Thứ tư, 03 Tháng 3 2021
TIN MỚI

Tháo gỡ vướng mắc về xử lý nợ xấu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Hinh anh xu ly no xauTrong nhiu năm qua, h thng Ngân hàng đã đt được nhng kết qu rt quan trng v x lý n xu, khai thông hàng trăm ngàn t đng n đng đưa vào đu tư cho tăng trưởng kinh tế.

Đc bit, t gia năm 2017, vic thc hin Ngh quyết s 42/2017/QH14 ca Quc hi v thí đim x lý n xu ca các t chc tín dng đã to ra nhng chuyn biến tích cc trong nâng cao năng lc tài chính cho các ngân hàng thương mi. Mc tiêu cơ cu li h thng các t chc tín dng gn vi x lý n xu giai đon 2016-2020 đt được nhiu bước tiến ln.

Tuy nhiên, trong thc tin đang tiếp tc phát sinh nhng khó khăn, vướng mc cn được tháo g đ hot đng x lý n xu đt được hiu qu cao hơn, khai thông dòng vn tín dng ngân hàng đu tư cho tăng trưởng bn vng nn kinh tế.

Tng quan n xu, phương án x lý n xu và nhng khó khăn, vướng mc

Lũy kế t ngày 15/8/2017 đến 31/5/2020, toàn h thng các TCTD đã x lý được 293,88 nghìn t đng  n xu xác đnh theo Ngh quyết s 42/2017/QH14, đt trung bình khong 7,15 nghìn t đng/tháng, cao hơn 3,63 nghìn t đng/tháng so vi kết qu x lý n xu ni bng trung bình tháng t năm 2012-2017 (giai đon trước khi Ngh quyết s 42/2017/QH14 có hiu lc).

Kết qu đt được là rt tích cc nhưng nhng khó khăn, vướng mc ny sinh t quá trình thc hin Ngh quyết s 42/2017/QH14 và biến đng bt thường v dch bnh Covid-19 (đc bit t tháng 2/2020 đến nay) đang nh hưởng rt ln đến tiến đ x lý n xu ca các TCTD.

Trước din biến đó, Ngân hàng Nhà nước Vit Nam (NHNN) đã ban hành Thông tư s 01/2020/TT-NHNN quy đnh v vic TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cu li thi hn tr n, min, gim lãi, phí, gi nguyên nhóm n do nh hưởng ca dch Covid-19. Tuy nhiên, nhiu kh năng khi Thông tư này hết hiu lc vào ngày 31/12/2020, khi đó n được cơ cu li s chuyn thành n xu.

Đc bit, hin nay đang phát sinh hơn 10 nhóm khó khăn, vướng mc trong x lý n xu theo Ngh quyết s 42/2017/QH14 ca Quc hi. C th:

Th nht, khó khăn, vướng mc liên quan đến công tác trin khai, hướng dn t các b, ngành có liên quan và các tnh, thành ph.

V cơ bn, các b, ngành, đa phương liên quan đã ban hành các văn bn ch đo, hướng dn thi hành Ngh quyết s 42/2017/QH14, tuy nhiên, vn còn mt s đa phương chưa quyết lit thc hin, hoc thc hin thiếu đng b…; công tác thu gi tài sn bo đm (TSBĐ) còn nhiu khó khăn, bt cp. Ngoài ra, trong quá trình c phn hóa các doanh nghip nhà nước, vic tha kế nghĩa v tr n gia pháp nhân mi thành lp và pháp nhân cũ chưa được đng b… dn đến tranh chp kéo dài ti Tòa án.

Th hai, v bán n xu và TSBĐ theo giá tr th trường, phát trin th trường mua bán n quy đnh ti Điu 5 Ngh quyết s 42/2017/QH14 vn còn gp mt s khó khăn.

Vic mua bán n xu ch yếu din ra gia TCTD và 2 đơn v mua n chính là Công ty Qun lý tài sn ca các t chc tín dng (VAMC) và Công ty Mua bán n Vit Nam (DATC). Thc tế hin nay cho thy, vic thiếu th trường th cp và phái sinh đi vi các khon n; vic thm đnh giá khon n đang được các t chc thm đnh giá áp dng theo H thng Tiêu chun thm đnh giá Vit Nam (được áp dng chung cho thm đnh giá các loi tài sn) nên khi đnh giá các khon n thì các t chc thm đnh giá li vn dng rt khác nhau, gây khó khăn cho các bên trong vic la chn mc giá tham kho làm cơ s xác đnh mc giá khi đim trong giao dch mua bán n.

Th ba, v cơ chế tiếp cn thông tin tình trng TSBĐ quy đnh ti Điu 7 Ngh quyết s 42/2017/QH14.

Hin nay, Tòa án, cơ quan thi hành án dân s không có h thng d liu cho phép các TCTD trích xut, tra cu thông tin tài sn có liên quan đến v vic đang được th lý gii quyết. Đng thi, cũng chưa có hướng dn v cơ chế xác đnh sm hu hiu trong quá trình thm đnh đ xác đnh tài sn nào đang tranh chp, tài sn nào đang phi áp dng bin pháp khn cp tm thi, dn đến cách hiu v tài sn tranh chp gia các cơ quan tiến hành t tng ti nhiu nơi, nhiu cp khác nhau, gây khó khăn khi áp dng các bin pháp x lý tài sn.

Th tư, v quyn thu gi TSBĐ quy đnh ti Điu 7 Ngh quyết s 42/2017/QH14.

Trên thc tế, vic thu gi TSBĐ hin nay vn ph thuc khá nhiu vào thin chí ca bên vay. Đng thi, s phi hp ca các cơ quan hu quan ti đa phương trong mt s trường hp chưa kp thi (như xác minh thông tin khách hàng, h tr thu gi TSBĐ)… cũng làm nh hưởng đến công tác x lý thu hi n xu.

Th năm, v áp dng th tc rút gn trong gii quyết tranh chp nghĩa v giao TSBĐ và x lý TSBĐ quy đnh ti Điu 8 Ngh quyết s 42/2017/QH14.

Hin nay, s lượng các v vic x lý n xu thông qua th tc rút gn ti Tòa án còn rt hn chế, điu này phn nào nh hưởng đến kết qu x lý n xu nói chung. S liu do các TCTD báo cáo, mt s TCTD đã áp dng hình thc rút gn trong gii quyết tranh chp liên quan đến TSBĐ và đang được Tòa án các cp xem xét gii quyết. Tuy nhiên, đến nay vn chưa có trường hp nào được gii quyết theo th tc rút gn.

Th sáu, v đăng ký thay đi Giy chng nhn quyn s dng đt, quyn s hu nhà và tài sn khác gn lin vi đt là TSBĐ ca khon n xu quy đnh ti Khon 4 Điu 9 Ngh quyết s 42/2017/QH14.

Trên thc tế, trong quá trình x lý n xu, hu hết các ch tài sn đu chng đi, không hp tác... Do đó, TCTD, t chc mua bán n đ xut s dng Biên bn thu gi thay cho văn bn v vic bàn giao tài sn thế chp/văn bn v vic bàn giao tài sn mua bán n nhưng không được Văn phòng đăng ký đt đai chp thun, t đó dn đến các bên liên quan không thc hin được vic chuyn quyn s hu, s dng tài sn cho bên mua tài sn.

Th by, v điu kin chuyn nhượng TSBĐ là d án bt đng sn quy đnh ti Điu 10 Ngh quyết s 42/2017/QH14.

Vic chuyn nhượng các d án chưa có Giy chng nhn vn gp phi khó khăn khi tiến hành các th tc chuyn nhượng d án ti các cơ quan có thm quyn.

Th tám, v vic thc hin th t ưu tiên thanh toán khi x lý TSBĐ và vic np thuế khi chuyn nhượng TSBĐ quy đnh ti (Điu 12, Ngh quyết s 42/2017/QH14).

Trong quá trình trin khai thc hin, NHNN tiếp tc nhn được kiến ngh ca các TCTD phn ánh v vic phi np các khon thuế trước khi thc hin nghĩa v ưu tiên thanh toán cho bên nhn bo đm là TCTD đã làm gim s tin thu hi n ca TCTD, nhiu trường hp s tin bán TSBĐ không đ thu hi n cho TCTD nhưng vn phi np thuế, gây khó khăn cho c bên bo đm và bên nhn bo đm, nh hưởng ln đến quyn li ch n có bo đm ca TCTD…

Th chín, khó khăn, vướng mc liên quan đến vic hoàn tr TSBĐ là vt chng trong v án hình s quy đnh ti Điu 14 Ngh quyết s 42/2017/QH14. C th, các th tc, quy trình v hoàn tr TSBĐ ca các v án cho các TCTD không rõ ràng, thiếu chi tiết. Bên cnh đó, s phi hp thiếu cht ch, chưa đy đ trách nhim ca các bên có liên quan như: cơ quan thi hành án, công an… v hoàn tr TSBĐ ca các v án cho các TCTD có khon n xu. Do đó, công vic này kéo dài thi gian, các TCTD chm nhn được tài sn đ ch đng bán hay phát mi, x lý, thu hi vn ca các khon n xu.

Th mười, v công tác phi hp trong hot đng thi hành án dân s.

Mc dù đã có Quy chế phi hp gia NHNN và B Tư pháp v hot đng thi hành án dân s, tuy nhiên, ti mt s đa phương do nhiu nguyên nhân khách quan và ch quan khác nhau, hot đng thi hành án ngân hàng còn chưa tht s hiu qu, nhiu v vic kéo dài… phát sinh nhiu chi phí cho các TCTD x lý n. Trong thc tế, đi vi nhiu trường hp, TCTD thu hi được n v, tr các chi phí, s thc thu hch toán vào ni bng không còn được bao nhiêu.

Mười mt, v vic gii hn phm vi la chn t chc thm đnh giá TSBĐ.

Vic gii hn t chc thm đnh giá phi nm trên đa bàn tnh, thành ph đã làm hn chế cơ hi la chn được t chc đnh giá có đ uy tín, năng lc đ thc hin đnh giá tài sn bo đm. Nhiu đa phương còn thiếu t chc thm đnh giá hoc năng lc ca t chc thm đnh giá còn yếu, dn đến cht lượng thm đnh giá chưa cao.

Mt s nhóm gii pháp đ xut

Đ hot đng x lý n xu đt được hiu qu cao hơn, mt s gii pháp được đ xut thc hin gm:

V phía Chính ph, các b, ngành, đa phương

Th nht, các b ngành có liên quan trình ban hành các văn bn ch đo, hướng dn c th nhm h tr các TCTD trin khai có hiu qu Ngh quyết s 42/2017/QH14 và các cp h tr ti đa các TCTD trong quá trình x lý TSBĐ, thu hi n.

Th hai, các b ngành và các đa phương tp trung gii quyết dt đim nhng khó khăn, vướng mc v cơ chế cũng như trong thc tế áp dng Ngh quyết s 42/2017/QH14; trong đó bao gm khó khăn, vướng mc c th liên quan đến công tác trin khai, hướng dn t các b, ngành và đa phương; Bán n xu và TSBĐ theo giá tr th trường, phát trin th trường mua bán n; Cơ chế tiếp cn thông tin v tình trng TSBĐ; Quyn thu gi TSBĐ; Áp dng th tc rút gn trong gii quyết tranh chp v nghĩa v giao TSBĐ và x lý TSBĐ; Thc hin th t ưu tiên thanh toán khi x lý TSBĐ và vic np thuế khi chuyn nhượng TSBĐ…

Th ba, các b ngành và các đa phương đy mnh hơn na quá trình phân loi, sp xếp các doanh nghip, trng tâm là các doanh nghip nhà nước, thc hin tái cơ cu, nâng cao năng lc tài chính, năng lc cnh tranh ca các doanh nghip, to điu kin đ h thng các TCTD x lý n xu, lành mnh hóa tài chính.

Th tư, trên cơ s thc tế áp dng chính sách ti Ngh quyết s 42/2017/QH14 và kết qu tng kết, đánh giá vic thc hin Quyết đnh s 1058 ca Th trướng Chính ph v trin khai thc hin Ngh quyết 42/2017/QH14, NHNN cn khn trương nghiên cu xây dng trình Chính ph Đ án cơ cu li h thng các TCTD giai đon 2021-2025 nhm tiếp tc h tr các TCTD trong vic x lý hiu qu n xu, góp phn thc hin thành công các mc tiêu v cơ cu li h thng các TCTD và chiến lược phát trin ngành Ngân hàng trong giai đon tiếp theo.

Th năm, theo Thông báo s 3616/TB-TTKQH v kết lun ca y ban Thường v Quc hi ti phiên hp th 45 tháng 5/2020 đt 2, đ ngh Chính ph nghiên cu, xem xét sm ch đo NHNN và các b ngành có liên quan tiến hành rà soát các chính sách v tín dng, chnh sa, b sung kp thi, đ có các gii pháp nhm hn chế n xu gia tăng.

V phía Quc hi

Th nht, Quc hi nên xem xét đến khía cnh x lý n xu khi quyết đnh chính sách cơ bn v tài chính, tin t quc gia.

Th hai, Quc hi cn thc hin quyn giám sát ti cao đi vi quá trình trin khai, thc hin Ngh quyết s 42/2017/QH14 ca Chính ph, các đa phương, các cp, các ngành và các t chc xã hi; Ch đo các Đoàn Đi biu Quc hi tăng cường hot đng giám sát vic thc hin Ngh quyết s 42/2017/QH14 ti đa phương.

Th ba, Quc hi xem xét ch đo Tòa án nhân dân ti cao v vic trin khai, ban hành văn bn hướng dn các cp Tòa có liên quan thi hành th tc rút gn theo quy đnh pháp lut, đ gii quyết nhanh chóng yêu cu khi kin theo nêu ti Ngh quyết s 42/2017/QH14 và Ngh quyết s 03/2018/NQ-HĐTP ca Hi đng thm phán (Tòa án Nhân dân ti cao).

Th tư, Quc hi xem xét ch đo Tòa án nhân dân ti cao phi hp vi Vin kim sát nhân dân ti cao, B Công an, Cơ quan thi hành án sm có văn bn ch đo v vic thc hin quy đnh v hoàn tr các TSBĐ là vt chng ca v án hình s sau khi đã hoàn tt các th tc xác minh chng c quy đnh ti Ngh quyết s 42/2017/QH14; phi hp vi cơ quan thi hành án dân s sm xây dng h thng d liu liên quan đến các v vic đang được th lý gii quyết đ TCTD nhanh chóng thu hi n, khai thông dòng vn đ tiếp tc cho vay, góp phn thúc đy tăng trưởng kinh tế.      

TS. Hà Th Sáu, Khoa Ngân hàng, Hc vin Ngân hàng

Tài liệu tham khảo:

Quốc hội, Nghị quyết số 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng;

Báo cáo tài chính hợp nhất của các NHTM hết quý II/2020, tháng 8/2020 và hết quý III/2020, tháng 11/2020;

www.sbv.gov.vn; www.vnba.org.vn

Xem 939 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)

About Author

Xem theo ngày tháng