Thứ ba, 13 Tháng 11 2018
TIN MỚI

Để chính sách phát triển thủy sản phát huy hiệu quả

Hinh anh tau vo satNgày 02/02/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 17/2018/NĐ-CP Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 7/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 25/3/2018.

Các chính sách quy định tại Nghị định này được thực hiện từ ngày 01/01/2018. Để chính sách phát triển thủy sản phát huy hiệu quả trong cuộc sống, tiếp tục hình thành nên đội tàu hiện đại, có thể đánh bắt xa bờ, cần có sự vào cuộc tích cực, sự phối hợp đồng bộ chặt chẽ giữa các bên liên quan, nhất là trong việc khẩn trương tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn từ thực tiễn.

Điểm mới của Nghị định 17/2018/NĐ-CP

Nghị định 17/2018/NĐ-CP phạm vi điều chỉnh về chính sách đầu tư, tín dụng, bảo hiểm; chính sách ưu đãi thuế; chính sách hỗ trợ một lần sau đầu tư và một số chính sách khác nhằm phát triển thủy sản. Trong đó, có nhiều điều khoản đáng chú ý. Cụ thể như: Ngân sách Trung ương đầu tư 100% kinh phí xây dựng các hạng mục thiết yếu của cảng cá loại I, khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng (bao gồm cầu cảng; kè bờ, kè chắn sóng, chắn cát; nạo vét luồng ra vào cảng, vùng nước neo đậu tàu; công trình neo buộc tàu; hệ thống xử lý nước thải; nhà phân loại; nhà điều hành; sân và đường nội bộ; hệ thống đèn chiếu sáng; hệ thống phao tiêu, báo hiệu, đèn tín hiệu; hệ thống thông tin liên lạc chuyên dùng) và đầu tư xây dựng 5 Trung tâm nghề cá lớn (cảng cá động lực). Ngân sách Trung ương cũng đầu tư 100% kinh phí xây dựng các dự án do Bộ, ngành trung ương quản lý đối với các hạng mục hạ tầng đầu mối vùng nuôi trồng thủy sản tập trung; vùng sản xuất giống tập trung, bao gồm: Hệ thống cấp thoát nước (ao, bể chứa, cống, kênh, đường ống cấp, tiêu nước, trạm bơm), đê bao, kè, đường giao thông, hệ thống điện, công trình xử lý nước thải chung; nâng cấp cơ sở hạ tầng các Trung tâm giống thủy sản quốc gia, Trung tâm giống thủy sản cấp vùng; Trung tâm quan trắc cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản, Trung tâm khảo nghiệm, kiểm nghiệm, kiểm định nuôi trồng thủy sản cấp trung ương và cấp vùng.

Nghị định 17 cho phép thực hiện cơ chế chuyển đổi chủ tàu trong trường hợp chủ tàu không còn khả năng tiếp tục thực hiện dự án đóng mới, nâng cấp tàu hoặc chủ tàu đã hoàn thành đóng mới nhưng không đủ năng lực để hoạt động khai thác hải sản, chủ tàu mới tiếp tục được hưởng hỗ trợ lãi suất khi nhận bàn giao lại tàu và khoản nợ vay từ chủ tàu cũ.

Về chính sách cho vay vốn lưu động, đối tượng được vay vốn là chủ tàu khai thác hải sản xa bờ; chủ tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản xa bờ. Việc cho vay vốn lưu động do tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận phù hợp với quy định hiện hành của pháp luật về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Nghị định 17 bổ sung chính sách hỗ trợ một lần sau đầu tư. Theo đó, đối tượng là chủ tàu đóng mới và sở hữu tàu khai thác hải sản xa bờ hoặc tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản xa bờ có tổng công suất máy chính từ 800 CV trở lên, cụ thể: Tàu đóng mới thuộc số lượng tàu đã được Bộ NN&PTNT phân bổ cho các tỉnh; tàu đóng mới thay thế các tàu làm nghề lưới kéo có công suất từ 90 CV trở lên chuyển đổi sang làm các nghề được khuyến khích phát triển như: lưới vây, lưới rê (trừ lưới rê khai thác cá ngừ), nghề câu, nghề chụp, dịch vụ hậu cần. Điều kiện chủ tàu là thành viên của tổ đội sản xuất, nghiệp đoàn nghề cá, HTX nghề cá được UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phê duyệt; Tàu đóng mới phải là tàu khai thác hải sản xa bờ, tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản xa bờ vỏ thép, vỏ composite; Tàu đóng mới máy chính phải sử dụng máy thủy mới 100% chính hãng; Tàu cá phải lắp đặt máy thông tin liên lạc tầm xa có tích hợp thiết bị định vị vệ tinh và kết nối được với trạm bờ để quản lý, giám sát hành trình trong quá trình tàu hoạt động trên biển; Tàu khai thác hải sản xa bờ đã được cấp Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá, Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá và Giấy phép khai thác thủy sản; Tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản xa bờ đã được cấp Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá, Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá. Về mức hỗ trợ, đối với tàu khai thác, tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản đóng mới vỏ thép (bao gồm cả các trang thiết bị mới): Tàu cá có tổng công suất máy chính từ 800 CV đến dưới 1.000 CV, chủ tàu được hỗ trợ 35% giá trị đầu tư đóng mới nhưng không quá 6,7 tỷ đồng/tàu; Tàu cá có tổng công suất máy chính từ 1.000 CV trở lên, chủ tàu được hỗ trợ 35% giá trị đầu tư đóng mới nhưng không quá 8 tỷ đồng/tàu. Đối với tàu khai thác, tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản đóng mới vỏ composite có công suất từ 800 CV trở lên (bao gồm cả các trang thiết bị mới), chủ tàu được hỗ trợ 35% giá trị đầu tư đóng mới nhưng không quá 6,7 tỷ đồng/tàu.

Để đảm bảo việc đóng tàu được thực hiện xuyên suốt và phù hợp với từng ngành nghề khai thác, Nghị định 17 quy định rõ Chủ tàu phải có trách nhiệm thực hiện giám sát thi công trong suốt quá trình đóng mới, cải hoán, duy tu, sửa chữa tàu cá. Thuê tư vấn giám sát nếu chủ tàu không đủ năng lực giám sát; chi phí thuê tư vấn giám sát được tính vào tổng giá trị đầu tư đóng tàu. Trường hợp chủ tàu không còn khả năng tiếp tục thực hiện dự án đóng mới tàu cá hoặc chủ tàu đã hoàn thành đóng mới tàu nhưng chuyển quyền thực hiện dự án cho chủ tàu mới, khi chủ tàu mới đáp ứng các điều kiện quy định tại Nghị định này thì chủ tàu mới tiếp tục được hưởng các chính sách hỗ trợ và thực hiện các nghĩa vụ của dự án được tiếp nối.

Khẩn trương tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn triển khai chính sách

Để triển khai Nghị định 17 hiệu quả, vấn đề cấp bách đặt ra hiện nay đó là các bên liên quan cần phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trong việc khẩn trương tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn từ thực tiễn triển khai chính sách phát triển thủy sản, vốn là “tâm tư”, thậm chí tác động đến niềm tin của các bên liên quan vào sự thành công của Chương trình.

Ý thức nhiệm vụ chính trị quan trọng được giao phó, mặc dù Agribank đã tổ chức, chỉ đạo thực hiện sát sao, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện, song việc cho vay theo Nghị định 67 vẫn gặp không ít vướng mắc khiến nguy cơ nợ xấu cho vay “tàu 67” ngày càng tăng cao. Tính đến 31/7/2018, trên tổng số 622 khoản vay “tàu 67” của Agribank, có 34 khoản vay đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, 24 khoản vay có dư nợ bị chuyển quá hạn với dư nợ chuyển quá hạn gần 264 tỷ đồng, 11 khoản vay bị chuyển nợ xấu với dư nợ trên 155 tỷ đồng. Việc nhiều khoản vay bị chuyển nợ quá hạn, cơ cấu nợ, chuyển nợ xấu cho thấy khó khăn hiện hữu trong công tác thu hồi, xử lý nợ đối với các khoản vay “tàu 67”. Và đây cũng là thực trạng chung của toàn ngành Ngân hàng trong cho vay chương trình này và đã được Ngân hàng Nhà nước báo cáo Chính phủ.

Là TCTD chủ lực trong triển khai chương trình “tàu 67”, đến nay, Agribank đã cho vay hơn 50% tổng số “tàu 67” và gần 47% tổng dư nợ toàn ngành về cho vay đóng tàu theo Nghị định 67. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện đã phát sinh những khó khăn, vướng mắc như sau:

Thứ nhất, là Ngân hàng cho vay đồng nghĩa với việc phải gắn trách nhiệm đối với khoản cho vay, tuy nhiên Ngân hàng lại không chủ động từ khâu phê duyệt, dự toán, cơ sở đóng tàu dẫn đến khó kiểm soát được.

Thứ hai, khi khoản nợ “có vấn đề” thì ngân hàng phải xử lý theo cơ chế hiện hành mặc dù nhiều rủi ro là khách quan, không phải xuất phát từ phía ngân hàng.

Thứ ba, thời gian gần đây xuất hiện nhiều thông tin phản ánh không đúng thực tế quá trình triển khai cho vay đối với “tàu 67” làm ảnh hưởng đến các đơn vị triển khai, đặc biệt là kéo theo phản ứng dây chuyền tiêu cực phía khách hàng.

Thứ tư, phát sinh nhiều nguyên nhân ngoại cảnh (do đặc thù ngành khai thác hải sản phụ thuộc nhiều vào yếu tố khách quan như thời tiết, hải lưu, ngư trường…) dẫn đến phải cơ cấu và không thuộc đối tượng hỗ trợ lãi suất do đó ngân hàng rất khó khăn trong việc thu hồi lãi suất đã được hỗ trợ.

Thứ năm, có những chủ tàu khi vay thương mại, mặc dù ít được hỗ trợ nhưng hoạt động rất hiệu quả, trong khi được vay theo Nghị định 67 lại gặp khó khăn, không trả nợ, thậm chí là cố tình chây ỳ, chờ Ngân hàng xóa nợ. Thực tế triển khai cho thấy có tình trạng ngư dân quan niệm, vốn đầu tư cho “tàu 67” là vốn tài trợ không hoàn lại của Nhà nước, của Chính phủ, không chú trọng tính toán hiệu quả, năng lực thực tế, làm được thì làm, không làm được thì giao tàu lại cho ngân hàng, ngân hàng nhận tàu, coi như chủ tàu không còn nợ.

Xuất phát từ nhận thức không đúng này, tại một số địa phương trên cả nước đã diễn ra tình trạng ngư dân bị lôi kéo viết đơn tập thể kiến nghị Chính phủ khoanh nợ, giãn nợ, chỉ đồng ý trả số nợ hàng năm rất thấp. Theo lãnh đạo của Agribank chi nhánh Quảng Bình, là địa phương có “tàu 67” được hạ thủy sớm nhất, nhưng cũng chính tại Quảng Bình có những khoản cho vay đóng “tàu 67” tính ra... 100 năm sau mới trả hết nợ! Hoặc có những trường hợp “tàu 67” đi biển về lãi 400-500 triệu đồng nhưng không thực hiện việc trả nợ cho ngân hàng, thậm chí đem tiền sang gửi ngân hàng khác… Từ đó dẫn đến Ngân hàng rất khó khăn trong việc kiểm soát dòng tiền đầu tư, thậm chí “đơn thương độc mã” khi đôn đốc thu hồi nợ.

Ngoài ra, tàu cá là tài sản đặc thù khó chuyển nhượng cũng gây khó khăn cho Ngân hàng trong việc xử lý thu hồi nợ. Với mức cho vay đến 95% tổng giá trị đầu tư đóng mới tàu, trong khi tài sản thế chấp là chính con tàu hình thành từ vốn vay (bao gồm máy móc thiết bị, thiết bị khai thác, hệ thống thông tin hàng hải, thiết dò cá, ngư lưới cụ), các thiết bị có giá trị đầu tư lớn nhưng nhanh hư hỏng, dễ dàng tháo rời di chuyển, mất mát, tẩu tán tài sản khi Ngân hàng xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ xấu...

Với mong muốn đưa chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Chính phủ phát huy hiệu quả trong phát triển kinh tế biển, hình thành được đội tàu công suất lớn hiện đại, Agribank mong muốn với sự đồng hành, phối hợp tích cực, chặt chẽ, đồng bộ từ các Bộ, Ngành liên quan, địa phương và ngư dân trên cả nước, những vướng mắc khó khăn từ thực tiễn sẽ sớm được giải quyết, tháo gỡ.

Xem 1798 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.