Thứ tư, 30 Tháng 9 2020
TIN MỚI

Nghị quyết 42 góp phần không nhỏ vào kết quả xử lý nợ xấu

Hinh anh xu ly no xauNhững kết quả đạt được sau gần 3 năm áp dụng Nghị quyết số 42/2017/QH14 ngày 21/6/2017 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng (Nghị quyết số 42) đã chứng tỏ các quy định tại Nghị quyết này được các tổ chức tín dụng (TCTD) và Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) áp dụng có hiệu quả trên thực tế, tạo ra những chuyển biến tích cực trong công tác xử lý nợ xấu và góp phần không nhỏ vào kết quả công tác cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020.

Việc Quốc hội thể chế hóa công tác xử lý nợ xấu thông qua việc xây dựng và ban hành Nghị quyết số 42 đã khắc phục các tồn tại, hạn chế trong công tác xử lý nợ xấu, tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất và đồng bộ về xử lý nợ xấu; tháo gỡ những khó khăn vướng mắc, hỗ trợ các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (sau đây gọi là TCTD) trong việc xử lý hiệu quả, dứt điểm nợ xấu, bảo đảm các TCTD tiếp tục phát huy tốt vai trò là kênh dẫn vốn chủ đạo, đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.

Trước đây, suy nghĩ nợ xấu là của ngành ngân hàng, nợ xấu từng gắn với một tư duy như mặc định: "nợ xấu ngân hàng", nợ xấu của ngân hàng, do ngân hàng và tự ngân hàng phải trả giá, phải tự chịu trách nhiệm và tự xử lý. Tuy nhiên, với Nghị quyết 42, tư duy của nhà lập pháp đã thay đổi khi cho rằng, nợ xấu là của nền kinh tế. Từ nhận thức nợ xấu là của nền kinh tế, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành địa phương các cấp đã vào cuộc quyết liệt, hỗ trợ ngành ngân hàng xử lý nợ xấu. Bên cạnh ý nghĩa về pháp lý, Nghị quyết 42 còn có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao ý thức tuân thủ từ phía khách hàng vay vốn.

Đẩy mạnh triển khai hiệu quả các giải pháp xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42

Xác định việc triển khai các chính sách xử lý nợ xấu theo Nghị quyết số 42 là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng nhằm khẩn trương đẩy mạnh xử lý nợ xấu của các TCTD, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã chủ động phối hợp với các Bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan có liên quan rà soát những khó khăn, vướng mắc, bất cập, xung đột pháp lý giữa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngành Ngân hàng với hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật khác nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ để triển khai thành công Nghị quyết số 42. NHNN cũng đã kịp thời có các văn bản gửi các Bộ, ban, ngành nhằm hỗ trợ, hướng dẫn, giải đáp các khó khăn vướng mắc của các TCTD trong quá trình triển khai Nghị quyết số 42.

Với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt và đồng bộ của NHNN, cùng với sự chủ động, nỗ lực của các TCTD mà nợ xấu nội bảng của hệ thống các TCTD đã được xử lý, kiểm soát và duy trì ở mức an toàn. Các TCTD, VAMC đã áp dụng có hiệu quả các quy định tại Nghị quyết số 42, đảm bảo các TCTD tiếp tục phát huy tốt vai trò là kênh dẫn vốn chủ đạo và đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế. Đến nay, nợ xấu của hệ thống các TCTD đã được kiểm soát và công tác xử lý nợ xấu đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

Theo báo cáo của NHNN, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống TCTD trong giai đoạn 2016-2020 được duy trì dưới mức 3%, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của các TCTD giảm liên tục qua các năm.

Bên cạnh kết quả trong xử lý nợ xấu nói chung, xử lý nợ xấu xác định theo Nghị quyết số 42 cũng đạt được kết quả bước đầu quan trọng; các hình thức xử lý nợ xấu được các TCTD vận dụng, áp dụng đa dạng, đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu, cụ thể:Lũy kế từ 15/8/2017 đến 31/5/2020, toàn hệ thống các TCTD đã xử lý được 293,88 nghìn tỷ đồng nợ xấu xác định theo Nghị quyết số 42. Tổng số nợ xấu xác định theo Nghị quyết số 42 được xử lý từ 15/8/2017 đến 31/5/2020 đạt trung bình khoảng 7,15 nghìn tỷ đồng/tháng, cao hơn 3,63 nghìn tỷ đồng/tháng so với kết quả xử lý nợ xấu nội bảng trung bình tháng từ năm 2012 - 2017 của hệ thống các TCTD trước khi Nghị quyết số 42 có hiệu lực.

Trước khi có Nghị quyết số 42, nợ xấu của toàn hệ thống các TCTD chủ yếu được xử lý bằng dự phòng rủi ro, các biện pháp xử lý nợ xấu thông qua xử lý tài sản bảo đảm và khách hàng trả nợ còn chưa cao. Tuy nhiên, kể từ khi Nghị quyết số 42 có hiệu lực, từ 15/8/2017 đến 31/5/2020, xử lý nợ xấu nội bảng xác định theo Nghị quyết số 42 chủ yếu thông qua hình thức khách hàng trả nợ là 121,4 nghìn tỷ đồng (chiếm khoảng 40,1% tổng nợ xấu nội bảng theo Nghị quyết số 42 đã xử lý), cao hơn nhiều tỷ trọng nợ xấu được xử lý do khách hàng tự trả nợ/tổng nợ xấu nội bảng đã xử lý trung bình năm từ 2012-2017 là khoảng 22,8%.

Kết quả xử lý nợ xấu xác định theo Nghị quyết số 42 bằng hình thức khách hàng trả nợ tăng mạnh, phản ánh ý thức trả nợ của khách hàng đã cải thiện. Khách hàng chủ động và hợp tác hơn trong việc trả nợ TCTD, hạn chế tình trạng chủ tài sản cố ý chây ỳ, chống đối nhằm kéo dài thời gian xử lý. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy Nghị quyết số 42 đã và đang phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc và đẩy mạnh công tác xử lý nợ xấu của hệ thống các TCTD.

Nghị quyết 42 đã tác động tích cực đến hoạt động xử lý, thu hồi nợ của VAMC. Từ 15/8/2017 đến 31/5/2020, VAMC đã thu hồi nợ ước đạt 91.469 tỷ đồng, bằng 60% tổng giá trị thu hồi nợ lũy kế từ năm 2013 đến 31/5/2020.

Cần sự phối hợp đồng bộ tháo gỡ vướng mắc thời gian tới

Mặc dù cho rằng Nghị quyết 42 đã tạo cơ chế xử lý đồng bộ, thống nhất, hiệu quả, kiểm soát chặt chẽ các khoản nợ xấu và xử lý tài sản bảo đảm tiền vay của TCTD, nhưng quá trình triển khai Nghị quyết 42 đã nổi lên một số khó khăn, vướng mắc, hạn chế.

Vướng mắc đầu tiên được kể đến là công tác triển khai của các bộ ngành, địa phương. Tại nhiều địa phương vẫn có tâm lý cho rằng xử lý nợ xấu là việc của ngành ngân hàng nên lãnh đạo địa phương chưa quyết liệt, sự phối hợp của các cơ quan hữu quan trên địa bàn thiếu đồng bộ khiến việc xử lý nợ xấu, đặc biệt là việc thu giữ tài sản bảo đảm của khách hàng rất khó khăn, nhất là trường hợp doanh nghiệp sau cổ phần hóa, pháp nhân mới không thừa nhận nghĩa vụ trả nợ của pháp nhân cũ vốn là doanh nghiệp nhà nước dẫn đến tranh chấp kéo dài.

Hoạt động mua bán nợ xấu và tài sản bảo đảm theo NHNN cũng đang có nhiều hạn chế như hoạt động này hiện chỉ diễn ra giữa ngân hàng với VAMC hoặc Công ty Mua bán nợ (DATC) mà chưa có sự tham gia của nhà đầu tư khác trong và ngoài nước. Nguyên nhân do điều kiện kinh doanh dịch vụ mua bán nợ khá phức tạp, yêu cầu về vốn cao; quy định hiện hành về điều kiện kinh doanh dịch vụ mua bán nợ chưa quy định rõ đầu mối tạo lập, phát triển thị trường giao dịch mua bán nợ; đội ngũ môi giới mua, bán nợ chuyên nghiệp còn thiếu.

Hiện tại, sau khi mua nợ, bên mua nợ quản lý, khai thác và vận hành tài sản bảo đảm cũng như quản lý rủi ro liên quan tới tài sản bảo đảm do việc chuyển nhượng hoặc ủy thác quản lý các khoản nợ rất khó thực hiện vì chưa có thị trường mua bán nợ, tài sản bảo đảm nợ thứ cấp. 

Nghị quyết 42 cho phép các TCTD có quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu. Quy định này phát đi thông điệp bảo vệ quan hệ có vay - có trả, khẳng định quyền của chủ nợ, là điều mà các TCTD mong mỏi. Tuy nhiên, để thực hiện được quyền này, ngân hàng chủ nợ vẫn cần đến sự hỗ trợ của cơ quan công an các cấp. 

Mặc dù Bộ Công an đã có văn bản hướng dẫn về việc hỗ trợ đảm bảo an ninh trật tự trong quá trình thu giữ tài sản bảo đảm. Nhưng trên thực tế, việc thu giữ tài sản hiện nay vẫn phụ thuộc khá nhiều vào thiện chí của bên vay (đặc biệt trong trường hợp khách hàng không hợp tác, cố ý chây ỳ trong việc bàn giao tài sản). Đồng thời, sự phối hợp của các cơ quan hữu quan tại địa phương trong không ít trường hợp chưa kịp thời như xác minh thông tin khách hàng, hỗ trợ thu giữ tài sản… làm ảnh hưởng đến công tác xử lý thu hồi nợ xấu.

Bên cạnh đó, cơ chế tiếp cận thông tin về tình trạng tài sản bảo đảm; đăng ký thay đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu; điều kiện chuyển nhượng tài sản bảo đảm là dự án bất động sản; công tác phối hợp trong hoạt động thi hành án dân sự; việc giới hạn phạm vi lựa chọn tổ chức thẩm định giá... hiện nay còn nhiều hạn chế, khó khăn, vướng mắc khi thực hiện xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42 của Quốc hội.

Thực tế hiện nay, dịch bệnh Covid 19 đang tác động trực tiếp đến tình hình hoạt động, chất lượng tài sản và kết quả kinh doanh của TCTD, tác động xấu đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, làm suy giảm năng lực trả nợ của khách hàng, gia tăng nợ xấu toàn ngành, ảnh hưởng đến kết quả xử lý nợ xấu theo Nghị quyết số 42 của các TCTD. Như vậy, trong thời gian tới, dịch bệnh Covid 19 dự báo còn diễn biến phức tạp, khó lường và tiếp tục ảnh hưởng bất lợi đến phát triển kinh tế xã hội nói chung cũng như kết quả xử lý nợ xấu theo Nghị quyết số 42 nói riêng.

Do đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ của các bộ ngành, địa phương để xử lý các vướng mắc kể trên, đặc biệt là việc thực hiện quyền thu giữ tài sản bảo đảm. Đây là điểm mấu chốt để quá trình triển khai Nghị quyết 42 có hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Theo DIV

Xem 1856 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng