Chủ nhật, 21 Tháng 4 2019
TIN MỚI

Một số gợi ý chính sách phát triển tài chính toàn diện ở Việt Nam, góp phần tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững

Mot so goi y chinh sach phat trien tai chinh toan dien o Viet NamThi gian qua, Vit Nam đã, đang trin khai nhiu chính sách và hot đng trong khuôn kh tài chính toàn din như phát trin tài chính vi mô, thanh toán không dùng tin mt, nâng cao kh năng tiếp cn dch v ngân hàng ca người dân… qua đó thúc đy tài chính toàn din phát trin, đóng góp nhiu hơn cho gim nghèo, phát trin kinh tế toàn din và bn vng.

Bài viết đánh giá kết qu đt được trong thc hin tài chính toàn din Vit Nam trong nhng năm qua, nhn din mt s tn ti, hn chế và đ xut gii pháp phát trin tài chính toàn din trong thi gian ti

Nhng kết qu đt được

Ti Vit Nam, sau hơn 30 năm đi mi và m ca, bc tranh kinh tế - xã hi đã có nhng chuyn biến ngon mc. Vit Nam đã gia nhp đi ngũ nhng nước có thu nhp trung bình ca thế gii t năm 2010, vi quy mô kinh tế đt 5007,9 nghìn t đng (tương đương gn 220 t USD) và thu nhp bình quân đu người khong 2358 USD năm 2017. Giai đon 2015-2017, t l h nghèo bình quân c nước gim 1,59%/năm.

Cùng vi đó, là t l s h nghèo thiếu ht đa chiu cũng có xu hướng gim chung. Ước tính đến cui năm 2018, t l nghèo c nước còn dưới 6%. Dân s Vit Nam hin ti là hơn 90 triu người trong đó vn có 65% dân cư sng vùng nông thôn vi t l h nghèo chiếm đến 95% ca c nước; 97% trong tng s doanh nghip là các doanh nghip nh và va, các doanh nghip siêu nh. Theo Ngân hàng Thế gii, Vit Nam hin là 1 trong 25 quc gia có 75% dân s không được tiếp cn các dch v tài chính, ngân hàng; Ch khong 50% s doanh nghip nh và va tiếp cn vn vay ca ngân hàng (WB, 2014). Vit Nam đang thúc đy các hot đng nhm phát trin tài chính toàn din thông qua vic các ngân hàng nhanh chóng nm bt cơ hi, phát trin công ngh, nht là xu hướng tiến ti cuc cách mng công nghip 4.0.

Mc đ bao ph ca h thng các t chc tín dng đã phát trin mnh trong nhng năm qua thông qua mng lưới chi nhánh, phòng giao dch tri rng khp c nước, cung cp đa dng các sn phm, dch v ngân hàng cho người dân và doanh nghip. Đến năm 2017, h thng tài chính Vit Nam gm 96 NHTM (gm c chi nhánh ngân hàng nước ngoài) trong đó gm 7 NHTM nhà nước, Ngân hàng HTX; 02 ngân hàng chính sách và Ngân hàng phát trin; 28 Ngân hàng Thương mi c phn; 7 Ngân hàng 100% vn nước ngoài và 3 ngân hàng liên doanh; 50 chi nhánh ngân hàng nước ngoài và 50 văn phòng đi din, 1.100 qu tín dng, 16 công ty tài chính; 11 công ty cho thuê tài chính; 160 t chc kinh doanh chng khoán trong đó 81 công ty chng khoán, 43 công ty qun lý qu, 28 qu đu tư; 8 ngân hàng lưu ký; 690 công ty được niêm yết trên sàn chng khoán;  61 doanh nghip bo him trong đó có 29 DNBH phi nhân th, 17 DNBH nhân th, 12 DN môi gii bo him, 01 chi nhánh doanh nghip phi nhân th nước ngoài, 2 doanh nghip tái bo him. Tính đến hết tháng quý 3/2018, tng cng c nước có 18.173 ATM, POS/EFTPOS/EDC là 294.503 Giá tr giao dch qua ATM và POS tương ng là 633.967 t đng và 117.887 t đng. Các t chc tín dng đã phát hành tng cng hơn 147,3 triu th. Vi s lượng giao dch là 143.360 t đng. Các ngân hàng Vit Nam cũng cùng nhau phát trin mnh kênh cung cp dch v qua Internetbanking và Mobile banking.

Đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã cp phép cho 20 t chc không phi là ngân hàng được trin khai thc hin thí đim dch v Ví đin t, là mt trong các loi hình dch v trung gian thanh toán được cung ng bi các công ty công ngh thông tin và vin thông ti Vit Nam. Giá tr giao dch ví đin t năm 2016 đã đt 52,6 ngàn t đng.

Hot đng tài chính vi mô được coi là khi ngun ca tài chính toàn din đang dn tiếp cn và ng dng công ngh mt cách nhanh chóng nhm to ra các sn phm thun tin hơn. T năm 2015, NHNN đã cho phép mt s ngân hàng kết hp vi các đơn v công ngh thông tin, vin thông trin khai thí đim mt s loi hình dch v thanh toán hướng ti vùng sâu vùng xa, giúp nâng cao kh năng tiếp cn dch v tài chính cho người dân. Vit Nam xác đnh mc tiêu xây dng và phát trin h thng t chc tài chính vi mô an toàn, bn vng hướng ti phc v người nghèo, người có thu nhp thp, các doanh nghip siêu nh, doanh nghip nh, góp phn thc hin ch trương ca Đng và Nhà nước v đm bo an sinh xã hi.

Hin nay, Vit Nam đã có 4 t chc tài chính vi mô chính thc được cp phép thành lp và hot đng theo quy đnh ti Lut các TCTD. Trong đó, các t chc chính thc bao gm Ngân hàng Chính sách xã hi, Qu tín dng nhân dân, Ngân hàng Nông nghip và Phát trin nông thôn Vit Nam. Các t chc bán chính thc là 135, bao gm các t chc phi Chính ph trong nước và quc tế, các chương trình ca các t chc xã hi như Hi Liên hip Ph n Vit Nam, Hi Nông dân Vit Nam, Hi Cu Chiến binh Vit Nam...Các t chc phi chính thc bao gm các nhóm dân cư, qu tương tr, t tiết kim hay nói cách khác là t chc do mt nhóm người đng ra góp vn cho vay luân phiên nhau đ gii quyết khó khăn kinh tế. Hot đng TCVM vi đc đim là các dch v tiết kim hoc khon vay tín dng nh, không cn tài sn thế chp và dch v cung cp phc v tn thôn xóm, th tc nhanh gn, kp thi phi hp cht ch vi chính quyn đa phương, t chc đoàn th. Dch v ch yếu cung cp cho nhng người dân nghèo, cn nghèo, người có thu nhp thp và có hoàn cnh đc bit khó khăn các vùng còn nghèo ca đt nước đ phát trin kinh tế gia đình.

Mt s tn ti, hn chế

Phát trin tài chính toàn din nước ta đã đt được mt s kết qu nht đnh nhưng bên cnh đó vn còn nhiu khó khăn, thách thc. C th:

Th nht, mc đ phát trin ca th trường vn Vit Nam còn thp khiến doanh nghip khó ch đng trong vic tiếp cn ngun vn t các nhà đu tư. S mt cân đi gia th trường trái phiếu Chính ph và trái phiếu doanh nghip, trong đó th trường trái phiếu doanh nghip chưa phát trin là đim bt li ln nht ca doanh nghip, đc bit là doanh nghip tư nhân…

Th hai, h thng tài chính không chính thc chưa được kim soát cht ch. Tài chính không chính thc ti Vit Nam xut phát t các ngun vn vay mượn t gia đình, bà con, bn bè, tín dng đen, h (hi, phường), vn chiếm dng t nhà cung cp, ca hàng cm đ. Các doanh nghip nh và va gp nhiu khó khăn trong vic tiếp cn vn ngân hàng do vn thc ch chiếm khong 20-30%, mun vay ngân hàng rt khó vì bn thân doanh nghip thiếu minh bch, do đó h tìm đến ngun vn tín dng phi chính thc. Hot đng tài chính vi mô ti Vit Nam còn manh mún, sn phm, dch v chưa đa dng, các ch s bn vng hot đng và tài chính ca các t chc tài chính vi mô chưa cao nht là khuôn kh pháp lý chưa toàn din, thng nht…

Th ba, cơ s d liu v tiếp cn tài chính nói riêng và tài chính toàn din nói chung còn thiếu, cn xây dng mt cơ s d liu quc gia v tài chính toàn din đ phc v cho vic hoch đnh chính sách cũng như đánh giá vic trin khai thc hin.

Th tư, cơ s h tng tài chính còn thiếu và chưa được kết ni đng b, đc bit là cơ s h tng thông tin (thông tin tín dng, h thng đnh danh…). Mng lưới giao dch ca các ngân hàng tp trung ch yếu khu vc đô th, và h thng bán l ca Vit Nam vn đi sau nhiu quc gia . trong khi nhng người dân đô th và các doanh nghip ln được tiếp cn khá d dàng đến các dch v do các ngân hàng cung cp thì nhóm đi tượng dân cư nông thôn, vùng sâu, vùng xa và các doanh nghip nh và va đang gp không ít tr ngi. H thng thanh toán liên ngân hàng IBPS do Ngân hàng Nhà nước vn hành đang đng trước yêu cu phi nâng cp và hin đi hóa nhm đáp ng nhu cu thanh toán ca mt nn kinh tế đang trên đà tăng trưởng, ngày càng hi nhp vi h thng tài chính quc tế

Th năm, nhn thc chung ca người dân v tài chính toàn din chưa đy đ, kiến thc tài chính ca người dân còn thp, chưa nhn thc được đy đ quyn và trách nhim ca người tiêu dùng tài chính. Chưa có được mt khung kh pháp lut đm bo s cam kết theo đui và thc hin chiến lược tài chính toàn din Vit Nam, đm bo s tham gia ca tt c các bên liên quan, đc bit là khu vc tư nhân. Chưa có cơ quan bo v người tiêu dùng tài chính. Người Vit vn coi tin mt là phương tin thanh toán tin li nht khi thc hin các giao dch mua bán sn phm hay dch v.

Mt s gi ý chính sách

Trong thi gian ti, đ thúc đy phát trin tài chính toàn din, cn chú trng mt s vn đ sau:

Mt là, tiếp tc hoàn thin khung pháp lý nhm to cơ s nn tng cho phát trin tài chính toàn din. Chính ph cn tp trung nghiên cu, xác đnh tm nhìn, mc tiêu, tr ct ưu tiên và kế hoch hành đng đ hoàn thin cơ chế chính sách khuôn kh pháp lý, cơ s h tng tài chính, phát trin kênh đi lý y thác thanh toán đ tăng cường kh năng tiếp cn và s dng cho người dân, đc bit là đi tượng người có thu nhp thp vùng sâu, vùng xa. Xây dng, ban hành và hoàn thin khuôn kh pháp lý liên quan đến chính sách bo v người tiêu dùng tài chính đ t đó nâng cao hiu qu trong hot đng bo v người tiêu dùng tài chính thông qua công tác thanh tra, giám sát các t chc tín dng, ngăn nga và x lý các cuc tranh chp và kin tng liên quan đến dch v/sn phm tài chính theo cách thc tiến gn vi thông l và chun mc quc tế.

Hai là, tp trung nâng cao hiu qu hot đng cũng như minh bch thông tin đi vi các t chc tín dng. Ch đng phát trin các dch v tài chính trên nn tng ng dng công ngh k thut s đ đy nhanh tiến trình tài chính toàn din trong nước và bt kp xu hướng các nước trên thế gii. Phát trin các kênh phân phi mi da trên nn tng công ngh hin đi như ngân hàng đin t, ngân hàng di đng, ngân hàng đi lý đ cung ng dch v/sn phm ngân hàng thông qua Internet (mng trc tuyến), đin thoi di đng, thông qua vic cng tác vi các đi lý bán l phi ngân hàng, theo đó, đi lý bán l phi ngân hàng s đi din ngân hàng, cung cp các dch v tài chính ti nhng nơi ngân hàng không có chi nhánh.

Ba là, Ngân hàng Nhà nước tiếp tc đóng vai trò đu mi và dn đu trong vic thc hin chương trình hành đng tài chính toàn din phm vi quc gia. trong đó phát huy vai trò ca các t chc tài chính vi mô, các qu tín dng nhân dân, ngân hàng chính sách, các t chc công ngh tài chính…

Bn là, tài chính toàn din đy đ là mc tiêu bao trùm, liên quan đến tt c các ngành và lĩnh vc, đòi hi s tham gia, phi hp ca toàn h thng chính tr, do đó cn có s tham gia và phi hp ca tt c các B, ngành, s tham gia ca toàn xã hi và người dân, nht là các T chc tín dng.

Năm là, công ngh có vai trò to ln trong vic thúc đy tài chính toàn din, đc bit trong bi cnh cuc cách mng công ngh ln thư tư đang din ra mnh m. Điu quan trng là phi có được mt hành lang pháp lý đng hành vi s phát trin ca công ngh và bo v người tiêu dùng hướng ti thc hin các mc tiêu ca tài chính toàn din Vit Nam.

Sáu là, khuyến khích khu vc kinh tế tư nhân tham gia cùng Chính ph trong phát trin tài chính toàn din ti Vit Nam. Mi qua h hp tác gia Chính ph và khu vc tư nhân s to điu kin cho công ngh s được áp dng thành công trong quá trình thúc đy tài chính toàn din ti Vit Nam.

Theo Tp chí Tài chính

Xem 1445 lần
Đánh giá bài này
(1 Bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.