Thứ ba, 02 Tháng 3 2021
TIN MỚI

Sử dụng hiệu quả quỹ BHTG phù hợp với nhiệm vụ mới của BHTG - Kinh nghiệm quốc tế và bài học đối với Việt Nam

Su dung hieu qua quy BHTG phu hop voi nhiem vu moi cua BHTG 1Theo Nguyên tc 9 v ngun vn và s dng ngun vn ti B Nguyên tc cơ bn phát trin h thng bo him tin gi (BHTG) hiu qu do Hip hi BHTG quc tế (IADI) và y ban Basel v Giám sát ngân hàng (BCBS) ban hành năm 2014, t chc BHTG nên áp dng cơ chế cp vn trước đ đm bo sn sàng ngun lc khi xy ra s kin bo him. Bên cnh đó, kết qu kho sát thường niên năm 2018 ca IADI cho thy, 126/135 (93,3%) t chc BHTG tr li kho sát áp dng cơ chế cp vn trước.

Cơ chế cp vn trước giúp các t chc BHTG kim soát tt hơn nhu cu v ngun vn, t đó giúp vic lp kế hoch chi tr tt hơn; ngun vn sn có giúp quá trình chi tr din ra nhanh chóng. T đó đm bo s an toàn ca tin gi ca người gi tin, cng c nim tin ca công chúng đi vi h thng BHTG và s n đnh ca h thng tài chính. Ngoài ra, cơ chế cp vn trước ưu vit hơn cơ chế cp vn sau do phí bo him tích lũy trong điu kin kinh tế n đnh giúp tránh suy yếu thêm ngành ngân hàng khi kinh tế bước vào thi kỳ căng thng.

Bên cnh nhim v chính là chi tr tin gi được bo him, t chc BHTG tùy theo mô hình hot đng và quy đnh pháp lý ti nước s ti có th có thêm mt s nhim v khác như tham gia vào quá trình x lý t chc tham gia BHTG có vn đ. Theo Qu tin t quc tế (IMF)[1], có nhiu ý kiến ng h vic s dng qu BHTG theo cơ chế cp vn trước ngoài đ chi tr cho người gi tin khi thanh lý, còn có th s dng đ h tr x lý ngân hàng. Tuy nhiên, mc tiêu chính ca t chc BHTG là chi tr các khon tin gi được bo him dù t chc đó có nhim v chi tr đơn thun hay có thêm nhim v x lý. Vì vy, đ bo v Qu BHTG khi nhng ri ro ca quá trình x lý và đm bo nhim v chính ca qu là chi tr tin gi được bo him, cn áp dng các bin pháp bo v qu. Các bin pháp thường được các t chc BHTG quc tế s dng bao gm đánh giá theo nguyên tc chi phí ti thiu và có ngun vn d phòng được đm bo t chính ph. Đánh giá theo nguyên tc chi phí ti thiu đm bo rng chi phí mà Qu BHTG s dng cho mt s kin x lý không cao hơn chi phí mà Qu BHTG chi tr cho người gi tin được bo him ca t chc được x lý đó, tr đi các khon thu hi tim năng. Ngoài ra, cn thiết đt ra mt gii hn đ qu bo him tin gi không gim xung dưới mt mc nht đnh, ví d 50% t l qu mc tiêu. V vn đ này, IADI cũng khuyến ngh vic dùng qu BHTG cho quá trình x lý ch được gii hn mc không vượt quá s tin mà t chc BHTG l ra phi dùng đ chi tr tr đi phn giá tr tài sn được thu hi trong trường hp áp dng phương án thanh lý thay vì x lý ngân hàng.[2] Các bin pháp bo v này s giúp đm bo qu BHTG không b s dng  quá mc, dn đến có th làm xói mòn nim tin ca người gi tin đi vi h thng BHTG. Ngoài ra, vic s dng qu bo him tin gi trong x lý ch được thc hin nếu khung pháp lý điu chnh BHTG cho phép.

T chc BHTG tham gia vào quá trình x lý đóng vai trò quan trng trong vic duy trì s n đnh tài chính và gim ri ro rút tin hàng lot. Khi đó, ngun qu được tích lũy và có sn đ chi tr BHTG cũng cn có sn đ h tr x lý t chc tham gia BHTG. Tuy nhiên, ngun vn ca BHTG thường không đ đ đáp ng nhu cu x lý trong các trường hp khng hong h thng. Ging như tt c các loi hình bo him khác, các Qu BHTG thường được thiết kế đ ly phn đóng góp ca s đông bù đp ri ro s ít, không phi đ đi phó vi vic x lý mt ngân hàng có tm nh hưởng h thng hoc khng hong h thng ngân hàng. Nhng s kin này thường đòi hi nhiu ngun lc đáng k hơn so vi ngun qu BHTG sn có. Đ gii quyết vn đ này, IMF khuyến ngh thiết lp mt qu riêng bit đ x lý các ri ro h thng. Mc tiêu ca qu x lý riêng bit nhm (i) h tr cho Qu BHTG, (ii) bo v các ch n không có bo him khi cn thiết, và (iii) ngăn chn s lây lan và duy trì s n đnh tài chính trong quá tình x lý. Mt qu x lý riêng bit giúp h thng BHTG tránh khi các khon n tim tàng ln thường phát sinh khi mt ngân hàng có tm quan trng h thng đ v, t đó giúp người gi tin tin tưởng vào h thng BHTG.

Theo kho sát ca Ngân hàng thanh toán quc tế (BIS) năm 2019[3] vi 53 t chc BHTG, có 21 t chc ch s dng ngun qu vào chi tr đơn thun và 32 t chc (khong 60%) s dng ngun lc vào c chi tr và quá trình x lý. Trong đó, 14/32 t chc (44%) có sn qu x lý riêng bit vi Qu BHTG. Ti Hàn Quc, nhm đm bo năng lc tài chính ca Qu BHTG trong quá trình tái cơ cu, Quc hi Hàn Quc năm 2011 đã ban hành mt Đo lut quy đnh: bên cnh 6 tài khon BHTG riêng bit cho 6 loi hình t chc tham gia BHTG, Tng công ty BHTG Hàn Quc (KDIC) thiết lp mt tài khon đc bit cho vic tái cơ cu ngân hàng tiết kiêm tương h (mutual saving banks). Theo đó, 55% thu nhp thu được t phí hàng năm được phân b cho Tài khon qu BHTG ca 6 loi hình t chc tham gia BHTG, 45% thu nhp t phí còn li được phân b cho tài khon đc bit này.

Cơ cu tài khon đc bit c th như sau:

Su dung hieu qua quy BHTG phu hop voi nhiem vu moi cua BHTG 2Bài hc kinh nghim vi Vit Nam

BHTGVN áp dng cơ chế cp vn trước như hu hết các t chc BHTG trên thế gii, theo đó các t chc tham gia BHTG đóng phí cho BHTGVN vi mc phí đng hng 0,15%/năm. Theo quy đnh ti Thông tư 312/2016/TT-BTC quy đnh chế đ tài chính đi vi BHTGVN, Qu d phòng nghip v ca BHTGVN ch s dng đ chi tr bo him cho người gi tin. Tuy nhiên, Lut sa đi b sung mt s điu Lut các TCTD năm 2017 (sau đây gi là Lut các TCTD 2017), vai trò ca BHTGVN tiếp tc được nâng cao mt bước khi được tham gia sâu hơn vào quá trình tái cơ cu các TCTD yếu kém vi mt s quyn hn mi nhm bo v tt hơn quyn và li ích hp pháp ca người gi tin, gm: cho vay đc bit đi vi các TCTD được kim soát đc bit, mua trái phiếu ca TCTD h tr và tham gia đánh giá tính kh thi Phương án phc hi ca QTDND, t chc tài chính vi mô và công ty tài chính. Như vy, Qu d phòng nghip v ca BHTGVN ngoài chi tr tin gi được bo him, s có th được s dng đ cho vay đc bit đi vi các TCTD được kim soát đc bit và mua trái phiếu ca TCTD h tr.

V các bin pháp bo v Qu BHTG, Lut BHTG đã quy đnh BHTGVN có th tiếp cn các ngun vn d phòng như tiếp nhn h tr theo nguyên tc có hoàn tr t ngân sách nhà nước theo quyết đnh ca Th tướng Chính ph hoc vay ca t chc tín dng, t chc khác có bo lãnh ca Chính ph trong trường hp ngun vn ca t chc BHTG tm thi không đ đ tr tin bo him; tiếp nhn các ngun tài tr ca các t chc, cá nhân trong nước và nước ngoài đ tăng cường năng lc hot đng. Tuy nhiên, hin văn bn pháp lý không nêu rõ thi hn đ NHNN ch trì, phi hp vi B Tài chính trình Th tướng Chính ph xem xét, quyết đnh vic h tr t ngân sách nhà nước hoc bo lãnh cho BHTGVN vay vn ca TCTD, t chc khác. Ngoài ra, BHTGVN chưa có phương án/cơ chế c th cho vic tiếp cn các ngun vn khn cp. Điu này có th làm chm tr vic gii ngân s vn này trong trường hp Qu d phòng nghip v không đ khi thc hin công tác chi tr BHTG cũng như các nhim v khác mà BHTGVN được giao.

T kinh nghim quc tế cho thy đ s dng hiu qu qu BHTG phù hp vi nhim v mi ca BHTGVN khi tham gia sâu hơn vào quá trình tái cơ cu TCTD yếu kém, cn thc hin nhng gii pháp sau:

Th nht, b sung quy đnh v quy trình c th và thi hn đ NHNN ch trì, phi hp vi B Tài chính trình Th tướng Chính ph xem xét, quyết đnh vic h tr t ngân sách nhà nước hoc bo lãnh cho BHTGVN vay vn ca TCTD, t chc khác. BHTGVN lp phương án/cơ chế c th cho vic tiếp cn các ngun vn khn cp đ ch đng khi thiếu ht qu.

Th hai, đt ra mt t l gii hn (30% - 45%) đi vi vic s dng Qu d phòng nghip v vào các hot đng x lý như cho vay đc bit và mua trái phiếu ca TCTD h tr hoc phân tách Qu d phòng nghip v hin nay thành Qu BHTG và Qu tái cơ cu cũng theo mt t l gii hn nht đnh đ đm bo đ ngun lc chi tr khi phát sinh s kin bo him.

Th ba, nghiên cu thiết lp vic đánh giá trước khi đưa ra quyết đnh cho vay đc bit hay mua trái phiếu TCTD h tr theo nguyên tc chi phí ti thiu đm bo rng chi phí khi s dng Qu đ tham gia vào quá trình tái cơ cu TCTD có vn đ không cao hơn chi phí mà Qu chi tr cho người gi tin được bo him ca TCTD đó tr đi các khon thu hi tim năng. Nếu chi phí cao hơn, BHTGVN có quyn t chi cho vay và đ xut NHNN chuyn sang giai đon x lý pháp nhân.

Phòng NCTH&HTQT - DIV

Tài liu tham kho:

Hip hi BHTG quc tế IADI (2014), B nguyên tc cơ bn phát trin h thng BHTG hiu qu

Qu tin t quc tế IMF (2018), “Ngun vn x lý ly t đâu khi t chc tài chính đ v?”

Ngân hàng Thanh toán quc tế BIS (2019), Qun lý đ v ngân hàng - Vai trò ca t chc BHTG

Website ca Tng công ty BHTG Hàn Quc KDIC

[1] IMF (2018), “Ngun vn x lý ly t đâu khi t chc tài chính đ v?”

[2] IADI (2014), B nguyên tc cơ bn phát trin h thng BHTG hiu qu, Nguyên tc 9

[3] BIS (2019), Qun lý đ v ngân hàng - Vai trò ca t chc BHTG

Xem 2249 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng