Thứ ba, 13 Tháng 11 2018
TIN MỚI

Quản lý hoạt động thanh toán, chuyển tiền trực tuyến Việt Nam - Trung Quốc?

Quan ly hoat dong thanh toan chuyen tien Viet Nam Trung QuocMc dù khá ph biến, nhưng vic qun lý, kim tra và giám sát hot đng thanh toán chui này rt khó khăn, các trường hp phát hin rt hn hu.

Nhng năm gn đây, nhiu chuyên gia kinh tế tài chính, các nhà qun lý, lut sư đã đ cp khá nhiu đến hin tượng khách du lch Trung Quc thanh toán tin mua hàng hóa, dch v ti Vit Nam bng Nhân dân t (CNY) thông qua thiết b chp nhn th (POS), mã phn hi nhanh (QR Code) ca Alipay, Wechat Pay được đăng ký và kết ni trc tiếp vi các ngân hàng Trung Quc, không thông qua bt kỳ ngân hàng nào cũng như h thng thanh toán nào ca Vit Nam.

Các chuyên gia cnh báo, hot đng thanh toán chui này vi phm quy đnh v qun lý ngoi hi ca Vit Nam do đng tin niêm yết, giao dch và thanh toán đu bng CNY. Đây là hình thc xut khu ti ch, nhưng không thu được tin v Vit Nam, hành vi này còn gây tht thoát thuếnh hưởng ln đến an ninh tin t quc gia do các giao dch được hoàn toàn x lý ti Trung Quc.

Mc dù khá ph biến, nhưng vic qun lý, kim tra và giám sát hot đng thanh toán chui này rt khó khăn, các trường hp phát hin rt hn hu. C th: ngày 02/2018, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Qung Ninh phi hp vi UBND thành ph H Long phát hin ca hàng treo bin hiu “Nông sn ni tiếng nht Vit Nam” dùng 3 máy POS giao dch vi khách hàng, và chuyn hơn 200.000 CNY (khong 700 triu đng) v Trung Quc, mà không qua h thng ngân hàng trung gian nào ca Vit Nam. Chiu ngày 03/7/2018, mt phóng viên phát hin ti ch Hàn (Đà Nng), nơi tp trung nhiu du khách Hàn Quc, Trung Quc, có mt quy hàng đc sn đ khô (cá, mc, tôm, bò khô) chp nhn thanh toán bng Alipay. Ch quy hàng cho biết, ch cn ch hàng cung cp mã, người mua s dng đin thoi quét mã đ thanh toán thì giao dch đã hoàn thành.

Khon 2, Điu 1 Thông tư s 26/2017/TT-NHN ngày 29 tháng 12 năm 2017 sa đi, b sung mt s điu ca Thông tư s 19/2016/TT-NHNN ngày 30 tháng 06 năm 2016 ca Ngân hàng Nhà nước (NHNN) v hot đng th ngân hàng có quy đnh v hành vi b cm liên quan đến hot đng phát hành, s dng, thanh toán th như sau: “Đơn v chp nhn th chuyn thiết b chp nhn th, QR Code cho bên khác s dng; chp nhn thanh toán th mà không có hp đng thanh toán th; s dng trái phép các thiết b chp nhn th, QR Code ca t chc thanh toán th Vit Nam hoc ca t chc thanh toán th nước ngoài”. Như vy, bên cnh vi phm quy đnh v qun lý ngoi hi, hot đng thanh toán chui qua POS, QR Code còn vi phm quy đnh v s dng, thanh toán th trên lãnh th Vit Nam. Theo Đim b, Khon 6, Điu 28 Ngh đnh s 96/2014/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2014 ca Chính ph, hành vi phát hành th, thanh toán th không đúng quy đnh ca pháp lut s b pht tin t 50 triu đến 100 triu đng.

Thc tế, trong nhng năm gn đây, xu thế s dng th tín dng Trung Quc (c th ni đa và quc tế) đ thanh toán qua POS đang gim dn, trong khi vic s dng QR Code trên Alipay và Wechat Pay đ thanh toán và chuyn tin đang ngày càng ph biến và tr thành xu thế tt yếu nh nhng thành tu tuyt vi ca cuc cách mng công ngh 4.0. Xu thế này đang lan rng ra ngoài lãnh th Trung Quc, đc bit là ti các quc gia thuc khu vc Đông Nam Á, trong đó có Vit Nam. Vic s dng QR Code trên các ng dng ca Alipay và Wechat Pay trong thanh toán và chuyn tin t Vit Nam sang Trung Quc cũng nm trong xu thế tt yếu này và ngày càng tăng c v quy mô và doanh s. Tuy nhiên, chúng ta không th chng li xu thế này, càng không th ngăn cm nó, bi l chúng ta không th ngăn cn được hot đng giao lưu thương mi ngày càng tăng gia Vit Nam và Trung Quc, cán cân thương mi song phương trong năm 2017 đt 93,69 t đô la M, ước tính s cán mc 100 t đô la M trong năm 2018 và tăng mnh trong nhng năm tiếp theo.

S dng th tín dng thanh toán qua POS Trung Quc, xu thế phát trin

Vic s dng th tín dng đ thanh toán qua POS khá tin li, an toàn và tránh được nhng rc ri khi s dng tin mt, nên phương thc thanh toán này khá ph biến ti nhiu quc gia trên thế gii. Tuy nhiên, thanh toán bng th tín dng ni đa và th tín dng quc tế không thc s ph biến ti Trung Quc, mt phn do phi tr phí, mt phn xut phát t cách nhìn nhn mang tính c hu v n nn và thu nhp kh dng ca người dân Trung Quc, phn khác do vic giao dch vi ngân hàng cn nhiu th tc phc tp khiến người dùng nn lòng.

Hot đng thanh toán chui qua POS Vit Nam, đ xut gii pháp qun lý 

Đ cp đến v vic thanh toán chui qua 3 máy POS b phát hin ti thành ph H Long vào tháng 05 năm 2018, nhiu người cho rng, do máy POS nh gn, khách du lch Trung Quc d dàng mang vào Vit Nam đ thc hin thanh toán mà không b phát hin. T phân tích cơ chế, quy trình thanh toán trên đây, thc tế 3 máy POS đó không phi do khách du lch mang vào Vit Nam, h ch mang th tín dng ni đa do các ngân hàng Trung quc phát hành vào Vit Nam đ thc hin thanh toán mà thôi. Chc chn, 3 máy POS đó phi do mt ngân hàng Trung Quc cp cho ch ca hàng treo biến hiu “Nông sn ni tiếng nht Vit Nam”, lp đt và kết ni vi ngân hàng Trung Quc đó trên cơ s tha thun gia ch ca hàng và ngân hàng Trung Quc. Nếu không có s kết ni này, khâu đu tiên và quan trng nht trong quy trình s dng th tín dng đ thanh toán qua POS s không th thc hin được.

Đ tăng cường giám sát, qun lý phát hin hot đng thanh toán chui qua POS, thiết nghĩ, v phía y ban Nhân dân các tnh, thành ph nơi tp trung nhiu khách du lch Trung Quc phi thành lp nhng “Đi đc nhim liên ngành” gm công an, qun lý th trường, thuế, ngân hàng, công thương, …) tiến hành kim tra thường xuyên v hot đng, doanh s bán hàng hóa, dch v ca các cơ s bán hàng, đim cung cp dch v cho khách du lch Trung Quc, nhm phát hin, x lý nghiêm nhng hành vi vi phm. 

Đ ngh Ngân hàng Nhà nước Vit Nam (NHNN) ch đng liên h vi Ngân hàng Nhân dân Trung Quc, đàm phán ký kết mt Tha thun hp tác chia s thông tin gia hai h thng ngân hàng ca hai quc gia, đng thi ch th cho các ngân hàng thương mi (NHTM) ti Vit Nam ký kết các tha thun hp tác kinh doanh, tăng cường kết ni thanh toán th và chia s thông tin gia các NHTM Vit Nam và các NHTM Trung Quc đ nm được thông tin v khách hàng Vit Nam (c pháp nhân và cá nhân) đang m tài khon thanh toán hàng hóa và dch v ti các NHTM Trung Quc.

Đ ngh B Thông tin và Truyn thông ch th cho các cơ quan truyn thông (các hãng truyn hình, thông tn, các cơ quan báo chí, đài phát thanh …), tăng cường công tác tuyên truyn giáo dc ti toàn dân, coi hot đng thanh toán chui trc tuyến bng CNY t Vit Nam sang Trung Quc là hành vi vi phm đến ch quyn đt nước, vi phm an ninh tin t quc gia, gây suy gim đi vi tăng trưởng và phát trin kinh tế trong nước.

Đ ngh Chính ph sa đi Ngh đnh s 96/2014/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2014 quy đnh x pht vi phm hành chính trong lĩnh vc tin t đ tăng hình pht đi vi hành vi chuyn tin chui trc tuyến bng CNY t Vit Nam sang Trung Quc, trường hp cn thiết có th áp dng mc pht tin cao gp nhiu ln và rút giy phép kinh doanh vĩnh vin đi vi nhng cơ s cung cp hàng hóa, dch v vi phm.

Làm thế nào đ giám sát, theo dõi và qun lý hot đng thanh toán chui qua Alipay, Wechat Pay?

Ngoài nhng gii pháp đã được đ cp trên đây đi vi hot đng thanh toán chui qua POS, thiết nghĩ, các NHTM ti Vit Nam, Công ty C phn Thanh toán Quc gia Vit Nam (NAPAS), các ví đin t (như Vimo, Momo, Ngân lượng, Money Lover, Vinapay, Payoo, Mobivi, Zalopay …) phi t nâng cao năng lc ca mình, đng thi tăng cường hp tác kinh doanh dưới hình thc liên doanh, liên kết vi Alipay và Wechat Pay trong chia s thông tin và kết ni thanh toán vi phương châm trên lãnh th Vit Nam ch dùng tin Vit Nam.

Ngay ti Trung Quc, nhiu ngân hàng cũng phi hp tác vi Alibaba và Tencent trong vic cung cp dch v thanh toán và chia s thông tin; Ngân hàng Tiết kim Bưu đin Trung Quc, khi c phn hóa cũng chn Alibaba và Tencent làm nhà đu tư chiến lược. Ti Châu Á, đc bit là Khu vc Đông Nam Á, các quc gia khác cũng đã và đang thc hin chính sách hp tác liên kết vi Alibaba (thông qua Ant Financial) và Tencent. Thông qua hp tác kinh doanh vi Ant Financial (đơn v qun lý ca Alipay) và Wechat Pay, mi có cơ hi đng b hóa h sinh thái công ngh, to điu kin kết ni thanh toán d dàng qua Alipay và Wechat Pay, vi điu kin các đơn v bán hàng, cung cp dch v cho khách du lch Trung Quc ti Vit Nam phi s dng QR Code do các NHTM, các ví đin t ti Vit Nam phát hành hoc do Alipay, Wechat Pay phát hành nhưng được kết ni vi các tài khon ti NHTM ca Vit Nam. Có như vy thì mi có th qun lý được dòng tin và đng tin thanh toán s được thc hin bng đng Vit Nam và được chuyn vào tài khon ca bên bán hàng, bên cung cp dch v ti các NHTM ca Vit Nam.

Trường hp bên bán hàng, các đơn v cung cp dch v ti Vit Nam vn c tình vi phm (s dng QR Code do Alipay, Wechat Pay phát hành và kết ni trc tiếp vi tài khon ti các NHTM ca Trung Quc), thì thông qua hp tác, chia s thông tin vi Alipay và Wechat Pay, các đơn v liên quan ti Vit Nam s có nhiu cơ hi hơn trong vic phát hin hành vi vi phm đó và có th theo dõi được doanh s thanh toán, chuyn tin chui nhm truy thu thuế và truy pht theo quy đnh.

Thái Hoài Bc

Xem 317 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.