xã hi phát trin xanh hơn, có nhiu vic làm hơn và là to ra điu kin sng tt hơn cho tt c mi người.

Theo SBV/IMF Communications Department

Xem 666 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.