Thứ hai, 21 Tháng 10 2019
TIN MỚI

Kinh nghiệm quốc tế về thiết lập Quỹ mục tiêu và bài học cho Việt Nam

Kinh nghiem quoc te ve thiet lap Quy muc tieu va bai hoc cho Viet Nam 1Theo B nguyên tc cơ bn phát trin bo him tin gi (BHTG) hiu qu ca Hip hi BHTG quc tế (IADI), Qu mc tiêu là qu BHTG hot đng theo cơ chế cp vn trước, có quy mô được xác đnh bng mt phn ca cơ s tính phí, đ đ đáp ng các nghĩa v d kiến trong tương lai và đ trang tri các chi phí hot đng, chi phí liên quan ca t chc BHTG.

Hin nay, các t chc BHTG trên thế gii đang ngày càng có xu hướng thiết lp qu mc tiêu.

Các yếu t nh hưởng ti vic thiết lp qu mc tiêu.

Vic thiết lp qu mc tiêu ph thuc vào mt s yếu t như cu trúc và đc đim ca h thng tài chính (ví d: s lượng các t chc thành viên, điu kin tài chính ca các t chc thành viên, mc đ ri ro ca t chc BHTG, các loi tin gi và người gi tin...), khung pháp lý, điu kin kinh tế vĩ mô, quy đnh giám sát, kim tra an toàn và cơ chế x lý. Theo kết qu kho sát v T l Qu mc tiêu ca IADI năm 2015, 55-75% t chc BHTG cho rng các yếu t trên có tm nh hưởng quan trng ti vic thiết lp qu mc tiêu. Ngoài ra, mt s yếu t khác tác đng ti vic thiết lp như kh năng tiếp cn ngun vn h tr khn cp, chế đ kế toán và công khai thông tin. 

Các yếu t nh hưởng ti vic thiết lp Qu mc tiêu

Kinh nghiem quoc te ve thiet lap Quy muc tieu va bai hoc cho Viet Nam 2Ngun: IADI (2015)

Cách thc thiết lp qu mc tiêu

Mi quc gia có các yếu t nh hưởng không ging nhau, do đó tùy thuc vào điu kin và th chế s có các cách thc khác nhau đ thiết lp qu mc tiêu. C th, theo kho sát ca IADI năm 2015, 42/44 (95%) t chc BHTG có qu mc tiêu thiết lp qu mc tiêu theo mt t l nht đnh, ch có 2 t chc là BHTG Bahamas và Nht Bn thiết lp qu mc tiêu theo mt khon tin đnh trước. T l qu mc tiêu thường là t l phn trăm (%) gia s vn d tr (hay mc vn cn có ca t chc BHTG) trên tng s dư tin gi được bo him hoc s dư tin gi thuc đi tượng được bo him. Theo đó, trong s 42 t chc BHTG thiết lp qu mc tiêu theo mt t l nht đnh có 22 t chc (52%) thiết lp qu mc tiêu theo t l s dư tin gi được bo him, 15 t chc (36%) thiết lp theo t l s dư tin gi thuc đi tượng được bo him. C th, đi vi trường hp s dng s dư tin gi được bo him, t l qu mc tiêu ca các t chc này nm trong khong t 0,25% (Hng Kông - Trung Quc) đến 15% (Cng hòa Kyrgyz). Đi vi các t chc s dng s dư tin gi thuc đi tượng bo him, t l qu mc tiêu nm trong khong t 0,825% (Hàn Quc) đến 5,7% (Kazakhstan).

Cũng theo kết qu kho sát, 74% t chc BHTG t chc thiết lp qu mc tiêu theo t l, mu s ca t l qu mc tiêu cũng chính là cơ s tính phí BHTG, điu này phù hp vi đnh nghĩa ca IADI v qu mc tiêu.

Mt s t chc BHTG thiết lp t l qu mc tiêu theo biên đ (vi các giá tr ti thiu và ti đa), chng hn như Jamaica, Kosovo, Malaysia và Hàn Quc. Vic áp dng t l qu mc tiêu theo biên đ rt hu ích cho t chc BHTG điu chnh mc phí BHTG phù hp vi tình hình qu BHTG. C th, BHTG Kosovo đã thiết lp t l qu mc tiêu trong khong 8 - 9%, điu này cho phép tăng dn phí BHTG khi cn thiết, trong khi t l qu mc tiêu c đnh có th đòi hi phi tăng mnh t l phí BHTG đ b sung qu. Trong trường hp ca BHTG Hàn Quc, t l qu mc tiêu được đt trong khong 0,825 - 1,1% đ gim tn sut điu chnh phí BHTG. Đi vi các t chc BHTG s dng t l qu mc tiêu c đnh, có th tránh vic điu chnh mnh phí BHTG bng cách rà soát thường xuyên hơn t l qu mc tiêu hoc khung thi gian đ đt được qu mc tiêu.

Theo Báo cáo đánh giá chuyên đ các h thng BHTG ca y ban n đnh tài chính (FSB) năm 2012, vic thiết lp qu mc tiêu thông thường được quy đnh trong lut hoc các văn bn pháp quy ti hu hết các t chc BHTG. Đánh giá này phù hp vi kết qu kho sát v t l qu mc tiêu, 64% t chc tr li vic thiết lp qu mc tiêu ca h được quy đnh c th trong lut hoc các văn bn pháp quy, trong khi 36% t chc còn li tr li qu này được quy đnh và thiết lp bi cơ quan qun lý ca t chc BHTG. Vic thiết lp qu mc tiêu được quy đnh trong lut có ưu đim giúp công khai qu mc tiêu, t đó biết được mong mun ca t chc thành viên đi vi vic điu chnh mc phí BHTG và trin khai mt cách rõ ràng, minh bch. Tuy nhiên, vic điu chnh cho phù hp vi ri ro ca các ngân hàng và mt s yếu t khác còn gp khó khăn.

Mt s quc gia đã gii quyết hn chế này bng cách quy đnh mc qu mc tiêu ti thiu trong văn bn pháp lut đ đm bo s chc chn v mt pháp lý, trong khi vn đm bo được s linh hot cho các cơ quan qun lý đ áp dng mc tiêu cao hơn khi cn thiết. Đin hình, BHTG Liên bang M (FDIC) thiết lp t l qu mc tiêu dài hn là 2%, cao hơn qu mc tiêu pháp đnh là 1,35% vào năm 2020. BHTG Kosovo thiết lp t l qu mc tiêu 8 - 9%, cao hơn mc mc tiêu 5% được quy đnh trong lut.

Khung thi gian đt được qu mc tiêu

Theo Hướng dn nâng cao ca IADI v qu BHTG hot đng theo cơ chế cp vn trước năm 2015, đ thiết lp khung thi gian đt được qu mc tiêu cn xác đnh t l tăng trưởng s dư tin gi được bo him, mc phí BHTG áp dng cho các t chc thành viên và mc thng dư ròng được tích lũy hàng năm. Mc thu phí BHTG là yếu t có tác đng ln nht ti vic thiết lp khung thi gian đt được qu mc tiêu, và t l phí BHTG là công c chính giúp t chc BHTG có th rút ngn thi gian đt được qu mc tiêu. Tuy nhiên, ti mt s quc gia, mc phí BHTG b gii hn bi quy đnh pháp lut (ti thiu hoc ti đa) dn đến hn chế thi gian đt được qu mc tiêu. Nói cách khác, điu đó cho thy khung thi gian đt được qu mc tiêu quá dài có th làm gim đ tin cy ca h thng BHTG, trong khi khung thi gian quá ngn li có th gây tác đng không tt đến tình hình tài chính ca các t chc thành viên.

Theo kết qu kho sát v t l qu mc tiêu, trong s 44 t chc BHTG có qu mc tiêu, 23 t chc (52%) đã thiết lp khung thi gian đt được qu mc tiêu. Khung thi gian đt được qu mc tiêu phn ln được thiết lp ti thiu 5 đến 10 năm (27%), khung thi gian ngn nht là trong vòng 1 năm (9%) và khung thi gian dài nht là trên 10 năm (11%).

Khung thi gian thiết lp qu mc tiêu

Kinh nghiem quoc te ve thiet lap Quy muc tieu va bai hoc cho Viet Nam 3Ngun: IADI (2015)

Trong s các t chc BHTG thiết lp khung thi gian đt được qu mc tiêu, 15/23 t chc (65%) đã đt được qu mc tiêu đúng tiến đ, 2 t chc (9%) đt trước thi hn (Canada-British Columbia, Philippines). Nguyên nhân ca vic đt được qu mc tiêu sm là do thu nhp t các khon đu tư và phí BHTG cao hơn d kiến, chi phí x lý thp do điu kin tài chính ca các ngân hàng thành viên và môi trường pháp lýđược ci thin. 6 t chc (26%) không đt đúng tiến đ, nguyên nhân là do các khon thu t phí BHTG, các khon đu tư thp hơn d kiến và chi phí x lý cao hơn (Kosovo). Ngoài ra, nguyên nhân còn do các khon chi tr BHTG quá ln cũng gây cn tr cho vic đt được qu mc tiêu đúng thi hn (Hungary).

Kết qu kho sát cũng cho thy đ dài ca khung thi gian dường như không nh hưởng đến kh năng đt được qu mc tiêu đúng tiến đ hay không. Phn ln các t chc BHTG đt được qu mc tiêu đúng tiến đ đã áp dng khung thi gian trung hn (ln hơn 5 năm đến 10 năm).

Bài hc kinh nghim đi vi Vit Nam

Trong tiến trình hi nhp quc tế mnh m ca nn kinh tế Vit Nam, Bo him tin gi Vit Nam (BHTGVN) đang tng bước hướng đến phát trin h thng BHTG hiu qu theo thông l quc tế. Theo Lut BHTG, qu BHTG hot đng theo cơ chế cp vn trước. Như vy, theo kinh nghim quc tế đã phân tích, vic thiết lp t l qu mc tiêu rt cn thiết đi vi các t chc BHTG hot đng theo cơ chế cp vn trước như BHTGVN.

Theo đó, trước khi thiết lp t l qu mc tiêu, BHTGVN cn cân nhc phân tích k lưỡng các yếu t nh hưởng như điu kin kinh tế vĩ mô, khuôn kh pháp lý, cu trúc và đc đim ca h thng tài chính, quy đnh giám sát, kim tra an toàn và x lý. T đó, xác đnh cách thc thiết lp t l qu mc tiêu c th. Theo phân tích kinh nghim ca các t chc BHTG trên thế gii, BHTGVN nên thiết lp t l qu mc tiêu theo biên đ giúp linh hot trong vic điu chnh mc phí BHTG phù hp vi tình hình qu BHTG theo tng thi kỳ. Nếu áp dng t l qu mc tiêu c đnh, BHTGVN cn chú ý rà soát thường xuyên mc t l qu mc tiêu hoc khung thi gian đ đt được qu mc tiêu nhm tránh vic điu chnh mnh phí BHTG. Ngoài ra, theo đnh nghĩa ca IADI v qu mc tiêu và thông l quc tế, mu s ca t l qu mc tiêu thường là cơ s tính phí BHTG, và phí BHTG ca BHTGVN được tính trên cơ s s dư tin gi được bo him. Như vy, BHTGVN có th xác đnh t l qu mc tiêu là t l phn trăm gia qu d phòng nghip v và s dư tin gi được bo him.

Bên cnh đó, BHTGVN có th kiến ngh các cơ quan có thm quyn quy đnh t l qu mc tiêu ti thiu trong lut hoc các văn bn pháp quy, đng thi đánh giá và đưa ra t l qu mc tiêu linh hot phù hp theo tng thi kỳ. BHTGVN cũng cn thiết lp khung thi gian đt được t l qu mc tiêu, có th cân nhc khung thi gian trung hn t 5 đến 10 năm như thông l quc tế.

Hin nay, Qu d phòng nghip v ca BHTGVN ch bng khong 0,87% tng s dư tin gi được bo him ca toàn h thng ngân hàng Vit Nam. Mc dù không đủ lớn để giải quyết khủng hoảng mang tính chất hệ thống, nhưng vic xây dựng tỷ lệ quỹ mục tiêu chính thức và triển khai các biện pháp đạt được quỹ mục tiêu là yếu tố quan trọng, đảm bảo cho BHTGVN chủ động xử lý các t chc tham gia BHTG yếu kém và phối hợp với các cơ qun lý khác nhm ngăn ngừa và xử lý khủng hoảng hệ thống tài chính.

Theo DIV

Tài liu tham kho: Tài liu nghiên cu v “T l Qu mc tiêu” ca IADI ban hành tháng 7/2018; Hướng dn nâng cao v “Qu BHTG hot đng theo cơ chế cp vn trước” ca IADI ban hành năm 2015; “B nguyên tc cơ bn phát trin h thng BHTG hiu qu” ca IADI ban hành tháng 11/2014; “Báo cáo đánh giá chuyên đ v các h thng BHTG” ca FSB ban hành năm 2012.

Xem 1664 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.