Thứ tư, 03 Tháng 3 2021
TIN MỚI

Phối hợp chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ: Thành tựu năm 2020 và định hướng năm 2021

Hinh anh chinh sach tien teNăm 2020 tiếp tc là mt năm thành công trong phi hp, điu hành các chính sách kinh tế vĩ mô ca Chính ph và các b, ngành. Trong đó, phi hp điu hành chính sách tài khóa - chính sách tin t tiếp tc là đim sáng trong bi cnh đi dch Covid-19, dch t ln châu Phi, thiên tai, lũ lt, xâm nhp mn… din biến khó lường, tác đng đến mi mt ca đi sng kinh tế-xã hi.

Ngân hàng Nhà nước và B Tài chính đã phi hp thc hin tt nhim v qun lý, điu hành các chính sách kinh tế vĩ mô, ng phó kp thi vi din biến bt li và các cú sc th trường, nh đó n đnh kinh tế vĩ mô, kim soát lm phát và phc hi tăng trưởng kinh tế bn vng.

Bi cnh thế gii và trong nước năm 2020

Năm 2020, kinh tế toàn cu tri qua nhng cú sc ln. Đi dch Covid-19 bùng phát, nhanh chóng lan rng và tr thành đi dch toàn cu; nh hưởng nghiêm trng đến dòng chy thương mi, đu tư và chui giá tr toàn cu, làm suy gim tng cu, kinh tế ca hu hết các quc gia rơi vào suy thoái.

Trong bi cnh đy ri ro và bt trc đó, Chính ph và Ngân hàng Trung ương (NHTW) các nước đã nhanh chóng, đưa ra hàng lot các chương trình, gii pháp kích thích kinh tế “chưa tng có tin l” (gii pháp tài khóa, tin t) nhm h tr nn kinh tế vượt qua khó khăn, tp trung vào nhóm đi tượng và khu vc chu nh hưởng nng n bi đi dch.

Theo Qu Tin t Quc tế (IMF), đến hết tháng 9/2020, tng quy mô các gói kích thích Chính ph và NHTW các nước đã công b ln lượt là 12.000 t USD và 7.500 t USD.

Phoi hop chinh sach tai khoa va chinh sach tien te 1Ti Vit Nam, đi dch Covid-19 đã và đang đ li nhng hu qu nng n đi vi nn kinh tế. Sn xut kinh doanh nhiu ngành, lĩnh vc đình tr. Tăng trưởng GDP năm 2020 thp do nn kinh tế b tác đng c tng cung (nhp khu, vn chuyn hàng hóa, nguyên vt liu, nhân công khó khăn) và tng cu (tiêu dùng, đu tư, xut khu tăng thp hoc gim). Bão lũ ti các tnh min Trung gây thêm khó khăn đến đi sng ca nhân dân và hot đng sn xut ca doanh nghip, gây thit hi nng n cho kinh tế nhiu đa phương, làm chm li tiến trình hi phc kinh tế.

Tuy nhiên, vi s vào cuc quyết lit, tinh thn đoàn kết, đng lòng ca h thng chính tr, s ch đo sâu sát, quyết lit ca Chính ph, Th tướng Chính ph, Vit Nam đã kim soát tt dch bnh, tăng trưởng kinh tế đt 2,91%, hình nh và uy tín ca Vit Nam được nâng cao trên trường quc tế.

Công tác phi hp tài khóa - tin t năm 2020

Trong bi cnh khó khăn, thách thc, cơ hi đan xen, ngay t đu năm 2020, B Chính tr, Ban Bí thư, Quc hi, y ban Thường v Quc hi, Chính ph và Th tướng Chính ph đã ch đo quyết lit, đng b, x lý kp thi các tình hung, có cơ chế, gii pháp, chính sách phù hp đ kích thích, phc hi kinh tế nhanh. Các cp, các ngành có nhiu n lc trong công tác ch đo, điu hành kinh tế-xã hi, đm bo an sinh xã hi và đi sng nhân dân.

Ngày 05/6/2020, B Chính tr ban hành Kết lun s 77-KL/TW v ch trương khc phc tác đng ca đi dch Covid-19 đ phc hi và phát trin kinh tế, kp thi tn dng thi cơ đ thúc đy mnh m chuyn dch cơ cu kinh tế phù hp vi xu thế, tình hình và cơ hi mi. Trong đó, đt ra nhim v cn thc hin đng b, hiu qu các cơ chế, chính sách phù hp, nht là v tài chính, tin t, an sinh xã hi.

Chính ph kp thi ban hành Ngh quyết s 42/NQ-CP ngày 09/4/2020 và Ngh quyết s 154/NQ-CP ngày 19/10/2020 sa đi, b sung Ngh quyết s 42/NQ-CP đ ra các bin pháp toàn din h tr người dân gp khó khăn do đi dch Covid-19 (Bng 1). Bên cnh đó, B Tài chính trình Chính ph ban hành các ngh đnh min, gim, giãn thuế, tin thuê đt, các loi phí, l phí.

Cng hưởng vi các gii pháp tài khóa; các chính sách tin t (CSTT), tín dng cũng được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhanh chóng, ch đng trin khai quyết lit nhm to nên b gii pháp vĩ mô đng b, toàn din, hiu lc, hiu qu. C th:

(i) Điu hành linh hot, đng b các công c CSTT đm bo thanh khon thông sut cho h thng TCTD nói riêng và nn kinh tế nói chung, n đnh vng chc th trường tin t, ngoi hi, to nn tng cơ bn đ TCTD gim mt bng lãi sut th trường.

(ii) Gim 03 ln đng b các mc lãi sut điu hành vi quy mô ln (1,5-2,0%/năm) và là mt trong s quc gia có mc gim lãi sut điu hành ln nht trong khu vc, to điu kin cho TCTD tiếp cn ngun vn chi phí thp t NHNN; gim 0,6-1,0%/năm trn lãi sut tin gi các kỳ hn dưới 6 tháng; gim 1,5%/năm trn lãi sut cho vay ngn hn bng VND đi vi các lĩnh vc ưu tiên (hin mc 4,5%/năm).

(iii) Khn trương ban hành Thông tư s 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 to khuôn kh pháp lý thích hp đ TCTD cơ cu li thi hn tr n, min, gim lãi vay, gi nguyên nhóm n, h tr khách hàng vay vn b nh hưởng bi đi dch Covid-19; ch đo TCTD đơn gin các th tc, điu kin cho vay, to điu kin thun li cho khách hàng tiếp cn tín dng ngân hàng.

(iv) Ban hành Thông tư s 05/2020/TT-NHNN ngày 07/5/2020 và Thông tư s 12/2020/TT-NHNN ngày 11/11/2020 sa đi, b sung Thông tư s 05/2020/TT-NHNN tái cp vn cho Ngân hàng Chính sách xã hi đ cho người s dng lao đng vay tr lương ngng vic theo Ngh quyết s 42/NQ-CP, Ngh quyết s 154/NQ-CP sa đi, b sung Ngh quyết s 42/NQ-CP và Quyết đnh s 15/2020/QĐ-TTg, Quyết đnh s 32/2020/QĐ-TTg sa đi, b sung Quyết đnh s 15/2020/QĐ-TTg.

(v) Ban hành Thông tư s 08/2020/TT-NHNN sa đi, b sung mt s điu ca Thông tư s 22/2019/TT-NHNN gia hn thi hn áp dng t l cho vay trung dài hn t ngun vn ngn hn đ h tr TCTD tăng cường hiu qu, s dng vn đ trin khai các gii pháp cho vay, đc bit là cho vay trong dài hn, qua đó, tháo g khó khăn cho người đi vay.

(vi) Ch đo các TCTD gim, min phí giao dch thanh toán.

Bên cnh đó, công tác phi hp gia NHNN và B Tài chính cũng được trin khai đng b, cht ch nhm thc hin thng li các nhim v được Quc hi, Chính ph, Th tướng Chính ph giao, qua đó h tr kim soát lm phát dưới 4%, n đnh kinh tế vĩ mô, tăng cường sc chng chu ca nn kinh tế trước nhng cú sc bt li; h tr phát hành thành công trái phiếu chính ph (TPCP) vi kỳ hn dài hơn và lãi sut phát hành có xu hướng gim mnh, qua đó góp phn nâng cao hiu qu qun lý ngân qu nhà nước. C th:

Phoi hop chinh sach tai khoa va chinh sach tien te 2Th nht, trong kim soát lm phát: NHNN và B Tài chính là hai thành viên tham gia tích cc ti Hi đng tư vn chính sách tài chính, tin t quc gia và Ban ch đo điu hành giá; thường xuyên trao đi thông tin, báo cáo phân tích, đánh giá, d báo din biến kinh tế vĩ mô, giá c, lm phát thế gii và trong nước kp thi đ tham mưu, đ xut vi Chính ph, Th tướng Chính ph và Ban ch đo điu hành giá các gii pháp kết hp điu hành CSTT- chính sách tài khóa (CSTK) trong quá trình điu chnh giá các mt hàng nhà nước qun lý, góp phn kim soát lm phát dưới mc tiêu 4%, đm bo tt cân đi vĩ mô ca nn kinh tế. Lm phát cơ bn n đnh mc thp, th hin hiu lc, hiu qu công tác điu hành CSTT, to dư đa đ Chính ph điu chnh giá các mt hàng và dch v Nhà nước qun lý.

Th hai, trong ch đo điu hành và điu tiết tin t: NHNN điu hành linh hot các công c CSTT đ duy trì thanh khon hp lý đi vi h thng TCTD. Trong năm 2020, tiến hành 03 ln gim lãi sut chào mua giy t có giá (tng mc gim 1,5%/năm), qua đó góp phn gim mt bng lãi sut th trường, to điu kin thun li cho h thng TCTD tiếp tc mua TPCP; h tr gim lãi sut cho các đt phát hành TPCP, đm bo khi lượng huy đng vn và tiết kim cho ngân sách nhà nước.

Th ba, phi hp trong công tác qun lý ngân qu nhà nước: NHNN thường xuyên trao đi, phi hp vi B Tài chính trong vic điu chuyn tin gi ca Kho bc Nhà nước (KBNN) ti các TCTD v NHNN. Hot đng này h tr KBNN nâng cao hiu qu qun lý ngân qu đng thi nâng cao năng lc qun tr dòng tin; song song vi đó cũng h tr NHNN d báo tt hơn tình trng thanh khon ca h thng TCTD đ có cơ s điu tiết tin t ch đng thông qua điu hành linh hot nghip v th trường m, t đó góp phn n đnh th trường tin t, ngoi hi, kim soát lm phát.

Th tư, thúc đy th trường tài chính, tin t phát trin: NHNN và B Tài chính thường xuyên phi hp cht ch trong vic đ ra và thc thi các gii pháp phát trin các phân khúc th trường tài chính, tin t. NHNN đã tích cc tham gia vi B Tài chính trong vic hoàn thin cơ s pháp lý liên quan đến th trường chng khoán như Lut Chng khoán và các văn bn hướng dn Lut Chng khoán…

Th năm, nâng cao hiu lc, hiu qu công tác điu hành: NHNN và B Tài chính thường xuyên trao đi thông tin, d báo th trường tin t, th trường vn, điu hành ngân qu ca KBNN đ tăng cường phi hp công tác điu hành CSTT và CSTK. Đng thi, thường xuyên trao đi thông tin, phi hp trong vic theo dõi sát biến đng th trường (chng khoán, tin t, ngoi hi…) đ thng nht quan đim ch đo, điu hành, t đó nâng cao hiu lc, hiu qu công tác điu hành, to nim tin cho nhà đu tư trong và ngoài nước, duy trì n đnh th trường.

Mt s kết qu đt được

Mc dù năm 2020 đy khó khăn, thách thc đi vi kinh tế thế gii và trong nước nhưng Vit Nam vn đt được nhng kết qu tích cc trên nhiu mt, lĩnh vc ca đi sng kinh tế - xã hi. Trong đó có s đóng góp tích cc t công tác phi hp cht ch, có hiu qu ca CSTK-CSTT, có th k ra mt s kết qu quan trng sau:

Mt là, Vit Nam là mt trong s ít quc gia thành công trong kim soát dch bnh Covid-19, đm bo an sinh xã hi, sm khôi phc và n đnh đi sng nhân dân sau thiên tai, dch bnh. Các gii pháp h tr tài khóa ca Chính ph đã kp thi h tr cuc sng ca người dân, tăng cường năng lc ca h thng y tế, t đó đáp ng tt nhu cu trang thiết b và cơ s vt cht, phn ng nhanh nhy vi din biến phc tp ca dch bnh. Ngh quyết s 42/NQ-CP và Ngh quyết s 154/NQ-CP sa đi, b sung Ngh quyết s 42/NQ-CP được ban hành kp thi đã h tr trc tiếp các đi tượng b gim sâu thu nhp, mt, thiếu vic làm, gp khó khăn, không đm bo mc sng ti thiu.

Bên cnh đó, vic gi vng n đnh vĩ mô cũng như gi vng s n đnh và thông sut ca th trường tài chính - tin t đã đm bo môi trường kinh doanh n đnh, to cơ s cho TCTD có ngun lc đ chung tay h tr các đi tượng chu nh hưởng bi dch bnh, thiên tai, gim bt gánh nng tài chính cho doanh nghip và người dân trong giai đon khó khăn.

Hai là, Vit Nam thuc nhóm có tc đ tăng trưởng cao nht thế gii, phn ánh n lc to ln ca Chính ph trong cuc chiến“va chng dch, va đm bo phát trin kinh tế”.

Ba là, kim soát tt giá c, nht là giá c hàng hóa và dch v thiết yếu (lương thc, thc phm, đin…) qua đó góp phn n đnh kinh tế vĩ mô và an sinh xã hi; cho thy công tác điu hành CSTT, CSTK và các bin pháp qun lý giá đã được trin khai rt linh hot, đng b, đóng góp tích cc vào vic gim áp lc lên lm phát nhưng vn h tr được kinh tế hi phc tăng trưởng nhanh.

Bn là, nim tin ca người dân, doanh nghip đi vi vic ch đo, điu hành linh hot, ch đng, quyết lit ca Đng, Nhà nước và Chính ph chưa bao gi được tăng cường mnh m như thi gian qua. Nhiu t chc, gii truyn thông quc tế đu đánh giá cao thành công và kinh nghim điu hành ca Vit Nam trong công tác phòng, chng và khc phc hu qu ca đi dch và thiên tai; trong đó không th không k đến công tác điu phi CSTK-CSTT. Góp phn nâng cao v thế ca Vit Nam trên trường quc tế, thu hút dòng vn đu tư nước ngoài, cng c sc mnh tài chính quc gia.

Năm 2020 cũng là năm mà Vit Nam đt được nhiu thành tu đúc kết t gn 35 năm Đi mi. N lc ci cách cơ cu kinh tế đã to nn tng vĩ mô n đnh, lm phát được kim soát mc thp, cht lượng tăng trưởng được ci thin căn bn; xut siêu 5 năm liên tiếp trong bi cnh thương mi quc tế gim mnh; tc đ tăng trưởng được duy trì mc cao…

Nhng kết qu tích cc trên cho thy, các gii pháp điu hành CSTT, CSTK thi gian qua là đúng hướng, có hiu qu, tác dng thiết thc h tr tháo g khó khăn cho doanh nghip, người dân, góp phn to nên sc mnh tng hp đ thc hin mc tiêu kép “va chng dch, va đm bo phát trin kinh tế”, đóng góp vào thành công chung trong vic thc hin thng li các mc tiêu kinh tế - xã hi mà Đng và Quc hi đã đ ra, to nn tng tiếp tc thc hin các mc tiêu phát trin trong giai đon ti.

Đnh hướng phi hp chính sách trong năm 2021

Năm 2021, kinh tế toàn cu tim n nhiu ri ro, bt trc; căng thng bo h thương mi d kiến tiếp tc gia tăng; dch chuyn dòng vn FDI tiếp tc din ra mnh m trong xu thế đa dng hóa chui giá tr toàn cu; chuyn đi s; giá hàng hóa, năng lượng d báo phc hi... Trong nước, Quc hi, Chính ph đt mc tiêu tăng trưởng khong 6%. Bên cnh đó, nhiu t chc quc tế d báo Vit Nam phc hi nhanh và tăng trưởng cao, khong 4,5-8,1%.

Bi cnh trên đt ra yêu cu phi tiếp tc tăng cường s phi hp ngày càng nhp nhàng, cht ch hơn gia các chính sách kinh tế vĩ mô, trong đó quan trng nht là phi hp CSTK và CSTT cũng như công tác điu hành gia B Tài chính và NHNN, nhm tăng cường hiu qu, hiu lc truyn dn chính sách đến nn kinh tế, góp phn khôi phc nhanh sn xut, kinh doanh, tiêu dùng đ góp phn phc hi nhanh, bn vng các nn tng phát trin kinh tế-xã hi trong trng thái bình thường mi.

Theo đó, cn tp trung: (1) Phi hp hài hòa, đng b gia các công c CSTK-CSTT, đc bit chú trng t khâu cung cp, trao đi thông tin, hoch đnh, d báo đến khâu thc thi chính sách trong tng th các gii pháp chính sách kinh tế vĩ mô chung ca Chính ph; (2) NHNN và B Tài chính cn tiếp tc tăng cường phi hp cht ch trong công tác điu hành; đóng vai trò tích cc ti Hi đng tư vn chính sách tài chính, tin t quc gia, Ban Ch đo điu hành giá và các cơ chế phi hp khác nhm đm bo thông tin thông sut, đy đ phc v vic ra quyết đnh chính sách nhanh chóng, kp thi; góp phn thc hin hiu qu các mc tiêu phát trin kinh tế-xã hi, đc bit chú trng thúc đy tăng trưởng kinh tế, kim soát lm phát, duy trì n đnh và đm bo các cân đi vĩ mô ca Vit Nam.

ThS. Phm Thanh Hà - V trưởng V Chính sách tin t (Ngân hàng Nhà nước Vit Nam)

Xem 101 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng